Neptün ve Uranüs’ün derin suyu nasıl…? (Deep water on Neptune and Uranus may be magnesium-rich…!)

Uranüs (yukarıda) ve Neptün.

Karin Valentine’nin, spacedaily.com’da 18 Mayıs 2021’de yayımlanan haberinde, Uranüs ve Neptünde mevcut (olası) olan buzlu ve derin denizlerde mağnezyum elementinin bolca bulunduğu duyuruldu…!

Uranüs ve Neptün, uzakta olmalarının da etkisiyle, diğer daha yakın-gezegenler tarafından detaylı incelenememekte…

Nature Astronomy’de yayımlanan yeni bir araştırmay göre, araştırmacılar, Neptün ve Uranüs’teki iç yapı koşullarını laboratuvar ortamında yaratarak, bu iki gezegenin (olası) derin denizlerinin iç yapı-kimyasını incelediler ve Güneş Sistemindeki diğer bazı gezegenlerin iç yapılarının anlaşılmasına katkı sağlayacak bulgular elde ettiler…

Bugüne kadar gerçekleştirilen araştırmalarda, Neptün ve Uranüs’ün, atmosfer, buz ya da sıvı katmanı, kayalık bir manto (mantle) ve metalik bir çekirdekten oluştuğu belirlendi…

Bu araştırma ekibinden Taehyun Kim ( Yonsei University, South Korea) Neptün ve Uranüs’ün dahil olduğu ‘Buz-Devi’ (Ice Giant) tipi gezegenlerin, kayalık (terrestrial; Dünya-benzeri) gezegenlerden farklı olarak, derin denizlere sahip olduğunu, ayrıca, bu gezegenlerin iç yapısında, su ve kaya parçacıkları çok küçük ölçekte karışmış halde mevcut olabileceğini söylüyor…!

Araştırmacılar, Neptün ve Uranüsün derin sularındaki ortamın benzerini yaratabilmek için kaya-oluşturan minerallerden olan ‘olivin’ (olivine) ve ‘ferropericlase’yi s içine koyarak çok yüksek basınç uyguladılar ve çok yüksek sıcaklıklara ısıttılar… Bu malzemenin x-ışınıyla görüntülerini aldılar…

Araştırmacılar, bu deney ortamında gerçekleşen kimysal reaksiyonda, yüksek konsantrasyonda mağnezyum oluştuğunu belirlediler…!

Araştırmacılar, Uranüs ve Neptün’ün bu mağnezyunca-zengin buzlu katmanının, bir ısı-battaniyesi gibi davranarak, bu gezegenlerin iç ısısının dışarıya (atmosfere,…) kaçmasını engelleyerek, atmosferinin diğer gezegenlere kıyasla, çok daha soğuk olmasına yol açtığını söylüyor…!

Araştırmacılar, bu durumun, Neptün’den küçük birçok öte-gezegende (exoplanet) de mevcut olabileceğini düşünüyor…

Bu araştırma ekibinde Stella Chariton ve Vitali Prakapenka (University of Chicago); Anna Pakhomova ve Hanns-Peter Liermann (Deutsches Elektronen Synchrotron, Germany); Zhenxian Liu (University of Illinois, Chicago); Sergio Speziale (German Research Center for Geosciences, Germany); ve Yongjae Lee (Yonsei University, South Korea) yer aldı…

Yararlanılan Kaynak:

https://www.spacedaily.com/reports/Deep_water_on_Neptune_and_Uranus_may_be_magnesium_rich_999.html

Tianwen 1’in Marsa indiğinin resmidir…! (Zhurong’s first Mars images…!)

Çin’in Mars iniş aracı Tianwen 1’in önceki Cumartesi sabahı Mars yüzeyine başarıyla indiği duyurulmuştu. Ancak, Çin’in yörünge ve araçların çalışma planı tasarımının farklılığı sebebiyle, aracın çekeceği ilk fotoğrafların Dünyaya ulaşması biraz zaman aldı… NASA’nın araçları, önceden yörüngeye yerleştirilmiş araçların da yardımıyla, Marsa araç indirdikten (bir saat gibi) kısa bir süre sonra fotoğraf gönderebilmekteydi… Bu alışkanlıkla, Çin aracının başarılı inişinin kanıtı olacak fotoğrafların bir süre beklenilmek durumunda kalınması uzay meraklılarını biraz ‘gerdi’…!

