Titan’ın gölleri de katmanlı…! (Titan’s lakes can stratify like those on Earth…!)

Titan gölü ve ilk krateri (!)

(Kaynak: spacedaily.com)

Satürnün en büyük uydusu Titan’ın kuzey yarıküresinde pek çok gölün mevcut olduğu bilinmekte. (Bu göllerden birinin; Kraken Mare’nin, ülkemiz haritasına benzediği de, bu sitede daha önce duyurulmuştu…)

Titanın göllerindeki su ‘Terkos’a pek benzememekte… Metan, etan ve nitrojenden oluşmakta…(Terkos’ta ise pet şişe, poşet,…mevcut…!)

Spacedaily.com’da 30 ylül 2020’de yayımlanan bir haberde, bu göllerdeki suyun (daha doğrusu sıvının) da, Dünyadaki göllerdeki gibi tabakalardan (katmanlardan) oluştuğunun belirlendiği duyuruldu.

Jordan Steckloff (Planetary Science Institude), Dünya-göllerindeki katmanlaşmanın suyun sıcaklığıyla ilişkili olduğunu, Titan-göllerindeki katmanlaşmanın ise yüzeydeki sıvılarla atmosfer arasındaki (henüz yeterince açıklanamayan) kimyasal reaksiyonlar sebebiyle oluştuğunu ileri sürdü…

Dünya-göllerinin üst yüzeyi, özellikle de yazın, ısınıp genleşince (yoğunluğu azalınca) daha aşağıdaki, daha soğuk sudan ayrışarak bir tabaka oluşturur. (Lara sahilinde (Antalya) denize girenlerin farkettiği durum…!)

Bu yoğunluk farkının-tetiklediği tabakalaşma Titan-gölünde de oluşur, ancak, Titan-atmosferindeki nitrojen yüzeydeki sıvıda çözünerek bu sıvı katmanının genleşmesine ve bir tabaka oluşturmasına yol açar. Kısaca, Titan -gölündeki tabakalaşmanın ana kaynağı (tetikleyicisi) Güneşin sebep olduğu ısınma değil… Araştırmacılar böyle söylüyor…

Sıvı metan (methane) sıvı etan’dan (ethane) daha düşük yoğunlukta olduğundan, uzun zamandan beri, Titan’daki metanın sıvı etan’ın üzerinde yüzdüğü düşünülmüştü. Ancak, metanın atmosferik nitrojenle olan etkileşme eğilimi (affinity) dikkate alındığında, metan düşük sıcaklıklarda bile nitrojeni çözerek (dissolve) etandan daha yüksek yoğunluğa erişebilir. Bu durum da, etan tabakasının üste çıkmasını sağlar…

Titan’da, Dünyadakilerle kıyaslanamayacak düşük (-183 C kadar) sıcaklık ortamında yağmur yağabilmekte, nehirler akabilmekte ve birçok göl oluşabilmekte… (Titan’daki nehirler, daha ziyade, Karadeniz Bölgesinde sıkça görülen, yüksek eğimli dereleri andırsa da, onların üzerinde, henüz, ‘HES’ler ve yataklarında konutlar yok…!)

Yararlanılan Kaynaklar:

https://www.spacedaily.com/reports/Titans_lakes_can_stratify_like_those_on_Earth_999.html