Yeni  büyük  bir  öte-gezegen  belirlendi… (A   new  exoplanet  with three times the mass of Jupiter…!)

Kepler-88sistemi (temsili)

Evan Gough’un universetoday.com’da 5  Mayıs 2020’de  yayımlanan  haberinde,  astronomların, Jüpiterin  üç  katı  büyüklükte  yeni  bir  öte-gezegen (exoplanet)  belirlediği  duyuruldu.

Jüpiter,  Güneş  sisteminin ‘büyük  abisi’…Diğer  gezegenlerin  yörüngelerini de  etkilemekte. Güneş  sistemindeki  gezegenlerin  büyük  bir  kısmının  yörüngesi Güneşin  ekvator  düzleminden  ziyade   Jüpiterin  yörünge  düzlemine  daha  yakın yörüngelerde  dolanmakta!

Jüpiterin, Lagranj  bölgelerinde (Lagrange  Points)  topladığı  asteroidlerle,  ve   Ana  Asteroid  Kuşağında  yol  açtığı  aralıkla  (gap),  Güneş  sisteminde  başka  etkileri  de  oldu.  Jüpiterin  kütlesi, Güneş  sistemindeki  diğer  gezegenlerin  kütlelerinin  toplamının  2.5  katı  kadar.

Yeni  belirlenen  öte-gezegen Kepler-88d, Lyra  takım  yıldızı  içinde  yer  alan  ve  Güneş-benzeri  bir  yıldız  olan  Kepler-88  yıldız  sisteminde  yer  almakta. Bu  sistemin  diğer   iki  gezegeni  olan  Kepler-88b  ve  Kepler-88c  daha  önce keşfedilmişti.

Kepler-88 sistemi  gezegenlerinin  büyüklükleri.

(Kaynak: Wikipedia.org; universetoday.com)

Bu  keşfi,  Hawaii’deki W. M. Keck  gözlemevini  kullanan Dr. Lauren Weiss  (Postdoctoral Fellow; University of Hawaii,  Institute for Astronomy) ve  ekibi,  altı  yıl  süren  gözlemler  sonunda   gerçekleştirdi.   K-88d   dört  yıl  süren  eliptik  bir  yörüngede  dolanmaka.

Bu  yıldızın  diğer  iki  gezegeninden Kepler-88b, Neptüne  yakın  büyüklükte  olan  ve yıldızın  yörüngesini  onbir  günde  dolanan  bir  gezegen.  Kepler-88c  ise, Jüpiter  büyüklüğünde  olan  ve  yıldızın  yörüngesini  yirmiiki    günde  dolanan  başka  bir  gezegen.

Kepler-88c, Kepler-88b’den yirmi  defa  daha  büyük  olarak, yörünge  rezonansıyla  (periyodik  olarak  aynı  hizaya  gelerek) gravitasyonel  olarak,  onun  yörüngesini   yönlendirmekte.

Kepler-88b, Kepler  aracıyla  gerçekleştirilen  TTV (Transit Timing Variations), yıldızın  önünden  geçiş  zamanlarının  değişimi  (gravitasyon  etkisiyle, gezegenler,  yaklaştıkları  diğer  küçük  gezegenlerin  yörünge  hızını-geçici  olarak-  yavaşlatıp,  hızlandırabilmekte) gözlemleriyle belirlenemişti. Bu  zaman  değişimi, bugüne  kadar  belirlenenlerin  en  büyüğüydü.   Bu  sebeple, Kepler-88  sistemine ‘TTV’nin  Kralı’ (King  of  the  TTV’s)  adı  verildi ! (Bir çeşit  ‘uzay  krallığı’…!)

Kepler-88d’nin  keşfi  bu ‘Krallığa’  yeni  bir  boyut  kattı; Evan  Gough ve  Dr. Lauren Weiss böyle  söylemiş !

Gerçekte, sadece Kepler-88b  (KOI-142.01)   yıldızın  önünden  geçmekte. ‘C’  ve  ‘d’nin  varlığı  ise ‘b’üzerine  uyguladıkları  gravitasyonel  etki, radial  hız  ölçümleri  ve  fotometrik   ölçümlerle  belirlenmiş.

WASP-47  ve 55 Cancri sistemleri  de, daha  önce  belirlenmiş  olan  ve  Kepler-88  sistemine  benzeyen  gezegen  sistemleri.

Bu  sistemlerin  başka  gezegenlerinin  belirlenmesi  de  olası.

Araştırmacılari Kepler-88’in,  matalce-zengin  olan  ve küçük  bir  yakın  gezegeni  ile, iki  veya  daha  fazla  gaz-devi  gezegeni  olan  yıldızlardan  biri  olduğunu  söylüyor.

Jüpiter (Güneş  sisteminin ‘Büyük  Abisi’ !)

(Kaynak: Hubble Space Telescope/NASA/ESA; universetoday.com)

 

Yararlanılan  Kaynaklar:

Astronomers Find a Planet With Three Times the Mass of Jupiter

 

 

 

 

 

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.