Neyse ki, bu fotoğraflar sonunda alınmaya başlandı…

Çin’in Mars Gezgini (Rover) Zuhurong tarafından gönderilen fotoğraflardan biri…

Siyah-beyaz bu fotoğrafta da, İniş Aracı üzerindeki gezginin iniş rampası ve Mars görünmekte…

Tianwen 1’in oldukça düz ve temiz (taşları az) bir bölgeye indiği anlaşılıyor.

Şimdi sırada, Zhurong’un bu rampadan inerek çevrede dolaşması ve kendisini yüzeye indiren aracı görüntülemesi var…

Çin’in, uzay çalışmaları bağlamında, ‘kısa sürede büyük işler başardığını’ söylemek mümkün…

Çin, keşke, ‘Dünya-ile daha barışık’ yaşamayı ve ‘insana daha fazla değer veren’ bir rejimle yönetilmeyi de başarabilse…!

Kaynak:

https://www.marsdaily.com/reports/Chinas_Tianwen_1_probe_sends_back_Mars_landing_visuals_999.html

(Günün Seçimi)

Rocket Lab bu defa başaramadı…! (Rocket lab rocket failed this time…!)

Space.com’da, Tariq Malik tarafından, dün yayımlanan bir haberde, Rocket Lab firmasının fırlattığı Electron roketinin, meydana gelen bir arıza sebebiyle hedeflenen yörüngeye ulaşamadığı duyuruldu… Arızanın muhtemel sebebi ikinci kademe motorunun kontroldan çıkması olarak göründü…

15 Mayıs Cumartesi günü gerçekleştirilen bu fırlatışla, Electron roketi Dünya yörüngesine iki Dünya-gözlem uydusu yerleştirecekti…

Yeni Zelenda’nın Mahia Bölgesinde (Mahia Peninsula) gerçekleştirilen bu fırlatıştan iki buçuk dakika kadar sonra, taşıyıcı roketin birinci kademesinin görevini tamamlayarak ayrılışını takiben, ikinci kademe roketin motoru ateşlendiğinde, bu motorun arızalandığı belirlendi… Fırlatıştan dört dakika sonra da roketle yer kontrol istasyonu arasındaki telemetri (uzaktan yönetim) verisi iletişimi kesildi…

Rocket Lab, 2017’de ve Temmuz 2020’de meydana gelen diğer iki başarısız fırlatışın yanında, bugüne kadar 18 başarılı fırlatış gerçekleştirmişti…

Roketin birinci kademesi, tekrar kullanma programı kapsamında, Pasifik Okyanusuna paraşütle başarılı bir iniş gerçekleştirdi…

Rocket Lab, roketlerin paraşütle inen birinci kademelerini havada helikopterle yakalama denemeleri de yapmakta…

Yararlanılan Kaynak:

https://www.space.com/rocket-lab-electron-booster-launch-failure-may-2021

Tianwen-1 Mars yüzeyine inmeyi başardı…! (China’s probe Tianwen-1 lands on Mars, successfully…!)

Aracın iniş animasyonu.

Çin, Mars yüzeyine araç indirmeyi başaran ikinci ülke oldu… Çin’in (CNSA’nın) aracı Tienwan-1, bu sabaha karşı Mars yüzeyine başarılı bir iniş yaptı… (Şüphesiz, aracın göndereceği Mars görüntüleriyle bu inişin teyidi gerekli…!)

Herne kadar, İngiltere’nin Beagle-2 (Darwin’in araştırma gemisinin adı) aracı da, ESA (Avrupa Uzay Ajansı)-Rusya (ROSCOSMOS) işbirliğiyle Mars yüzeyine indirilmiş olsa da, aracın inişten sonra arızalanması sebebiyle, bu sınıflamada, genelde, ihmal edilmekte…!

Araç Marsın Utopia Planitia (Ütopya Platosu) bölgesine indi…

ABD’nn (NASA’nın) bazı araçlarında olduğu gibi, bu iniş aracı da beraberinde küçük bir ‘Mars Gezgini’ götürdü… Bir anlamda, NASA’nın Pathfinder-Sujourner ikilisi gibi…Ancak, Pathfinder bir bez-toplar paketi içine yerleştirilerek indirilmişti… Tianwen-1’in iniş-tasarımı NASA’nın Phoenix aracının indirilişinin benzeri…

Bu (üç parçadan oluşan) araç Mars yolculuğuna 23 Temmuz 202’de başlamıştı… Tianwen sözcüğü Göklere Sorular (Questions to Heaven) anlamına gelmekte… Aracın üzerinde taıdığı mini-gezgin’in adı ise Zhurong; Çin mitolojisinde ‘Ateş Tanrısı’nın adı… Çin mitolojisinde Mars’ın adı da ‘Ateş Gezegeni’ (Huoxing)…!

