Kısa  Kısa: Bu  haftanın  olayları…! (Shortly: This week’s events…!)

Kara  Maddeye…adım  adım…!

   

İlk  haber, Matt  Williams  tarafından, 11 Ocak 2020’de, universetoday.com’da duyuruldu.

Kara Maddenin bilgisayar  simülasyonu.

(Kaynak: TNG Colloboration; universetoday.com)

Teorisyenler, Kara  Maddenin diğer  parçacıklarla kıyaslandığında, daha  yavaş  hareket  ettiğini söylüyor. Kara  maddenin  bu  özelliği  onun topaklanmasını (clumping)  kolaylaştırmakta.

Herne  kadar,  evrende, değişik  büyüklükte  Kara  Madde konsantrasyonlarının  mevcut  olması  gerektiği  ileri  sürülse  de, bunlardan  henüz  biri gözlenemedi.

Hubble  Uzay  Teleskobu üzerindeki WFC3’ü  (Wide  Field  Camera 3)  kullanan  araştırmacılar, çok  uzaktaki  sekiz  gökadanın  merkezindeki  Kuasarların  ışığını  analiz  ederek, bu  ışığın  yolculuğu  esnasında uzay  ortamından (gravitasyonel odaklamadan; gravitational  lensing) etkilenip  etkilenmediğini  araştırdılar.

Arkaplandaki Kuasarın  ve içinde  bulunduğu  gökadanın , önündeki gökada  tarafından odaklanmasıyla  oluşan çoklu-görüntü.

(Kaynak: NASA/ESA/A. Nierenberg (JPL)/T. Treu (UCLA) ; universetoday.com)

Araştırmacılar, Hubble  görüntülerinden, bu  sekiz  Kuasardan  gelen görüntülerinin  ışıklarının yolları  üzerindeki  Kara  Madde  yoğuşmalarından etkilenerek    odaklandıklarını  belirlediler.

Araştırmacılar, gerçekleştirdikleri  hesaplamalarla, Kara  madde  birikintilerinin Samanyolu  Gökadasının  etrafını  saran  Kara  Madde  halesinin (halo)  kütlesinin  10,000-100,000  katı  kadar  olduğunu  belirlediler.

Evren 3  milyar yıl  yaşındayken Kara  madde  dağılımı.

(Kaynak: VIRGO Consortium/Alexandre Amblard/ESA; universetoday.com)

Kara  Evrende  Kara  Madde

(Kaynak: AMNH; universetoday.com)

Yararlanılan  Kaynak:

Hubble Finds Teeny Tiny Clumps of Dark Matter

Gama  ışıması  için  kaç  yıldız  gerekir…? (How  many  stars are needed  to make a Gamma Ray burst…?)

 

Bu  soruyu Matt  Williams, 15  Ocak 2020’de, universetoday.com’da  cevapladı: En  az  iki  yıldız  gerekli.

NASA  araştırmacıları, 1967’de, derin  uzaydan  gelen acayip  bir  ışımayı  belirlemişlerdi. ‘Vela  Olayı’ (Vela  Incident)  olarak  bilinen  bu  olayda, birçok  uydu şiddetli  bir  gama-ışıması  (GRB; Gamma  ray  Burst)  belirlemişti. Bu  çok  kısa  süreli  ve  çok  güçlü  ışıma araştırmacıları  şaşırtmış  ve  geldiği  kaynağın  belirlenebilmesi  için araştırma  heveslerini artırmıştı.

Araştırmalar  sonunda, bu  ışımaların, yıldızların  süpernova  olarak  patlamaları  sürecinde  ortay  çıktığı  belirlendi. Ancak,  bu  olayın  neden, sadece, belirli  yıldızların  başına  geldiği merak  konusu  oldu.

Warwick  Üniversitesinden  araştırmacılar, GRB’lerin ikili  yıldız  sistemlerinde  ortaya  çıktığını  belirlediler. GERB  ışıması  ivmelenmeyi  gerektirmekteydi.  Bu  da,  ikili  yıldız  sistemlerinde meydana  gelebilen  bir  durumdu.

GERB’ler, kütlesi  Güneşin  en  az  on  katı  olan yıldızların, süpernova  olarak  patlayıp  bir  Nötron  Yıldızına  veya  Kara  Deliğe  dönüşmesi  sürecinde  yayımlanmakta.

GRB’lerden  ancak, kutupsal  ışıması  Dünya  yönünde  olanlar, saniyeden  daha  kısa  süreden, dakikaları  bulabilen  sürelerle,  gözlenebilmekte.

Diğer  taraftan, bir  yıldızın eksenel  doğrultuda  ve  çok  yüksek  hızlarla   madde (parçacık) püskürebilmesi  için, çok  yüksek  hızla  dönmesi  gerekmekte.

Kutup  doğrultusunda  yayımlanan  bu  rölativistik  jetlerin Dünya-Ay  arasındaki gravitasyonel  etki  benzeri, gravitasyonel  etki  ile  oluşmakta. Uzun  süreli  GRB’ler,  birbiri  ile  gravitasyonel  olarak  bağlı ikili  yıldız  sistemlerinde  ortaya  çıkmakta.

Yararlanılan  Kaynak:

https://www.universetoday.com/144602/it-takes-two-stars-to-make-a-gamma-ray-burst/

…………………………….

Proxima  Ailesinde  yeni  bir  üye… (mi ?) (A  new  member  of  the  Proxima  Family…?)

Universetoday.com’da, Evan  Gough tarafından, 15  Ocak 2020’de  yayımlanan  bir  haberde, Dünyaya  en  yakın  yıldız  olan  Proxima  Centauri’nin  ikinci  bir  gezegeninin belirlendiği  duyuruldu.

Ön-belirlenen  bu  yeni  gezegen Dünya-irisi (Super Earth) bir  gök  cismi.  Kısaca,  bu  keşfin, ayrıca, teyidi  gerekmekte.

Bu  yıldızın  ilk gezegeni  olan  ‘Proxima b’  2016’da  belirlenmişti. Herne  kadar  bu  gezegen yıldızın  sıvı  su  barındırabilir  bölgesinde  dolanıyor  olsa  da, bir  Kahverengi  Cüce  olan  yıldızın düzensiz  ışımaları  sebebiyle, gezegende  yaşam  barındırma  olasılığının  mevcut  olmadığı  daha  önce  duyurulmuştu.

Keşfedilen  bu  yeni  gezegen, yıldızın  sıvı  su  barındırabilir (habitable)  bölgesinin  dışında  dolanmakta.

Proxima c’nin  kütlesi Neptünün  kütlesinin yarısı kadar. Sıcaklığının  ise (-) 200 santigrad  derece  kadar  olduğu  belirlendi.

Proxima  Centauri  de Güneş  gibi lekeli  bir  yıldız.(Güneş)

(Kaynak: NASA/SDO/AIA/HMI/Goddard Space Flight Center; universetoday.com)

Trappist-1  gibi  Kızıl  Cüceler diğer  yıldızlardan  daha  küçük  boyda  gezegene  sahiptir.

(Kaynak: NASA/JPL-Caltech; universetoday.com)

 

Yararlanılan  Kaynak:

https://www.universetoday.com/144618/a-second-planet-may-have-been-found-orbiting-proxima-centauri-and-its-a-super-earth/

 

 

 

 

 

 

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.