Einstein  sürekli  kazanıyor…! (Einstein right again…!)

Yıldız  S2’nin   Kara  Delik  Sagittarius A*  etrafındaki  ‘Gül’  hareketi (temsili).

(Kaynak: © ESO/L. Calçada; livescience.com)

Brandor Specktor’un  livescience.com’da, 16 Nisan 2020’de yayımlanan  haberinde, yıldız ‘S2’nin  genel  görelilik  kuramına  uygun  şekilde  hareket  ettiğinin  belirlendiği  duyuruldu. Bu  yıldız  bir ‘gül  yörünge’ (spirograf  orbit) üzerinde  dolanmakta !

Sagittarius A*  etrafında  dolanan  bazı  yıldızlar.

(Kaynak: Wikipedia)

Newton’un  gravitasyon  kuramına  göre, gezegenler (sabit) elips  bir  yörüngede  dolanır. Einstein’in  ortaya  koyduğu  Genel  Görelilik  kuramına  göre  ise, bu elips  yörünge  zaman  içinde, bu  yörüngenin  oluşmasına  sebep  olan  büyük  kütleli cismi  (örnek  olarak,  Güneşi ) merkez  alacak  şekilde  döner. Bu  harekete,  basitçe, ‘Gül; Rozet  Şekilli  Hareket’  (Rosette; Rosa shape) adı  verildi.

Yıldız  S2, Samanyolu  Gökadamızın  merkezinde  olduğu  varsayılan,  kütlesinin  3.4  milyon  Güneş  kütlesi  kadar  olduğu  hesaplanan  ve    büyük bir  Kara  Delik  olan  Sagittarius A*’nın  yörüngesinde  dolanan,  gözlenebilen  en  yakın  yıldız.

Şili’deki   Avrupa  Güney  Gözlemevinde  (European Southern Observatory-ESO) görevli  astronomlar  bu  yıldızın  yörünge  hareketini 27  yıldan beri  izlemekte. Dünyadan 26,000  ışık  yılı  kadar  uzaklıktaki  bu  yıldız,  bu  kara  Deliğe, gökada  ölçeğinde  çok  yakından,  16  yıl  süren  bir  periyodla   dolandığından,  bugüne  kadar, yörünge  hareketinin neredeyse  tamamının iki  defa  izlenmesi  mümkün  olabildi. Bu  hareket, yörüngenin,  sabit  bir  cisim  gibi, kendi  içindeki  bir  merkez  (Kara  Delik) etrafında  dönme  hareketi. Diğer  bir  ifadeyle, yörüngesi  bu   Kara  Deliğe  en  yakın  olduğu  noktanın  bu  Kara  Delik  etrafında  bir  ‘çember-çizme’ (Schwarzschild   Precession) hareketi. Einstein,  çok  büyük  kütleli  bir  cismin  yörüngesinde  dolanacak  çok  küçük  bir  cismin  yörüngesinin  böyle  bir  hareket  yapacağını   100  yıl  önce  öne  sürmüştü !

Einstein’e  göre, bir  başka  cismin  yörüngesinde  dolanan cismin  yörüngesi  kapalı  bir elip  olmayıp, yörünge  düzleminde  sürekli  ilerleyen,  açık  bir  yörünge  şeklinde  oluşur.

Einstein  tarafından  öngörülen  bu  fiziki olay  ilk  defa  Merkür’ün  Güneşin  etrafındaki  yörüngesinde  gözlendi;  böylece,  Einstein’in  haklı  olduğu  anlaşıldı. Bu  öngörü, yaklaşık  100  yıl  sonra, Samanyolunun  merkezinde  gerçekleştirilen  gözlemlerle,  tekrar  doğrulanmış  oldu.

Astronomlar  bu  doğrulamayı, ESO’nun Şili’deki  VLT (Very  Large  Telescope) Teleskobuyla  gerçekleştirdiler.

Yararlanılan  Kaynaklar:

 

https://www.livescience.com/star-orbiting-black-hole-proves-einstein-right.html

https://youtu.be/PR4EzyUv_fs