Bir Kahverengi Cüce ilk defa doğrudan görüntülendi…! (A direct image of a Brown Dwarf, firstly…!)

Kahverengi Cüce HD 33632Ab Sistemin yıldızı merkezde ve perdelenmiş (+) durumda. (Kaynak: universetoday.com)

Universetoday.com’da 30 Aralık 2020’de, Andy Tomaswick tarafından yayımlanan bir haberde, bir Kahverengi Cüce’nin, ilk defa olarak, doğrudan görüntülendiği duyuruldu…!

Kahverengi Cüceler, sönük ve ‘minik’ yıldızlar; daha doğrusu, ‘yıldızımsılar’…!

Bugüne kadar varlığı belirlenen öte-gezegenlerin (exoplanet) çok az miktarı doğrudan görüntülenebildi… Yıldızın parlak ışığı, yörüngesinde dolanan gezegenlerin görüntülenmesini zorlaştırır ya da imkansız kılar (şüphesiz, bugünkü teknolojiyle)…

Eğer, gezegenin/gezegenlerin dolanma düzlemi nispeten Dünya istikametine dikse, bu gezegenlerin bir kısımın görüntülenmesi mümkün olabilmekte; yıldız ışığı perdelenerek…

Kahverengi Cüceler, astronomi dünyasında, bir gezegenden ziyade, sönük bir küçük yıldız ya da bir ‘yıldızımsı olarak kabul edilmekte… Kaynak haberde bunlar için ‘bir öte-gezegen türü’ olarak ifade edilmiş olsa da, bu niteleme çok doğru olmamış…! Bir yıldız ile bir gezegen arasındaki temel fark, kendi ışımasını yapıp yapamaması…

Şüphesiz, yıldızına çok yakın bir yörüngede dolanan ‘sıcak gezegenler’ (örnek olarak, bir sıcak(hot) Jüpiter) neredeyse bir yıldıza benzer şekilde ışıma yapabilse de, yine de, bu ışıma yakınındaki yıldız sayesinde mümkün olabilmekte…

Böylece, bu sınıfa giren bir , ‘nev-i şahsına münhasır’ bir gök cismi de, böylece görüntülenmiş oldu…

Yıldızbilimciler, kahverengi Cücelerin, yıldızlar-altı sınıfta (substellar) gök cisimleri olduğunu söylüyor…Kütlelerinin yeterince büyük olmaması sebebiyle, çekirdeklerinde nükleer bir reaksiyonu (fusion) başlatamayan, dolayısıyla da, bir yıldız gibi parlayamayan gök cisimleri… Yine de, bu gök cisimleri Jüpiterden bile çok çok büyük…

Subaru (Japonya’da) ve W.M. Keck (Anuakea, Hawaii) Teleskoplarının kabiliyetleri birlikte kullanılarak görüntüsü alınan bu gök cisminin, Jüpiterin 46 katı bir büyüklükte olduğu belirlendi…

Bu gök cisminin içinde bulunduğu yıldız sisteminin HD 33632 yıldızı, Güneş benzeri, ana akım tipinde bir yıldız… Bu Kahverengi Cüce HD 33632Ab, yıldızını 20 AU (Merkür-Plüton mesafesi) uzaklıktaki bir yörüngeden dolanmakta (1AU= Dünya-Güneş mesafesi)…

Graphic depiction of the sizing of brown dwarf planets compared to planets and other stars.
(Kaynak: NASA)

Yararlanılan Kaynaklar: