Boeing 777-300 Ana  İniş Takımı  kırılmasının  sebebi  belirlendi… (Boeing 777-300  Main Landing  Gear  failure  investigation  concluded…)

Kırılan  sağ  ana  iniş  takımı

(Kaynak: Aviationherald.com)

Kore Havayolları  Havayollarına  ait  bir  Boeing 777-300’ün, Kore’nin  Seul Havaalanından   (Flight  KE-703)  havalanıp,  Tokyo’nun Narta Havaalanına  inişinden  hemen  sonra  sağ Ana  İniş  takımı  aksı  kırılmış, uçak  pistte  kalmıştı. 29 Haziran  2018’de  meydana  gelen  bu   olayın  inceleme raporu  yayımlandı.

Avherald.com’da  30 Eylül 2019’da  yayımlanan  bir  güncelleme  yazısında  bu   olayın  inceleme  sonucu  duyuruldu.

Japonya  Ulaştırma  Emniyeti  Kurulu (JTSB)  tarafından gerçekleştirilen  incelemelerden  sonra, meydana  gelen  bu  ‘ciddi  olaya’ (sirious  incident), sağ  Ana  İniş  Takımı  aksının stres  korozyonu (pivot  bore,  stress corrosion cracking)  sebebiyle kırılmasının  yol  açtığı  sonucuna  varıldı. ‘Pivot Bore’da  meydana  gelen  korozyona,  hareket  ederek  aşınan ‘fillet  seal’  sebebiyle, pim  deliğine  giren su, ayrıca, bölgeye korozyon  önleyicinin  uygulanmamış  olması  da,   katkıda  bulunmuştu.

Yapılan  araştırmalar  sonunda, uçağın  bu  inişinde  bir  sert  iniş  durumunun mevcut  olmadığı  da  belirlendi. (Yine  de, iniş  videosu  izlendiğinde, uçağın piste  ilk temasında  tekerleklerinden güçlü  dumanların  çıktığı da  görünmekte. Ancak, bu  seviyedeki  ‘tatlı-sert’  bir  inişin,  iniş  takımı aks  kırılmasına  yol  açmayacağı  hususu  da  açık !  JTSB’nin  raporunda, bu  inişte  gözlenen (ve  devam  eden) dumanın kesilen  hidrolik  hortumlarından  sızan  hidrolik  sıvısının  sıcak  fren disklerine teması   sebebiyle  meydana  geldiği  de  belirtilmiş.

Aks’ta  (çok  önceden) ortaya  çıkan stres korozyonu-kaynaklı çatlağın, uygulanan  bakım-kontrol yöntemleriyle belirlenememiş  olduğu  da raporda  ifade  edilmiş !

İniş  takımına  takılmış  olan ‘Pivot Pin’in çap  ölçüsünün standardından  farklı  olması  sebebiyle, içinden  geçtiği  burcun  dönmesine  sebep  olarak, pimin normal  şekilde  dönmesini engellediği de, belirlenen  bir  başka  husus. İniş  takımının bakımı-montajı  esnasında uygun  gres  kullanılmamış  olması  da belirlenen  bir  diğer  husus.

 

(Kaynak: rapor)

Başka  B777-300  uçaklarda  gerçekleştirilen  kontrollarda, diğer  bazı  akslarda  da benzer  korozyon  belirlenmiş ! (Demek  ki, uygulamalarda  birşeyler  eksik !)

Burcun  sızdırmazlık  sağlaması  beklenen bölgesinin (fillet  seal)  dönerek  aşınması  sebebiyle, su  korozyon  bölgesine  girebilmiş.

(Kaynak: rapor)

(Stress corrosion cracking (SCC) is the growth of crack formation in a corrosive environment. It can lead to unexpected sudden failure of normally ductile metal alloys subjected to a tensile stress, especially at elevated temperature. SCC is highly chemically specific in that certain alloys are likely to undergo SCC only when exposed to a small number of chemical environments. The chemical environment that causes SCC for a given alloy is often one which is only mildly corrosive to the metal. Hence, metal parts with severe SCC can appear bright and shiny, while being filled with microscopic cracks. This factor makes it common for SCC to go undetected prior to failure. SCC often progresses rapidly, and is more common among alloys than pure metals. The specific environment is of crucial importance, and only very small concentrations of certain highly active chemicals are needed to produce catastrophic cracking, often leading to devastating and unexpected failure.  The stresses can be the result of the crevice loads due to stress concentration, or can be caused by the type of assembly or residual stresses from fabrication (e.g. cold working); the residual stresses can be relieved by annealing or other surface treatments.

https://wiki2.org/en/Stress_corrosion_cracking)

 

Sonuç  olarak:

Boeing’in  şanssız  bir  dönem  geçirdiği  söylenebilir (İniş takımı  imalatçısı  başka  biri  olsa  da). Uçakları-bir  şekilde-veriştirmekte !

Bu  olay  incelemesinden  anlaşılan, bakım  prosedürleri  iyileştirilse  de, bazı  hususlar  gözden  kaçabilmekte. Havacılık, sanki, ‘büyük resmi  görme’  yeteneğini  kaybetmekte. Ya  da,  ‘kazanç  endişesi’ bazı  şeylerin  önüne  geçmeye  başladı  gibi !  Bu  gibi durumları ‘ekonomik  krizlerle’ açıklamak, ya  da,  bunları ‘ekonomik  krizlere  bağlamak’ pek  haklı  görünmüyor.

 

Yararlanılan  Kaynaklar:

http://avherald.com/h?article=4ba7efc8&opt=0