Bu hafta…kısa kısa…! (This week’s events…shortly…!)

Electron  Rocket, bu  defa  başaramadı…!
Rocket  Lab’ın Electron  roketi
(Kaynak: Universetoday.com)

Matt  Williams, universetoday.com’da   7 Temmuz 2020’de  yayımlanan  haberinde, Electron Rocket  firmasının fırlattığı  uydu  taşıyıcı  roketinin  yörüngesine  ulaşamadığını duyuruldu. Roketin  taşıdığı  uydu işlevsiz  kaldı !
5 Temmuz 2020’de  gerçekleştirilen  bu  fırlatmada (13. fırlatma), taşıyıcı  roketin  ikinci  kademesi uçuşun dördüncü dakikasında  patladı. Bu  roket üç  farklı  firmanın uydularını ve ticari  yükünü (commercial  payloads)  taşımaktaydı.

Electron Rocket’s 13th Launch Failed, Destroying its Satellite Payload

*

Hergün, kahvaltıda  ‘bir  yıldız’  alanlar…! (A  star  for  breakfast, daily…!)

Yıldız  yutan  kara  Delik (temsili)

(Kaynak:universetoday.com)

Yine,  Matt Williams’ın, universetoday.com’da, 6  Temmuz 2020’de  yayımlanan  haberinde, Güneşin 34 milyar  katı  kütleye  sahip  ve  her  gün  bir  yıldız  yutan, bir  Kara  Deliğin  (Black  Hole) belirlendiği  duyuruldu.

Astronomlar, evrende çok  büyük  kütleli  Kara  Deliklerin (Super  Massive  Black  Holes-SMBH)  mevcut  olabileceğini 1960’lı  yıllarda  ileri  sürmüştü.

1980’li yıllarda, Sütlü  Yol (Milky  Way)  gökadasının  merkezinde  bir  Kara  Deliğin  (Sagittarius A*; Sgr A*) mevcut  olduğu  belirlendi. Kütlesi,  Güneşin  kütlesinin 3.4  milyon  katı  kadardı.

1990’lı  yıllara  gelindiğinde  ise, çok  büyük  kütlelei  her  bir  gökadanın  merkezinde, yine  çok  büyük  kütleli  birer  Kara  Deliğin  mevcut  olduğu  anlaşıldı; böyle özetliyor  Matt  Williams…  (Haliyle,  merkezinde  Kara  Delik  mevcut  olmayan küçük  gökadalar  da  var…)

Avustralya Ulusal  Üniversitesinden  araştırmacıların SMBH  J2157’yi  belirledikleri  duyuruldu. Bu, Güneşin  34  milyar  katı  kadar  olan  kütlesiyle, en  büyük  bir  hızla  büyüyen  bir  Kara  Delikti.  Bugüne  kadar  gözlenebilen   en  büyük Quasar’dı. (Quasar’lar, merkezlerinde  çok  büyük  kütleli  Kara  Delik  bulunan  ve çok  parlak  olan gökadalar.

Araştırmacılar,  bu  gökadanın 12.5  milyar  ışık  yılı  uzaklıkta  olabileceğini hesaplamakta.

ESO’nun (Avrupa  Güney  Gözlemevi, Şili) VLT (Very  Large  Telescope) Teleskobunu  kullanan Dr. Onken  ve  ekibi, keşfedilen  bu  Kara  Deliğin, Sütlü  Yol’un  merkezindeki  Kara  Deliğin 8000  katı  kadar  olduğunu  söyledi. Böyle  bir  Kara  Delik, evrenin  ilk  oluşum  evresinde (başlangıçtan, Big  Bang, 1.2  milyar  yıl  sonra)  ortaya  çıkmış.

Hubble Uzay  Teleskobuyla  alınan  bu görüntüde,  5000-ışık  yılı  uzunluğundaki  bu püskürme, aktif  gökada M87’nin  merkezindeki Kara  Deliği  işaret  etmekte.
(Kaynak: NASA/The Hubble Heritage Team (STScI/AURA)

 

There’s a Black Hole With 34 Billion Times the Mass of the Sun, Eating Roughly a Star Every Day