Merkür doğu ufkunda…! (Planet Mercury in the Dawn Sky This August…!)

Merkürün  yaklaşık  görünümü (Temsili)

(Kaynak: space.com; Starry  Night  Software)

Şimdi, Merkür  zamanı…!

Joe  Rao,  space.com’da,  6 Ağustos 2019’da  yayımlanan  yazısında bunu  hatırlattı.

Merkür,  doğu  ufkunu  süslüyor; meraklılarına  duyurulur.  Gökyüzü  gözlemi  için  havanın  uygun  gittiği  bugünlerde, özellikle tatile  gidip, gözlem  için  zaman  ayırabilecekler,  bu  gözlem  (ve  fotoğraf  çekimi) fırsatını  değerlendirebilir. (Bu  sitede  sıkça  hatırlattığımız  üzere, fotoğraf  çekeceklerin  üç-ayaklı sehpa (tripod)  kullanmaları  gerekir.)

Merkür, bir  iç  gezegen  olması  sebebiyle, yılın  belli  dönemlerinde, gündoğumundan  hemen  önce  ve  günbatımından  hemen  sonra  görünür. Güneşin  doğumundan  hemen  önceki  ve günbatımından  hemen  sonraki  ortamlarda,  Güneş  ışınları  onun  görünmesini  engeller. Kaliteli  bir  gözlem  süresi  yarım  saat  kadardır. Kısaca, gözlemin (ufuktaki  araştırmanın) gündoğumundan  45  dakika  kadar  önce  başlatılması  gerekir.

Astronom  Kopernik’in (Copernicus)  tüm  gözlem  yaşamı boyunca, ve  ekonomist  Murat  Muratoğlu’nun (!) da  bugüne  kadar,  Merkür’ü  hiç  görmediği  söylenir.   (Kaynak: “New Handbook of the Heavens“;  McGraw-Hill Book Company, Inc., 1941))  Bari Siz  görün, bir  farkınız  olsun !

Merkür, Güneşin  yörüngesinde, 88  günlük  periyodla, saatte 48  km  hızla  dolanır.  Ekseni  etrafındaki  bir  dolanışı 59   gün  sürdüğünden, Güneşe  bakan  yüzü 427  Santigrad  derece  kadar  ısınırken, Güneşe  en  yakın  gezegen  olmasına  rağmen, Güneş  ışığı  alamayan  yüzü (-) 173  Santigrad  derece  kadar  soğuk  olur.

Roma  döneminde, bu  gök  cisminin  gündoğumundan  önce  ve  günbatımından  sonra  görünen, aynı  cisim  olduğu   bilinemediğinden, Apollo  ve  Merkür  olarak  adlandırıldı.

Pisagor’un (Pythagoras), MS. 5.yüzyılda, görünen  bu  iki  cismin  aynı  cisim  olduğunu  açıkladığı  söylenir. (Bugün, hâlâ, bunun  farkında  olmayan  yüzmilyonlar  var !)

Merkür, 9  Ağustosta,  yörüngesinin  en  uzak  noktasında (Güneşten 19 derece  açısal  uzaklıkta) olacak.  27 Ağustosa  kadar  gözlenebilmesi  mümkün  olacak (haliyle, gökyüzü  kapalı / bulutlu  olmayacak gözlem  yerleri  için).  Merkür, yakındaki  parlak  yıldızlara  kıyasla, daha  koyu  renkte, daha  küçük   ve    soluk  görünür. Merkürün  parlaklığı, Güneşten  açısal  uzaklığına  bağlı  olarak, zamanla  değişir. En  uzak  noktada, en  ince  bir  hilal şeklinde  göründüğünden,  parlaklığı  azdır. Açısal  olarak,  Güneşe  yaklaştıkça, parlaklığı  artar; hatta, yıldız  Sirius’u  geçecek  kadar ! Ancak, yine  açısal  olarak,  Güneşe  yakın  konuma  geldiğinde, parlaklığı  çok  artsa  da, Güneş  ışınları  görünmesini  zorlaştırır !

 

Yararlanılan  Kaynaklar:

https://www.space.com/planet-mercury-skywatching-august-2019.html