Fizikçi Freeman Dyson aramızdan ayrıldı… (Freeman Dyson, physicist dies at 96…)

Freeman  Dyson (1923-2020)

(Kaynak: Jon Naso/NY Daily News Archive via Getty Images; space.com)

Rafi Letzter’in  space.comda yayımlanan  haberinde, kuantum  fizikçisi Freeman  Dyson’un hayatını  kaybettiği  duyuruldu. Dyson 96  yaşındaydı.

Dyson,  Dyson  Küresi   (Dyson Sphere) öngörüsüyle  tanınmıştı. Bu  (sanal)  küre, ‘fazla  akıllı !’ medeniyetlerin, Güneşlerinin  tüm  enerjisinden  istifade  (harnessing  energy)  edebilmeleri  için,  etrafını   yapay  bir  (metalik)  küre  ile  sarmaları esasına  dayanmaktaydı.

Dyson, efsanevi  bir  fizikçi  ve  büyük  düşünür  olarak  kabul  edildi. 1923’te,  İngilterede  doğmuş  ve 1947’de ABD’ye  göç  etmişti. Princeton  Üniversitesinde,  İleri  Araştırmalar (advence  Studies)  Bölümünde  ‘professor emeritus’ unvanına  kadar  yükselmişti.

Dyson, 1940’lı  yıllarda  ışık-madde  etkileşmeleri  üzerine  araştırmalar  yaptı. Evrenin  geleceğine  yönelik tezler  ileri  sürdü. Nükleer patlamalarla  itki  sağlayan  uzay  araçları  üzerine;  matematikte  ve  felsefede, insanlığın  geleceği  ve  (olası)  uzaylı-medeniyetlerin  yaşamı üzerine   yeni fikirler  geliştirdi.

Dyson, kendisine ‘neden  bir  Nobel  Ödülü  kazanamadığı’ sorulduğunda, (mealen)  ‘benim  ilgilendiğim  konular  ve  bunlara  ayırdığım  zaman,  kısaca,  benim  tarzım Nobel’le  uyuşmuyor’  cevabını  vermişti.

‘Taby’nin  Yıldızı’, Dyson Küresinin  varolabileceği (olası)  bir  yıldız  olarak, astronomi  dünyasında  heyecan  uyandırmıştı. Ancak, bu  gözlem verisinin  akıllı  bir  medeniyetin  ürünü  olmadığı  kısa  sürede  anlaşıldı. Taby’nin  Yıldızı’nın  ışığındaki kesintiler, bu  yıldızın  etrafında  oluşan madde-toz diskinin  sonucu  gibi  görünmekteydi.

Dyson,  en  uç  bir  fikir  olarak, insanlığın  on-üzeri-on (10^10)    yıl  sonra, bilinen  madde (doku, kan, …) yapısını  kaybederek,  yıldızlararası  bir  Kara  Bulutun veya     ‘Duyguları  Olan  Bir  Bilgisayarın’ (sentient computer)  parçası  olacağını (onunla  bütünleşeceğini)  ileri  sürdü.

 

 

Yararlanılan  Kaynaklar:

https://www.space.com/freeman-dyson-dead-at-96.html

(Günün  seçimi)