Bek Air F100 kazasında son durum… (Bek Air F100 accident update…)

 

(Kaynak: avherald.com)

Kaza 27 Aralık 2019’da  meydana  gelmişti. Bek  Havayollarına (Bek  Air)  ait  bir  Fokker 100 tipi  uçak, Kazakistan’da, Almaty’dan Nur-Sultan’a gitmek  amacıyla  pistten  havalanışını  takiben, yükseklik  kaybederek, önce    havaalanını  çevreleyen  beton  duvara,  sonra  da,  yakındaki   bir  binaya  çarpmış, meydana  gelen  bu  kazada,  uçakta  bulunan   93  yolcu  ve  5  kişilik  uçuş  ekibinden  (Kaptan  Pilot  dahil; Yardımcı  Pilot yaklaşık  bir  ay  sonra  hayatını  kaybetti.) 13  kişi  hayatını  kaybetmişti.

Bu  kazanın  incelemesi  halen  devam  etmekte.

Bu kazanın  meydana  geliş  şeklinden, uçağın stol  olarak  düştüğü izlenimi  edinildi. Stol’un  olası  sebebi  de   kanatlarda  meydana  gelen  ve  uçuştan  önce  belirlenmeyen  ve   yeterince  giderilmeyen  buzlanma  olabilirdi.  Ön  incelemelerde, Kaptan  Pilotun  tercihiyle,  uçuştan  önce, kanatlara buz-önleme / buz  giderme (deicing)  sıvısı  uygulanmadığı  belirlenmişti.

Kalkışta, henüz  pist  üzerindeyken hız  kaybeden  uçağın alçalarak, kuyruğuyla   piste  birkaç  defa  temas  ettiği, takiben  de, yükselişini  sürdüremeyerek  duvara  ve  binaya  çarptığı belirlenmişti.

(Kaynak: avherald.com)

Uçak, pistten kesilişi (tekerleklerin  pist  yüzeyinden  ayrılışını) takiben, sağa-sola  yalpalamaya  başladı, sol  kanat  ucu  piste temas  etti. Uçak tekrar  piste  kondu ! Bu  sekerek  uçma  teşebbüsleri  devam  etti…

Yardımcı  Pilot (First  Officer)  kaptana  kalkıştan  vazgeçmesini söyledikten  sonra,  motor  itkisini  azaltmak  için  gazkollarını  geri  çekti. Ancak,  Kaptan  Pilot (KP), ‘buna  gerek  yok’ (no need) cevabını  verdi ! Gazkollarını iterek (gaz  açarak) kalkışa  devam  etti !

Bundan  7  saniye  sonra, KP  iniş  takımlarını  yukarı  aldırdı. Yaşanan  bu  süreçte  uçak  ilkinde  kanat  ucuyla  piste  temas  etmek  üzere, iniş  takımlarıyla  dört  defa  ve kuyruğuyla  da  altı  defa  piste  temas  etti.

Araştırmacılar,  meydana  gelen  bu  kazanın 25  Ocak  2007’de,  Fransa’da  (Pau Pyrenees’te) yaşanan (bir  başkası: 1993’te  meydana  gelen, Skopje, Makedonya, Pal Air F100,  PH-KXL  kazası)  ve  kanat  buzlanmasıyla (wing  contamination)  ilişkilendirilen, başka  bir  okker 100  kazasıyla  benzerlik  taşıdığını  ileri  sürdüler.

Yapılan  araştırmalar  sonunda, bu  uçağın  sahibi  havayolu  firmasının  uygulamalarında (motor   kullanım  bilgilerinin  izinin  sürülmesini  önleyecek  şekilde,  sicil  bilgilerinin  gizlenmesi, motor  bakım  bilgilerinin  muhataplarla  paylaşılmaması  gibi)  önemli  uçuş emniyeti  ihlalleri  de  belirlendi.

Yapılan  belirlemelerden  diğer  biri,  pilotların  uçuş  öncesinde, Uçak  Kullanım  El  Kitabında  öngörülmesine (emredilmesine) rağmen, uçağın dıştan  kontrolunu (walk-around  inspection)  gerektiği  gibi  yapmamakta  olduklarıydı. (Havayolu  Firmasının  ilgisizliği…?)

Pilotlara ‘kış  şartlarında uçuş’hakkında  özel  (periyodik) bir  eğitim  verilmemişti. Buzlanma  riski  hususunda  firmanın  eğitim  dokümanları  mevcut  değildi…. (Tüm  bunlar  size  tanıdık  geliyor  mu ?)

 

Kazanın tekrar oluşturulma  simülasyonu.

(Kaynak: Kazakhstan’s Ministry of Industry and Infrastructure Development, MAK)

Uçuş Veri  Kayıt  Cihazından (FDR) alınan  veriden  oluşturulan  grafikler.

(Kaynak: avherald.com: Bek  Air)

 

 

Yararlanılan  Kaynak:

http://avherald.com/h?article=4d127dc6&opt=0