Bu haftanın olayları…! (This week’s news…!)

Juno bu  defa  yırttı…! (Juno  saved  itself, this  time…!)

Juno (temsili)

(Kaynak: NASA/JPL;  universetoday.com)

Juno, NASA’nın  bir  süredir Jüpiterin  yörüngesinde  dolanan  aracı.  Jüpiterin  bulunduğu  ortamı  ve  atmosferini  incelemekte.

Bu  araçta,  Jüpiter’e  ulaşmasından  kısa  bir  süre  sonra  belirlenen  bir  ana  roket motoru  arızası  bu  arasın  planlanan  yörüngeye  tam  olarak  sokulmasını  engellemişti.

Juno,  mevcut  yörüngesinde  dolanırken, birkaç  gün  önce, Jüpiter’in gölge (arka)  bölgesinden  de  geçmesi  gerekti. Yaklaşık  12  saat  kadar  süreceği  hesaplanan  bu ‘karanlıkta  kalma  durumu’  sebebiyle, Güneş  ışığı  alamayacağından, bataryalarının  boşalması  ve  aracın çalışmasını süresiz  durdurması  riski  ortaya  çıktı.

Evan  Gough, universetoday.com’da  3  Ekim  2019’da  yayımlanan  haberinde, Juno’nun (küçük)  iticilerini (thruster) 10.5  saat süreyle  çalıştırılarak, onun,  karanlık  bölgeden geçmesini  önleyecek  bir  yörünge  değişikliğinin  gerçekleştirildiğini  duyurdu.

Bir  roket  motoru  için  çok  uzun  sayılabilecek  bu 10.5  saatlik çalışma  esnasında 73  kg  yakıt (hidrazin)harcandı.

Juno’nun  yörüngesi

(Kaynak: NASA/JPL; universetoday.com)

Juno, 2016’dan  beri  Jüpiter’in  yörüngesinde  dolanmakta. Jüpiter’in  çok yüksek elektromanyetik  alanı, yakınına  gönderilecek  araçların  çok  iyi  hesaplanmış  yörüngelerde  dolanmasını  gerektirmekte. Yüksek radyasyo  araçların  elektronik  ekipmanını  rahatça  bozabilmekte. Benzer  bir  olay  daha  önceki  yıllarda  gönderilen Galileo  adlı  araçta   yaşanmıştı. Juno’nun bilimsel  araştırmalarını  gerçekleştirebilmesi için, Jüpiter’in  etrafındaki  radyasyon  kuşaklarının altına  alçalması  gerekmekte.

Juno’nun  üç  adet  Güneş-panelli  kanadından başlangıçta saatte 490  wat’lık  elektrik  elde  edilebilmekteydi. Zamanla, Güneş  panellerinin  verimi  azalınca, bu  güç  biraz  azaldı.

Jonu, yakıt  sisteminde  belirlenen  bir  arıza  sebebiyle, başlangıçtaki 53  gün-süren  yörüngesini önceden  planlanan 14 gün-sürecek  yörüngeye azaltamamıştı.  Araç,  bir  anlamda, bu 53  gün-süreli  yörüngesine  hapsoldu !

Juno, Jüpiter  yolculuğuna 5 Ağustos 2011’de  başlamış, bu  araç  Jüpiter’in  yörüngesine 5 Temmuz 2016’da  girmişti; ‘4  Temmuz’u  ıskalayarak ! Aracın  Jüpiter  görevinin Temmuz  2021’de  bitmesi  bekleniyor.

Yararlanıla  Kaynak:

https://www.universetoday.com/143630/juno-is-afraid-to-death-of-jupiters-shadow-so-it-fired-its-thruster-for-over-10-hours-to-avoid-it/

Satürn’ün 20  yeni  uydusu  belirlendi…! (Saturn’s   20  new  moons  discovered…!

Yeni  uydular (mavi  yörüngedelerkiler)

(Kaynak: Carnegie Institution for Science/NASA/JPL-Caltech/Space Science Institute/ Paolo Sartorio/Shutterstock; universetoday.com)

Son  haftanın  haberlerinden  biri  de, Satürnün  20  yeni  uydusunun  keşfiydi.

Morgan Mcfall-Johnsen’in 8 Ekim  2019  tarihli  haberinde, eriştiği  bu  uydu  sayısıyla, Satün’nün  Jüpiter’i  solladığı  duyuruldu.

Carnegie  Enstitüsü  tarafından  yapılan duyuruda, Satürnün  eriştiği 82  uydusuyla, 79  uydusu  olan  Jüpiter’i  geçtiği vurgulandı.

Araştırma  ekibinin  başkanı olan Scott Sheppard, gezegenlerin  sahip  oldukları  uydu  sayısının (ve  bu  uyduların yapı  ve  büyüklüklerinin) bu  gezegenlerin nasıl  oluştuğunu anlamada önemli  bir  veri  sağladığını   söyledi.

Yeni  keşfedilen  bu  uydular 5  kilometre  kadar  boyda. Bunlardan 17  adedi Satürnün  etrafını  ters  yönlü  bir  yörüngede  dolanmakta. Bunlardan  biri, Satün’ün  bugüne  kadar  bilinen  en uzaktaki  uydusu.

Satürnün  etrafındaki  uydular, Norse  Grubu, Inuit  Grubu  ve Gallic  Grubu  gibi  gruplar (kaynağı  aynı  olan  gök  cisimleri)  halinde  dolanmakta.

Gezegenbilimciler, her  bir  grubun daha  büyük  uyduların  parçalanması  sonunda  oluşmuş  olduğunu  düşünmekte.

