Küçük ve yalnız…! (Small and alone…!)

An artist's impression of a gravitational microlensing event by a free-floating "rogue" planet.

Serbest-dolaşan bir küçük gezegenin gravitasyonel mikro-odaklaması. (Temsili)

(Kaynak: Jan Skowron/Astronomical Observatory, space.com)

Küçük bir (öte) gezegen ailesini kaybedebilir mi…?

Mike Wall, space.com’da, 29 Ekim 2020’de yayımlanan haberinde böyle bir keşfi duyurdu…

Bu haberde, Dünya-Mars arası bir büyüklükte olan ve yalnız dolaşan bir öte-gezegenin (exoplanet) belirlendiği duyuruldu. Bu gezegen, bugüne kadar, yalnız-dolaştığı belirlenen gezegenlerin en küçüğü…! Ailesini -bir şekilde-kaybetmiş…!

Sütlü Yol Gökadamızda (Samanyolu; Milky Way), bir yıldızla ilişkili olmadan, tek başına dolaştığı belirlenen bu küçük gezegen’in Dünyadan da daha küçük bir hacimde olabileceği, OGLE Projesinin baş araştırmacısı Andrzej Udalski (California Institute of Technology; Pasadena) tarafından söylendi. (OGLE: Optical Gravitational Lensing Experiment)

Astronomlar bugüne kadar, varlığı doğrulanmış, 4000’den fazla öte-gezegeni belirledi. Bunların çoğunluğu ‘transit’ metoduyla, diğer bir kısmı da ‘radyal hız metoduyla’ (radial velocity method; yıldızın kalça sallaması !) belirlendi…Haliyle, doğrudan, fotoğrafla belirlenenler de mevcut… Bu metotlar, yıldızının yörüngesinde dolanan gezegenleri belirlemek için…

Yalnız başına dolaşan (uzayda sürüklenen) gezegenleri belirlemenin bir yolu, ‘gravitasyonel-mikroodaklama’ (gravitational microlensing; gravitasyonel mikro-mercekleme değil…!) yöntemi… Kısaca, bir kütlenin, arka plandan gelen ışığı eğerek, odaklaması sonucu, arka plandaki cismin varlığının belgelenmesini sağlayan bir yöntem; Einstein Yöntemi…!

Işıkta (ışık huzmesinde) ortaya çıkan eğilme/bükülme (bending) seviyesi, bunu yapan (öndeki; yakındaki) kütlenin büyüklüğü hakkında bilgi sağlar…

Polonya’daki Warşova Üniversitesi liderliğinde gerçekleştirilen bu keşifte, Şili’deki Las Campanas Gözlemevindeki 1.3 metre çapında bir teleskop ile Kore’nin Şili’de, Avustralya’da ve Güney Afrikada birimleri bulunan Mikroodaklama Teleskop Ağı (Korea Microlensing Telescope Network) kullanıldı.

OGLE-2016-BLG-1928 olarak tanımlanan ve kaydedilen bu gök cismi, şimdilik kendi başına dolaşıyor göründü….

Gezegenlerin ‘yalnız’ hale gelmeleri, biraz, (kötü bir benzetmeyle) ‘çocuk kaçırmaya’ benzemekte…! Genelde, gaz-devi (komşu) büyük gezegenler, gezegen-ailesinin küçük fertlerinin uzayın derinliklerine savrulmasına, aileden uzaklaşmasına ve yalnız kalmasına sebep olabilmekte… Astronomlar böyle söylüyor…

Belki bir gün, Ailesi olacak yıldız sistemi de belirlenir ve bu Ailesine geri dönmesi sağlanır… tabi, ‘astronomik tanımlama’ olarak…!

Astronomlar, bugüne kadar, çok az sayıda ‘yalnız gezegen’in varlığını belirleyebildi. Bunun sebebi, az miktarda oluşlarından değil, belirlenmelerinin zor oluşundan…

 

Yararlanılan Kaynaklar:

https://www.space.com/smallest-rogue-planet-discovery

(Günün seçimi)…

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.