NASA’nın   AY-MARS  Planı  ne  durumda…? (NASA’s MOON-MARS plan…?)

Orion  Kapsülü (temsili)

(Kaynak: NASA; space.com)

Ay’a  insanlı  yolculuğun 50.yıldönümü  20 Temmuz  2019’da  kutlandı. Bu  yıldönümü  vesilesiyle, ABD’nin (NASA’nın) Aya  ve  Marsa  insanlı  yolculuk  planı tekrar  gündeme  geldi. Mike  Wall, space.com’da, 21 Temmuz 2019’da  yayımlanan  yazısında  bu  plandaki  son  durumu  özetledi.

NASA, bazı  firmalarla  ve  kuruluşlarla  işbirliği  halinde, Dünya  ötesine  uzay insanı  taşımak  amacıyla  yeni  bir   uzay  aracı  sistemi   geliştirme  çalışmalarını  bir  süredir  sürdürmekte. Bu  kapsamda, tasarım  ve  üretimi  Lockheed-Martin (ABD)  firması  tarafından  gerçekleştirilmekte  olan, dört  kişi-kapasiteli  kapsül   ‘Orion’un  kullanılması planlanmış  durumda. ABD  Başkan  Yardımcısı  Mike Pence, 20 Temmuz 2019’da  gerçekleştirilen  törende bu  aracı (ve  uzaya  insan  götürme  hedeflerini)  tanıttı. Üretiminin  tamamlandığı   açıklanan  bu  (test)  kapsülün,  insansız  olarak, ‘Artemis 1’  test  görevi  kapsamında, 2020  yazında, Ay’ın  etrafından  dolanmak  üzere fırlatılması planlandı.

Orion’un  ekleneceği  servis  modülü   Avrupalı tasarımcılar  tarafından  gerçekleştirildi.

‘Artemis 1’  uçuşu  başarılı  olduğu  taktirde, NASA, 2022’de, Ay  yörüngesine  insanlı ‘Artemis 2’  uçuşunu  gerçekleştirecek.  NASA, ayrıca, Ay’ın  güney  kutup  bölgesine  iki  astronotu  2024’te  indirmeyi planlamakta. Ay  yüzeyinde  sınırlı-süreli-barınma-tesisi  yapılması  ise  daha  sonra  gündeme  gelecek !

NASA, Orion’u uzaya  götürecek  yeni  bir  fırlatma  sistemi (Space Launch System-SLS)  üzerinde  ayrıca  çalışmakta. SLS, ilk  olarak, ‘Artemis 1’i taşıyacak. Orion  aracı, 2014’te  gerçekleştirilen  ilk  test fırlatmasında, ‘United Launch Alliance Delta IV Heavy’  roketi  üzerine  yerleştirilmiş, gerçekleştirilen  bu  testte aracın  paraşütle  yere  iniş  performansı  da  test  edilmişti. (Geçen  dönemde  Orion’un  başka  testleri  de  gerçekleştirildi.)

NASA, ‘Artemis’ görevi  kapsamında  Ay  yörüngesine, ‘Gateway’ adında  bir mini-uzay  istasyonu  yerleştirmeyi  de planladı. Bu  istasyon Aya  gerçekleştirilecek  insanlı-insansız  uçuşlarda  bir  ‘mola-ikmal  yeri’ görevi  yapacak ! Bu  kaynak  habere  göre, NASA’nın  Ay’da  uzun  süreli  yarleşim  gibi  bir  hedefi  yok; esas  hedef  Marsa insan  indirmek; 2040’tan  önce ! Ay’a  gönderilecek astronotlarla, Mars  yolculuğunun (Mars’ta  yaşamanın) eğitimleri  yapılacak.

SLS  roket  sistemi  katı  yakıtlı  roketler  ile, sıvı  yakıtlı  RS-25  roketlerini  kullanmakta. RS-25’in uzay-yolculuğu  tarihinde en  fazla  miktarda  test  edilen ‘büyük  kapasiteli’ roket  olduğu  söylenmekte. Bu  roketler Uzay  Mekiği  programında  kullanılanlar.

 

 

Orion  Kapsülüve  Servis  Modülü

(Kaynak: NASA, space.com)

 

SLS  Taşıyıcı Roket Sistemi

Buraya  kadar  yapılan  açıklamalarda  üç  husus  eksik  kaldı.  Bunlardan  ilki, Aya  İniş-Kalkış  Aracı… NASA,  bu  ihtiyaç  için, henüz,  bir  araç  geliştirebilmiş  değil ! Halen,   tasarımcı  firmalardan  bu  ihtiyacı  karşılayacak  öneriler beklemekte !

NASA’nin, olası, Aya  iniş-kalkış  aracı (temsili)

Eksik  olan  diğer  araç, Ay  yörünge  istasyonu; ‘Gateway’ !   Üçüncüsü  de, Marsa  İniş-Kalkış  Aracı…

NASA’nın, Aya  astronot  indirebilmek  için  önünde  sadece  dört  yılı  var; umarız  başarırlar…

Yararlanılan  Kaynaklar:

https://www.space.com/orion-capsule-artemis-1-finished-photo.html

https://www.space.com/33908-space-launch-system.html