Düşen göktaşı bulundu…(mu ?) (Meteorite is found… (?))

Bulunan  taşlar (?)

(Kaynak: karar.com)

27  Mayıs 2020, saat  20:30  civarında,  gökyüzünde  bir  meteor  göründü… En  azından,  birçok  kişinin  iddiası  bu  yöndeydi.

İç basında  geniş  şekilde  yer  alan  bu  haberde,  meteorun (gökyüzünde  hareket  eden  ve  ışık  saçan,  arkasında  da  duman  kalıntısı  bırakabilen)  Erzurum  da  dahil  olmak  üzere,  Doğu Anadolu Bölgesi ve Doğu Karadeniz’de bulunan  Erzincan, Ardahan, Trabzon, Rize, Artvin illerinin yanı sıra Elazığ, Bingöl, Diyarbakır dahil,  birçok ildeki  vatandaşlar  tarafından  da  izlendiği söylendi. Bu  kadar  çok  sayıda  görgü  şahidinin  mevcut  olabildiği  bu  olay yeterince  büyük  olmalıydı.

Bu  haberlerde, güvenlik  mensupları  da  dahil  olmak  üzere,  birçok  vatandaşın, bu  meteora  (görüntüye) sebep  olan  göktaşını / göktaşı  parçalarını  araştırmaya  hemen  başladığı   da  söylendi. (Araştırmanın  etkili  bir  sonuç  verebilmesi, ancak,  yeterli  ön bilgi  toplama  ve  teknik  bir  planlamayla-olası  koordinat  hesaplamasıyla-başarılı  olabilir.)

Kısa  bir  süre  sonra, İspir’den (Erzurum)  bir  vatandaşın,  arazide göktaşı  olabileceğini  düşündüğü   taşlar  bulduğu  basında  duyuruldu.

Bu vatandaş,  her  nedense,  bu  taşları  içinde  bulduğunu  ileri  sürdüğü  ‘derin  çukur’un  fotoğrafını  çekmemişti; belki  telefonu yanında  değildi. En  azından,  incelediğimiz  haberlerde  bu  çukur-fotoğrafını  göremedik…

Bu  vatandaş,  tedbirli  davranarak, bu  taşların  ne  olduğunun  belirlenmesini  yetkililere  bırakmış, göktaşı  olduğunu  iddia  etmemiş !

*

Gökten  düşen  taşlar, daha  önce,  bu  sitede  de  yeterince  tanıtılmıştı.  Kısa  bir  özet yapmak  gerekirse:

  • Göktaşları,   genelde, atmosferi  geçerken  oluşan  yüksek  sıcaklık  sebebiyle, dış  yüzeyi  karardığı  için, siyaha  yakın  veya  koyu  kahverengi  bir  renkte    görünür.
  • Haliyle,  dış  yüzeyi koyu  renkte olan  her  taş  göktaşı  (meteorit) olamaz. Birçok  taşın  dış  yüzeyi  doğal  süreçler  sonunda  koyulaşır.
  • Bir  taşın  göktaşı  olup  olmadığını  anlamanın  en  kolay  yolu, eğer  mümkünse, bu  taştan  küçük  bir  parça  kopararak (kırarak / keserek)  iç  yapısına  bakmaktır.
  • Eğer,  taşın  dış  yüzeyinde, 1-2  milimetre  kadar  kalınlıkta, iç  yapısına  kıyasla  daha  koyu renkte  bir ‘kabuk-görünümü’  mevcutsa, bu  taşın  göktaşı  olma  olasılığı oldukça  yüksektir; ancak,
  • Taşın  dış  yüzeyinde, elle  temasla hissedilebilecek  veya  gözle  açıkça  görülebilecek  keskin  çıkıntıların,  köşelerin  mevcut  olmaması  şartıyla. (Normal  şartlarda, yüksek  sıcaklıklarda  ısınan  bu  taşın  dış  yüzeyinde  meydana  gelecek  erime sebebiyle,  bu  keskin  köşelerin yuvarlaklaşması  gerekir.)
  • Diğer  bir  husus, taşın (cismin)  dış  yüzeyinde,  bir  hamur  parçasına  parmakla  bastırıldığında  oluşan  çukurluklar  gibi, çukurlukların  mevcut  olması. Bu  durum, içeriğinde  yoğun  şekilde  demir  cevheri  bulunan  göktaşlarında (metalik  göktaşları)  gözlenir. Haliyle,  bu  tip  göktaşları, ele  alındığında, öncelikle,  ağır  olmalarıyla  dikkati  çeker.
  • Sıkça  karşılaşılan  göktaşlarının  iç  yapısı  tanecikli  bir  görünümdedir; avuç  içinde  sıkıştırılmış  koyun  gübresi  görünümü !)
  • Bir  başka  önemli  husus, göktaşının  mıknatısla  testi. Ancak, mıknatıslanma  özelliği  mevcut  olan  bir  taş,  sadece, içinde manyetik  madde (demir  cevheri)  mevcut  olduğunu  gösterir. Tabiatta,  mıknatıs  özelliği  gösteren  pek  çok  taş  mevcut. Bu  test  sadece,  diğer  kanıtları   desteklemek  için  işe  yarayabilir.
  • Çok  nadir  durumlarda,  göktaşının  içinin  koyu yeşil-siyah  bir  görüntüde  olabildiği  de gözlenmiştir. Buna  örnek, Merkür  gezegeninden  kopup  geldiği  söylenen  göktaşları. (Merak  edenler  internetten  araştırabilir.)

Sonuç  olarak,

Bulunan  bir  taşta,  yukarıda belirtilerden  biri  (tercihan  daha  fazlası) mevcut  değilse, içinde  (veya  yakınında)  bulunacağı  çukurun yeni  açılmış  bir  çukur  görüntüsü  yoksa, iç  yapısı çevrede  bolca  bulunan  taşların  iç  yapısına  benzer  bir  görüntü  veriyorsa,  bu  taşın, göktaşı  olma  olasılığı pek  yoktur.

Bir  an,  Çanakkale  bölgesinde  bir  orman  yangınına  sebep  olan (basında  böyle  söylenen)  göktaşını  hatırladık.  ‘Mermeroit’ görünümlü  göktaşını…!

*

Bu  taşları  bulunan  delikanlının, ev-araba  alma  hayalini  biraz  ertelemesi  gerekecek  gibi  görünüyor…!

Yararlanılan  Kaynaklar: