Helikopterde Kuyruk Rotoru ne işe yarar…? (Helicopter’ Tail Rotor… for what…?)

(Kaynak: tolgaozbekcom)

You Tube’de, ‘tolgaozbekcom’ sitesinde yayımlanan bir kaza haberi dikkat çekti…

Bu haber, kısaca: ’31 Aralık 2020’de İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı’nda meydana gelen olayda, Jandarma Genel Komutanlığı’na ait Sikorsky S-70 helikopter yerde indikten sonra taksi yaparken kuyruk ve ana rotorunu aydınlatma direğine çarpmıştı. Olayda maddi hasar meydana gelmişti. ‘ olarak duyuruldu…

You Tube’de yayımlanan bu video’da, S-70 tipi bir helikopterin, aydınlatma direğine çarpma sebebiyle, motorları (ve, haliyle, eksenel dönüş hareketi) durduruluncaya kadar dönüşü ve (kısmen) parçalanması görülmekte…

Helikopterlerin ana rotoru dönerken, Newton (etki-tepki) Kanunu gereği, helikopterin gövdesine bir dönme momenti (tork) uygular… Bu tork, gövdenin düşey ekseni etrafında dönmesine yol açar ki, helikopterin kararlı uçuşunu engeller…

Bu istenmeyen hareketi durdurmak ve kontrol altına alabilmek için, helikopterlere Kuyruk Rotoru (veya, bu görevi yapacak bir itki sistemi) eklenir…

Kısaca, Kuyruk Rotorunun dönme hızı değiştirilerek, helikopterin yön değiştirmesi veya kararlı olarak düz uçuşu sağlanır…

Bir sebepten, bu rotor arızalanırsa (çarpma, pal kopması,…) helikopterin başlayan eksenel dönüşü, genelde, durdurulamaz… Haliyle, kontrolu kaybedilir…

Kısaca, Kuyruk Rotoru helikopterlerin ‘zayıf noktası’dır…! Kirk Douglas’ın iyi bilinen filmlerinden biri olan ‘Lonely Are the Brave / Yalnız ve Cesur (1962)’nin bir sahnesinde, helikopterlerin bu ‘zayıf noktası’ uygulamalı olarak gösterilir…!

Kısaca, ‘küçük ihmaller büyük sonuçlar doğurur’… Bu havacılıkta da böyle…!

Bu helikopterin yerdeki konum değiştirmesi (konumlanması) esnasında, pilota yardımcı olacak kimse yok muydu ?

Kaza incelemesi esnasında, herhalde, bu konu da incelenecektir…

(Tabi, her zaman olduğu gibi, inceleme sonucunu bizler bilemeyeceğiz…!)

Yararlanılan Kaynak: