Uçak kazası…bu  defa İsveçte…! (Aircraft  accident…this  time in Sweden…!)

Uçağın  düşme  anı (videodan)

(Kaynak: thelocal.se)

‘GippsAero GA8 Airvan’  tipi  küçük  bir  uçak, 14 Temmuz 2019’da, İsveç’in  Ume  Nehri  içindeki  Storsandskär   adasına  düştü.  Havalandığı  Umeå Havaalanı  pistinden üç  kilometre  kadar  uzağa…

Kaza  yeri (x)

Bu  kazanın, İsveç’te, son  otuz  yılda  meydana  gelen  havacılık  kazalarının  en  ölümcülü  olduğu  söylendi.

Bu  kazayı  farklı  ve  daha  endişe  verici  kılan  şey, ilk  bulgulara  göre, uçağın  havada  parçalanmış  olması !  Bunu  söyleyen,  kazayı  incelemeye  başlayan  İsveç  Kaza  İnceleme  Otoritesi  yetkilisi  Hans Ytterberg (Director General of the Accident Investigation Board).

Dikkati  çeken  bir  başka  husus, pilotun  dışında,  uçakta  bulunan  sekiz  kişinin de, mahalli  bir  paraşütçü  kulübünün (Umeå Fallskärmsklubb) üyesi   paraşütçüler  olmaları. Uçak,  paraşüt  atlayışı  için  havalanmıştı. Paraşütçülerden  ikisi  kadındı…

Avustralya  imali  GippsAero GA8 Airvan

(Paraşütçü eğitiminde yaygın  şekilde  kullanılmakta.)

Bir  başka  ilginç  husus, bu  uçağın  ‘Uçuşa  Elverişlilik  Sertifikası’nın  İsveç Ulaştırma Otoritesi’ (Swedish Transport Agency) tarafından, üç  hafta  kadar  önce  yenilenmiş  olması !

Bu  uçakta  kaza  incelemesini  kolaylaştıracak   Kokpit  Ses  Kaydedicisi  (CVR) ve/veya  Uçuş  Veri  Kaydedicisi (FDR)  mevcut  değil. (Bu  ekipman, bu  sınıf  uçaklar  için  zorunlu  değil.)  Yine  de, kazaya  ait  bir  videodan (ki,  bunu  evinin  önünde  oturmakta  olan, ondört  yaşındaki  duyarlı bir  gencin  çektiği  söylenmekte)  uçağın, bir  patlama-benzeri  sesi  takiben, ani  olarak  dalışa  geçtiği  ve  yüksek  hızla  yere  çarptığı  anlaşılıyor.  Dolayısıyla, uçakta  bir  CVR  mevcut  olsaydı, kazanın  incelenmesine  katkıda  bulunması  pek  beklenemezdi.  (Pilotun, o  anda,  uçağın  başına  ani  olarak  gelen  ‘şeyi’  bilmesi  ve  bununla  ilgili  konuşması  pek  beklenemez !)

*

Kazanın  çok  ani  olarak  gerçekleştiği anlaşılıyor. Aksi  doğru  olsaydı, sırtında  paraşütü takılı  paraşütçülerin  birçoğunun, kazadan  önce  uçaktan  atlamış  olmaları  beklenirdi. Video’dan, uçağın  dalışa  geçtiği  anda, paraşüt  atlayışı  için  fazlasıyla  yeterli  bir  yükseklikte  olduğu  anlaşılıyor. Uçağın  ani  olarak  dalışa geçmiş olması  paraşütçülerin  atlamalarını, ayrıca, engellemiş  olmalı !

*

Meydana  gelen  bu  kazanın  incelemesinin  bir  yıl  kadar  sürmesi bekleniyor. Yine  de, kazanın sebepleri  hakkında, kısa  bir  süre  sonra bazı  bilgilerin  açıklanması  da  mümkün  olabilir.

Şu ana  kadar  bilinen, uçağın  uçuş  esnasında  parçalanmış  olduğu, en  azından,  uçaktan  bir  veya  daha  fazla  parçanın  kopmuş  olduğu… Uçağın  düşme  şekli  dikkate  alındığında, kuyruğundan  bir  parçanın  kopmuş  olması  olası. Uçağın  düz  uçma  kabiliyetini  kaybettiği  anlaşılıyor.

Basında  yer  alan  ve  çekilmiş videodaki-çok  net  olmayan-görüntülere dayandırılan  bir  iddiaya  göre, uçağın  kanat  ucundan  bir  parça  kopmuş  olabilir.  Bu  da,  uçağın  bir  spiral  hareketiyle dalışa  geçmesini  sağlayacaktır.

Uçağın  mevcut  yolcu  yükü  ve henüz  kalkış  yapmış  olduğu  dikkate  alındığında, uçuş  hızının  yapısal  dayanım  limiti  aşmış, yapısal  parçalanmanın  bu  sebeple  meydana  gelmiş  olması  pek  olası  görünmemekte. Ancak, yine  videodan  göründüğü  kadarıyla, bulutlu  bir havada  uçuş  yapılmaktaydı. Bu  da, uçulan  ortamda, hava  içinde  uçağı  yapısal  olarak  zorlayacak  ani  rüzgarların (gust)  ortaya  çıkmış  olmasını  akla  getirmekte. Böyle  bir  durumda,  uçağın  en  fazla  zorlanacak  (narin) kısımları  kuyruğu  ve  kanat  uçları olacaktır.

Bunun  dışında  bir  başka (ana) olasılık, uçağın  (kuyruk, kanat) yapısında,  önceden  belirlenememiş  çatlakların  mevcut  olmuş  olma  durumu. Uçağın  yakın  zamanda ‘uçabilirlik  kontrollarından  geçmiş  olması’,  maalesef, bu  olasılığı  ortadan  kaldırmaz !

Bu  kaza  üzerine  gelişmeleri  de   takip  edeceğiz…

 

 

Yararlanılan  Kaynaklar.

https://www.thelocal.se/20190715/what-we-know-about-the-fatal-plane-crash-in-northern-sweden-so-far

https://www.theguardian.com/world/2019/jul/15/skydiving-plane-crash-kills-all-nine-on-board