Yıldızından ‘büyük’gezegen…! (Exoplanet bigger than its star…!)

Timesnownews.com’da 18 Eylül 2020’de yayımlanan bir haberde, ‘yıldızından daha büyük’ bir gezegenin belirlendiği duyuruldu… Bu gezegen WD 1856 b olarak kaydedildi.

Yıldızın küçük olması, bir Beyaz Cüce olmasındandı… Gezegen ise Jüpiter büyüklüğündeydi… Belirlenen diğer bir husus ise, bu öte-gezegenin yıldızın çok yakınından dolanıyor olmasıydı… Dolanma periyodu 1.4 Dünya günü kadardı…!

Beyaz Cücelerin oluşum süreci dikkate alındığında, bu gezegenin varlığını sürdürebilmiş olması esas merak edilen konuydu… Kısaca, Beyaz Cücelerin, yıldızların bir ptlama süreci yaşamasından sonra, merkezde toplanan bir kısım maddesinden ‘hayat bulan’ (yıldızın ikinci yaşamı !) yıldızlar. Çapı 20 km kadar olabilen küçük-amyoğun yıldızlar…

80 ışık yılı uzaktaki WD 1856b, Draco Takım Tıldızı içinde; NASA’nın TESS uzay teleskobuyla belirlendi; önden geçiş (transit) yöntemiyle…

Buraya kadar tamam… Gelelim, ‘tamam olmayan’ tarafa…!

Bu yazıya kaynak olan haber sitesinde bu gezegenin yıldıza-kıyasla, büyüklüğünden bahsederken, hiç olmazsa, ‘larger’ sözcüğünü kullanmış; ‘daha geniş’ anlamına da gelen sözcüğü…

Aşağıda erişim-adresini verdiğimiz You Tube videosunda, bu gezegenin yıldızından ‘büyük’ olduğu ısrarla söyledi…!

Hemen belirtelim: You Tube sitesinin yöneticisi Dr. Umut Yıldız ve bu tanıtım videosunda görev alanlar değerli birer akademisyen… Dr. Yıldız da, bu video serisini hazırlayarak, ‘milli ve yerli’ (!) bilim dünyamıza önemli bir hizmet yapmakta; gençlerimizin ‘araştırmacı düşüncesini’ tetikleyerek…

Tekrar, gelelim, gezegenin ‘büyüklüğüne’…: En azından astronomi dünyası için söyleyebiliriz…bilimsel çalışma, araştırma yapanlar, dikkatli olamadıkları taktirde, bazı şeyleri kaybedebilmekte…! Başta Ana Dili olmak üzere… ‘Türkçe’de ne denirdi’…sorusunu, son zamanlarda sıkça duymaya başladık !

Sözü daha fazla uzatmadan, yanlış algılamadıysak, neredeyse video boyunca, bu gezegenin yıldızdan ‘büyük olduğuyla neyin kastedildiği’ bir türlü açıklanamadı… Ki, aslında cevabı çok basitti…: Çap olarak…!

Canlı yayım’ın (video’nun) bir başka bölümünde, gök cisimlerinin parlaklığı (luminousity, apparent magnitude; apparent brightness) hususu da, soruya rağmen, yeterince açıklanamadı; elbette, bilinemediğinden değil… Canlı yayını izleyenler açıklamaya katkıda bulunmaya çalıştı…!

(Kısaca: bir yıldızın ‘apparent brightness’i (apparent magnitude), ‘görünür parlaklığı’… Adından da anlaşılacağı üzere, gözlemciye bulunduğu yerde göründüğü parlaklığı… Mars’ın görünür parlaklığı çok belirgin bir şekilde değişir…Bu gecelerde, nispeten, daha parlak görünmekte; saat 20:00-04:00 arası). ‘Limunosity’ ise, bir yıldızın birim yüzey alanından gerçekleştirdiği ışıma miktarı; ışıdığı enerji-foton miktarı…ki, gözlemcinin gözlem yaptığı mesafeye bağlı olmayan, sabit sayılabilecek bir değer…)

WD 1856b’nin ölçülen çapının, Beyaz Cücenin (WD 1856+534) çapının yedi katı kadar olduğu söyleniyor… Büyük olduğunun söylenmesi bundan…

Bu gezegenin bu yıldıza nasıl bu kadar yaklaşabildiği ve nasıl hayatta kalabildiği husus, araştırmacıların araştırdığı diğer hususlardan..

Bu keşfin daha fazla detayını öğrenmek isteyenler bu videoyu izlemeli…!

Yararlanılan Kaynaklar:

https://www.timesnownews.com/technology-science/article/first-possible-survivor-planet-found-orbiting-white-dwarf-star/654426

https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/beyaz-cuce-yorungesinde-jupiter-buyuklugunde-bir-gezegen-kesfedildi/1977949

https://www.e-education.psu.edu/astro801/content/l4_p4.html#:~:text=When%20I%20say%20apparent%20brightness,apparent%20brightness%20depends%20on%20distance.

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.