Çok yoğun bir öte-gezegen…nasıl olur ? (Surprisingly dense exoplanet…how it could be…?)

 

 

 

 

 

 

 

 

Öte-gezegen K2-25b (temsili)

(Kaynak: spacedaily.com)

Spacedaily.com’da 7  Ağustos 2020’de  yayımlanan  bir  haberde,   şaşırtıcı  şekilde  yoğun  bir  öte-gezegenin (exoplanet)  belirlendiği  duyuruldu.

K2-25b  olarak  kaydedilen  bu  gök  cismi, Kitt Peak  Gözlemevindeki ( Kitt Peak National Observatory-KPNO),   0.9  metre  çapında, WIYN teleskobuyla   ve  Apache Point  Gözlemevinin (Apache Point Observatory-APO, New Mexico) 3.5  metrelik teleskobuyla, NSF’nin (National  Science  Foundation, ABD)  bir  programı  kapsamında gerçekleştirildi.

Taurus  Takımyıldızı  yönündeki  Hyades  yıldız  kümesindeki  genç  bir  yıldızın  yörüngesinde  dolanan  bu  gezegen, yaşına  ve  büyüklüğüne  göre  oldukça  yoğun  göründü.

Araştırmacılar,  Neptünden  biraz  daha  küçük  olan  bu  öte-gezegenin kütlesinin  Dünyanın 25  katı  kadar  olduğunu  hesapladı. Bu  gök  cisminin  varlığı gezegen  oluşum  teorilerinin  yeniden  gözden  geçirilmelerini  gerektirecek.  Böyle  söylüyor  araştırmacılar…

Bu  gezegenin  yörüngesinde  dolandığı  yıldız  bir  M-(tipi)  Cüce (M-dwarf  star); Sütlüyol  Gökadasında (Milky  Way)  en  fazla  miktarda  gözlenen  yıldız  tipi. Yörüngede  dolanım  süresi 3.5  gün  olarak  belirlendi.

Astronomlar, bu  yıldız  sisteminin (bir  yıldızın  gezegeni  mevcut  ise,  bir  sistem  olarak  adlandırılmakta) 600  milyon  yaşında  ve 150  ışık  yılı  uzaklıkta  olduğunu  söylüyor.

Araştırmacılar,  ayrıca, Dünya-Neptün  arası  büyüklükteki  gezegenlerin  Sütlüyol’da en  fazla  karşılaşılan  gezegen  tipleri  olduğunu  söylüyor.

Astronomlar, büyük  gezegenlerin başlangıçta  kütlesi  Dünyanın 5-10  katı  kadar  olan buzlu-kayalık  bir  çekirdek (şüphesiz,  dış  katmanları  buzlu !) oluşturduğunu, daha  sonra  da, artan  gravitasyon  gücüyle,  bu  çekirdeğin  etrafında, kütlesi  Dünyanın  kütlesinin yüzlerce  katına  ulaşabilen  bir  gaz  atmosfer  topladığını  söylüyor.  Sonunda,  Jüpiter  benzeri  bir  ‘gaz  devi’  ortaya  çıkıyor.

Araştırmacılar, tamamen  çekirdekten (katı-kütleden)  ve  etrafında  çok  ince  bir  atmosferden  oluşan  K2-25b’nin  bilinen  bu  gezegen  oluşum  kuralını  bozduğunu  söylüyor. Şimdi  masadaki  sorular: Bu  gezegen  ‘  çekirdeği, ancak,  5-10  Dünya  kütlesinde  olabilir…’  üst  limitini  aşarak,  bu  çekirdeği  nasıl  oluşturabildi ?  Bu  kadar  büyük  kütlesi  varsa,  neden  çok  daha  kalın  bir  atmosfer  oluşturamadı…?

Be  keşfi  gerçekleştiren  ekibin  lideri  Gudmundur Stefansson  (Princeton University, ABD) bu  gezegenin, yıldızına  yakın  yörüngelerde  dolanan  diğer  Neptün-büyüklüğündeki  öte-gezegenlere  kıyasla, birbuçuk  kat  daha büyük  kütleye  sahip  olmasının, beklenmedik  bir  durum  olduğunu  söyledi.

Bu  keşif,  Stefansson’un  Doktora  Tezi  kapsamında  geliştirdiği  bir teknik  kullanılarak  ve  NASA’nın  Kepler  uydusuyla  topladığı  veri  iyileştirilerek  gerçekleştirildi.

 

Yararlanılan  Kaynaklar:

https://www.spacedaily.com/reports/Surprisingly_dense_exoplanet_challenges_planet_formation_theories_999.html

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.