Yararlanılan Kaynaklar:

https://www.sciencealert.com/twenty-new-discoveries-brings-saturn-s-moon-total-to-a-whopping-82

2019  Nobel  Fizik  Ödülünü evrenbilimi ve  gezegen  araştırmasına  verildi…! (Nobel Physics  Prize has  given  to  cosmology  and  exoplaner  research …!)

2019’un  kazananları.

2019  Nobel  fizik  ödülü, fiziki  kozmolojideki  çalışmaları  sebebiyle  James Peebles  ile, Güneş  tipi  bir  yıldızın  yörüngesinde öte-gezegen  keşfi  sebebiyle Michel Mayor  ve Didier Queloz’a  verildi.

Yararlanılan  Kaynaklar:

https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2019/summary/

Uzayda yürüyen  ilk  kozmonot  hayatını  kaybetti…! (Cosmonaut who was first  to walk  in space dies…!)

Robert Z. Peralman  tarafından  Space.com’da  11 Ekim 2019’da  yayımlanan  haberde, Uzayda  yürüyen  ilk  insan  olan kozmonot  Alexei Leonov’un  85  yaşında  hayatını  kaybettiği  duyuruldu.

Leonov, 18  Mart 1965’te, Voskhod-2  aracının  dışına EVA ( extravehicular activity)  için  çıkarak, uzayda  araç  dışına  çıkabilen  ilk  kişi  olmuştu. (‘Uzayda  yürümek’  olarak  adlandırılan  olay, gerçekte, bir  serbest  düşmedir.)

Leonov, Yuri  Gagarin  ile  birlikte, uzaya  gönderilmek  üzere  seçilen 20  pilottan  biriydi. Leonov  uzaya  iki  defa  gitti.

Leonov, uzay  ortamındayken, uzay giysisinin  beklenenden  fazla  şişmesi  sebebiyle, araca  geri  girişte güçlük  yaşamıştı. Neyse  ki, giysisi  üzerindeki  hava tahliye  valfini  açarak, 12  dakika  kadar  süren  ‘uzay  yürüyüşü’nü  tamamlayarak, araca  geri  dönebildi.

Related: Apollo-Soyuz Test Project: 1st U.S.-Russian Spaceflight Pictures

These three stills are from the external movie camera on the Soviet Voskhod 2, which recorded Aleksey Leonov making history’s first spacewalk on March 18, 1965.

Yararlanılan  Kaynaklar:

https://www.space.co m/cosmonaut-alexei-leonov-first-spacewalker-dies-at-85.html

Curiosiy, bir  zamanlar, Marsın  yüzeyinin sığ  ve  tuzlu  göllerle  kaplı  olduğunu  belirledi…! (Curiosity findings suggest Mars once featured dozens of shallow briny ponds…!)

Brooks  Hays’ın universetotad.com’da 7  Ekim 2019’da  yayımlanan  haberinde, NASA’nın  Mars  gezgini  Curiosity, Marsın  yüzeyindeki  Gale  Kraterinde, periyodik  olarak  suyla  dolan  ve  kuruyan   göllerin (pond)  varolduğunu  belirledi.

B  aracın,  krater  içindeki Mount Sharp  yükseltisi  eteklerinden  topladığı  kaya  numunelerinin  analizinden, bu  bölgelerde geçmişte  taze  su  göllerinin  mevcut  olduğu  anlaşıldı. Daha  önce  farklı  bölgelerden  toplanan kaya  örneklerinden, o bölgede iklimin daha  kurak  olduğu  anlaşılmıştı.

Bu  araştırmalar, gezegenin daha  önceki  devirlerdeki suca-zengin döneminden  sonra, yüzeyin   kurak ve  soğuk  bir  ortama  dönüştüğü  anlaşılmış  oldu.

Rapin ve araştırma  arkadaşları, Curiosity’nin  sağladığı  veriyi  analiz  ederek, çökelti  kayaları  içinde, tuz  katmanlarının  yanında, hidratlı-mağnezyum  sülfat  ve kalsiyum  içeren kayaları  da  belirlediler.

Yararlanılan  Kaynaklar:

 

Vensün  lav  akıntıları ne  anlama  geliyor…? (What does lava  flows  on  Venus  mean …?)

Venüs daima Dünyanın  kızkardeşi  olarak  kabul  edildi. Çapı Dünyaya  yakın  olan  ve yüzeyi  kayalıklarla  kaplı  olan    Güneşin  sıvı  su  barındırılabilir  yörünge  bölgesinde  olan  Venüs’ün  yüzeyinde,  milyarlarca  yıl  önce, bir okyanusun  bile  var  olmuş  olabileceği  düşünüldü !

Ancak, Matt Williams’ın  universetoday.com’da  10  Ekim 2019’da  yayımlanan  haberinde, Ay  ve Gezegenler  Enstitüsünde (Lunar  Plenetary Institute) çalışan  bir  grup  araştırmacının, Venüsün  ‘Ovda Fluctus  Lava  Flov’  bölgesinden  alınan  radar  verisini  analiz  ederek, Venüsün  yüksek  arazi  bölgesinin granit  yerine,  bazaltik  lav  kayasından  oluştuğunu  belirlediği  duyuruldu.

Bu  bulgu  Venüsün  geçmişte  bir  okyanusunun  varolabileceği ve Ovda  Ragio bölgesindeki  platoların sulu  ortamda  oluşmuş  olabileceği  hususundaki  düşüncenin  geçerliliğini  ortadan  kaldırdı.

 

Yararlanılan Kaynaklar:

Lava Flows on Venus Suggest That the Planet Was Never Warm and Wet

 

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.