Çin’in bu aracı, Mars yörüngesine Şubat 2021’de girdikten sonra, iki ay süreyle, iniş için uygun bir alan araştırması yapmıştı…

Bu araç, NASA’nı Mars yüzeyine indirdiği araçlardan biraz farklı olarak, ineceği uygun alanı bulabilmek için, Mars yüzeyine yaklaştıktan sonra, araştırmalarına bir süre devam etti. Bu sebeple, Mars yüzeyine inişi dokuz dakika kadar sürdü…!

Çin, 2011’de, Rusların Phobos-Grunt adlı aracıyla, Marsa bir yörünge aracı gönderme teşebbüsünde bulunduysa da, bu taşıyıcı aracın Dünya yörüngesinden ayrılamaması sebebiyle, bu teşebbüsü başarısız olmuştu…

Ruslar ise, bu dönemde Marsa araç gönderme teşebbüsünde bulunmadı…!

Yararlanılan Kaynak:

https://www.cctvplus.com/news/20210515/8196072.shtml#!language=1

(Günün Seçimi)




New Horizon da ‘milli’ oldu…! (New Horizon reaches 50 AU mark, too…!)

Kuiper Kuşağının dışına çıkabilen araçlar. (Kaynak: spacedaily.com)

NASA’nın Cüce Gezegen Plütonu araştırmak için gönderdiği araç New Horizon (Yeni Ufuklar), Plüton’dan (2015) sonra Kuiper Kuşağı cismi Arrokoth’u da (2019) görüntüledikten sonra yoluna devam etmekte… Bu araç, 18 Nisan 2021’de 50 AU (Astronomi Birimi) uzaklığa ulaştı… (Yine de, Voyager araçlarının ulaştığı mesafenin sadece üçte biri…)

New Horizons, bu mesafeyi aşan beşinci araç oldu… Daha önce, Pioneer 10 ve Pioneer 11 araçlarından sonra, Voyager 1 ve Voyager 2 bu mesafeyi (yıllar önce) aşmıştı… Uzayda büyük mesafeleri ‘kilometre’ ile ifade etmek çok anlamlı ve anlaşılabilir olmamakta… Bu sebeple, mesafeler ‘AU’ (Dünya-Güneş mesafesi=150 milyon km) üzerinden ifade edilmekte…

Mesafeler büyüyünce, iletişim sinyallerinin hedefe ulaşması da büyük zaman almakta… Mevcut durumda, New Horizon’un gönderdiği bir verinin Dünyaya ulaşması, ışık hızında yol almasına rağmen, 7 saat zaman almakta…! Araca gönderilecek komutun sonucunun (cevabının) alınması ise, en az, 14 saat sürmekte… Böyle söylemiş Alice Bowman (New Horizons Operations Manager, John Hopkins Applied Physics Laboratory, Laurel, Maryland, ABD); 16 Nisan 2021’de, spacedaily.com’da yayımlanan haberde…

New Horizons aracı, 19 Ocak 2006’da, saatte 58,500 km’lik hızıyla, derin uzaya gönderilen, Jüpiterin uydusu Io’nun yüzeyinden püsküren volkanın video-görüntüsünü çeken, en hızlı araç oldu…

NH aracının üzerindeki nükleer güçle elektrik üreten ekipmanın 2030’a kadar görevini sürdürmesi bekleniyor… Bu sebeple, aracın halen sürdürdüğü Güneş Rüzgarı ve derin uzay araştırmalarına bir süre daha devam etmesi mümkün olabilecek…

Yararlanılan Kaynak:

https://www.spacedaily.com/reports/New_Horizons_reaches_a_rare_space_milestone_999.html

(Günün Seçimi)

‘Mucize’ye inanır mısınız…? (Do you believe in miracle…?)

Havada çarpışma… dün Denver’de (Colorado, ABD) meydana geldi…

Bir Cessna ve bir Sirius paralel pistlere iniş safhasında havada çarpıştı… Meydana gelen bu kazada ölen ve yaralanan olmadı…! Sirius’ün paraşütü açılarak yere indirildi… Cessna ise piste acil iniş gerçekleştirdi… Her iki uçakta da büyük hasar meydana geldi…

‘Mucize’ye inanır mısınız…?

(Biz…inanmayız…!)