Çok yaşlı yıldızın kayalık Dünya-irisi gezegeni…! (Rocky ‘super-Earth’ planet orbiting one of the Milky Way’s oldest stars…!)

Artist’s rendition of TOI-561, one of the oldest, most metal-poor planetary systems discovered yet in the Milky Way galaxy. TOI-561 yıldız sistemi, Samanyolu’da belirlenen, en yaşlı ve metalce fakir yıldız sistemlerinden biri. (temsili)

(Kaynak: W. M. Keck Observatory/Adam Makarenko; space.com)

Samantha Mathewson‘un space.com’da  12 Ocak 2021’de yayımlanan haberinde, astronomların, Samanyolu’ndaki (Sütlüyol’da) çok yaşlı bir yıldızın yörüngesinde, Dünya-irisi bir kayalık gezegenin belirlendiği duyuruldu… Bu gezegen, yıldızına çok yakın bir yörüngede dolandığından, çok sıcak…

TOI-561b olarak kaydedilen bu gezegen, Dünyadan %50 daha büyük bir hacme sahip… Kütlesi ise Dünyanın kütlesinin üç katı kadar…Bu gezegen, yörüngesini 12 saatte dolanmakta…

Bu gezegende yaşayanlar mevcutsa, günlük mesaileri sadece beş saat kadar sürüyor olmalı…! Ancak, gezegenin yüzey sıcaklığı 1726 santigrad derece kadar…’sıcak seven’ bazıları için bile fazla sıcak…!

Bu gezegenin yoğunluğunun Dünyanın yoğunluğu kadar olduğu belirlendi… Bu keşfi gerçekleştirenlerden Stephen Kane (Univerite of California; Riverside, ABD), yoğunluğun beklenende çok daha az olmasının bu gezegenin çok yaşlı olmasından kaynaklandığını söylemiş… Gezegenin yaşlı olması, yıldızının da yaşlı olması demek… Yıldız ne kadar yaşlı olursa, yapısındaki metaller de o kadar az demek… Haliyle, gezegeninin yapısında da az…

Araştırmacılar, demir ve mağnezyum gibi ağır elementlerin büyük kütleli yıldızların çekirdek bölgelerindeki füzyon reaksiyonu ile sentezlendiğini, bu ağır elelentleri sentezleyen yıldızların zamanla, süpernova patlamalarıyla, içindeki bu ağır elementleri uzaya saçmaları sonunda, Samanyolunda ve diğer Gökadalarda bu elementlerin bolluk miktarının zamanla arttığını söylüyor…

TOI-561b’nin düşük yoğunluğu, içinde az miktarda ‘ağır elementin’ mevcut olduğunu göstermekte… Bu durum da onun 10 milyar yıl kadar yaşlı olması anlamına gelmekte… Bu araştırmanın lideri Lauren Weiss (University of Hawaii) böyle söylemiş…

Bu yıldızın yer aldığı, Samanyolu’nun ‘galaktik kalın disk’ (galactic thick disc) bölgesinde yer alan diğer yıldızlar da ‘ağır element’çe fakir yıldızlar olarak bilinmekte…

 Araştırmacılar, bu son keşifle, Evrende, kayalık gezegen oluşumunun 14 milyar yıl kadar önce başlamış olduğunun anlaşıldığını söylüyor… Bu keşif, NASA’nın TESS ( Transiting Exoplanet Survey Satellite) aracıyla sağlanan veri kullanılarak ve Hawaii’deki Keck Gözlemevindeki ( W.M. Keck Observatory ) teleskopla gerçekleştirildi. Bu yıldızın adındaki ‘TOI’ TESS Object of Interest’i (TESS’in Belirlediği Cisim) temsil etmekte…

Dünyadan 280 ışık yılı uzaklıktaki bu yıldız sisteminin, TOI-561’ye ilave olarak iki gezegeni daha mevcut… TOI-561’den çok daha büyük olan diğer iki gezegenin düşük yoğunlukları sebebiyle, kayalık olması mümkün değil…

TOI-561’de, haliyle, yaşam olasılığı yok…!

Yararlanılan Kaynaklar:

https://www.space.com/super-earth-exoplanet-old-star-milky-way

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.