Mavi halka bulutsusu…nasıl oluştu …? (Blue ring Nebula… how was it created…?)

Mavi Halka Bulutsusu (Yıldız Nebulası) TYC 2597-735-1.

(Kaynak: NASA / JPL-Caltech / M. Seibert, Carnegie Institution for Science / K. Hoadley, Caltech / GALEX Team; sci-news.com)

Sci-news.com’da 19 Kasım 2020’de yayımlanan bir haberde, NASA’nın, GALEX (Galaxy Evoluation Explorer) gözlem uydusunu kullanan astronomların keşfettiği, merkezinde bir yıldız bulunan bu bulutsunun (TYC 2597-735-1), yol arkadaşı olan küçük bir yıldızla, 5000 yıl kadar bir süre önce birleşen bir yıldızdan kaynaklandığının belirlendiği duyuruldu…Bu birleşme süreci iki kutuplu (bipolar; uçlarından birleştirilmiş iki huni görünümlü) bir madde saçılmasına yol açmıştı…

Mavi Halka Bulutsusu, Herkül Takımyıldızı içinde ve 6197 ışık yılı uzaklıkta bir gök cismi. 13 ışık yılı çapındaki bu bulutsunun mavi rengi, merkezdeki, birleşme kalıntısı yıldızdan saçılan hidrojen gazı sebebiyle oluşmakta. Kırmızı madde (filamets) ise, yine, merkezden yayılan şok dalgaları…

Araştırmacı Dr. Guðmundur Stefánsson, (Department of Astrophysical Sciences; Princeton University), ‘Sütlüyol Gökadası’ndaki (Samanyolu; Milky Way) yıldızların çoğunun, birbirinin etrafında dolanan, ikili-sistemler halinde olduğunu söylüyor. Birbirine çok yakından dolanabilen bu yıldızlar, zaman zaman birleştiler ve bu birleşim sürecinde bu gibi bulutsuları oluşturdular…

Dr. Stefansson ve araştırma arkadaşları, Mavi halka Bulutsusunu (Blue Ring Nebula) büyük telaskopları kullanarak, Keck Teleskobu üzerindeki HIRES ve Hobby-Eberly Teleskobu üzerindeki HPF (Habitable-zone Planet Finder; McDonald Observatory) spektrograflarıyla (ışık analizi ekipmanı) incelediler.

Mavi halka Bulutsusunun animasyonu.

Astronomlar, Mavi halka Bulutsusunun nadir bir gök cismi olduğunu söylüyor. Bunun sebebi, Dünyaya göre konumu itibariyle, merkez bölgesinin de gözlenebiliyor olması… Benzer birçok bulutsuda, merkezin etrafını saran gaz ve toz bulutunun yoğunluğu merkezin incelenmesini engellemekteydi… Bu gök cisminin, daha önceleri, Jüpiterden çok daha büyük iken parçalanmış bir gezegen olduğu da düşünülmüştü… Ne olduğu, şimdi, biraz daha anlaşılmış oldu…!

Yine de, birleşme-patlamasının (saçılan maddenin) bir küre şeklinde olmayıp, bu şekilde, çift konik bir görünümde olmasının sebebi / sebepleri, henüz, tam olarak anlaşılabilmiş değil…!

Yararlanılan Kaynaklar:

http://www.sci-news.com/astronomy/stellar-merger-blue-ring-nebula-09067.html