Çin üç uzay insanını yeni İstasyon Modülüne gönderdi…! (China launches three space-men to new Station Modüle…!)

Güncelleme:

Uzay İnsanları İstasyon Modülüne ulaştı…

……………………………………………….

Çin, inşaasına başlanan yeni Uzay İstasyonu Tiangong’a bu sabaha karşı üç uzay-adamı (taikonot) gönderdi…

Gobi Çölündeki fırlatma istasyonundan gönderilen bu uzay-insanları bu İstasyon Modülünde üç ay süreyle görev yapacaklar. Çin, son ekibini İlk İstasyonuna beş yıl kadar önce göndermişti…

Uzay İnsanlarını taşıyan araç Shenzhou-12, Long March-2F Y12 taşıyıcı roketiyle fırlatıldı…

Yararlanılan Kaynaklar:

https://www.space.com/china-launches-astronauts-space-station-tianhe-shenzhou-12

CANLI… ISS’ye yeni Güneş Paneli Montajı… (LIVE…: New Solar Array installation on ISS…)

Güncelleme:

Panellerin montajı bu EVA’da tamamlanamadı… Ekibin bu Pazar günü tekrar ISS’nin dışına çıkıp, ek çalışma yapması planlandı…!

https://www.solardaily.com/reports/Astronauts_install_new_rollout_solar_panels_on_International_Space_Station_999.html

……………………………………..

Bugün, saat 12:00’da başlaması planlanan bu EVA (Araç Dışında Çalışma) çalışması üç saat gecikmeyle başlayabildi…
NASA (kadın) astronotu Shane Kimbrough ve ESA astronotu Thomas Pesquet 6.5+ saat sürmesi beklenen bu çalışmayı birlikte gerçekleştirmekte…

NASA, halen, astronotun soğutma sisteminde ortaya çıkan arızayı gidermeye çalışıyor…

Tut ‘Kel’in perçeminden…! (*Hold baldhead from forelock…!)

(*Başlık uyumlu olmayabilir…!)

Marmaris’te plaja inen helikopter haberini bu sitede de duyurmuştuk…

Helikopterin ait olduğu firmadan, bu inişin acil bir durum olmadığı, kahvaltı etme amacıyla bu inişin (tüm emniyet tedbirleri alınarak !) gerçekleştirildiği…beyan edilmiş…!

Bu beyanda, ayrıca, Jandarma’nın mahalli birimine de bu inişten önce gerekli bilginin verildiği söylenmiş… (Böylece, Jandarma da zan altında bırakılmış…; böyle bir inişi biz gerçekleştirmek istesek, acaba, izin alabilir miydik…?)

Bu olaydan, gazeteci F. Altaylı’nın SHGM’ye yönelik olarak yaptığı beyan üzerine haberdar olmuştuk…

Dolayısıyla, bu olaydan haberdar olan SHGM bir açıklama yapmış; aşağıda:

“Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, helikopterin iniş noktasının plaj bölgesine 9.5 kilometre mesafede bulunduğunu anımsatarak şu açıklamayı yaptı: 

“Uçuş planında belirtilen koordinat ile iniş yapılan alan arasındaki farkın açıklanması amacıyla ilgili işletme ve pilot açıklamaları talep edilecektir. Söz konusu açıklamalar ve eldeki veriler kapsamında SHY-1 ve SHY-6C Yönetmelikleri kapsamında komisyon kurularak gerekli değerlendirmeler yapılacak ve bu değerlendirme kapsamında gerekli görülmesi halinde işletme ve pilot nezdinde idari işlem tesis edilecektir. (SHY-İPC Yönetmeliği kapsamında para cezası, SHY-1 Yönetmeliği kapsamında pilot lisansı üzerinde işlem, vb.) Burada suç sahile inmesi değildir. Amatör helikopterler, şartlarını yerine getirmek koşuluyla her yere inebilirler. Devlet Hava Meydanları İşletmesi’nin uygun görmesi ve inilecek alanda yangın tüpüyle birinin beklemesi gerekir. Ve mutlaka çevre güvenliği sağlanmalıdır. Burada bizim açımızdan suç, uçuş planına riayet edilmemesidir.”

Öncelikle, SHGM’den yapılan bu açıklamanın bize biraz sorunlu göründüğünü belirtelim:

*SHGM, bu helikopterin nereye indirildiği konusunu kendi ilgi/yetki sahasında görmediğini beyan etmiş…? (En azından, uçuş disiplini bağlamında sorumlu ve yetkili olması beklenirdi…!)

*SHGM, bir helikopterin sahile indirilmesinin ‘suç’ olmadığını, daha gerekli araştırmayı yapmadan, karara bağlamış göründü…?

*SHGM, bu açıklamasını yapmadan önce, helikopterin bu Plaja indirilmesi hususunda DHMİ’den izin alınıp alınmadığını (ön) araştırmamış/araştırmaya yönelik bir ilgi duymamış göründü…?

*Çevre Güvenliği neyi gerektirmektedir: Bir yangın tüpüyle bir Otel Güvenlik Görevlisi…yeterli mi…; bu personel helikopterlerin iniş tehlikeleri hususunda eğitimli ve yetkili miydi…; SHGM bu hususu merak etmiş miydi…; yoksa, bu iniş gerçekleştirilirken, bu kişi/ve kişilerin hayatı da tehlikeye atıldı mı…?

(1995’te de dönemin başbakanı Tansu Çiller’i taşıyan helikopter, İstanbul Büyükçekmece’ye inişi sırasında bir kaza meydana gelmişti. Koruma polisi …, helikopter indikten sonra kuyruk bölümüne ilerlerken pervanenin başına çarpmasıyla şehit olmuştu…)

*Plajda, bu inişin yapılacağından habersiz olarak güneşlenen otel müşterilerinin can güvenliğinde yaratılan risk konusu ayrı bir konu…!

Uzatmadan;

SHGM adına yapılan bu açıklamanın, Sivil Havacılık için, helikopterin inişinde yaratılan riskten daha büyük bir risk taşıdığını düşünmekteyiz…!

Yararlanılan Kaynak:

https://t24.com.tr/haber/marmaris-te-plaja-inen-helikopteri-kullanan-vav-teknoloji-nin-sahibi-akcay-kahvalti-yapmaya-gitmistik-tum-guvenlik-onlemleri-alindi,959149

Psyche’yi nasıl bilirdiniz…? (How do you know asteroid Pscyce…?

‘Psyche 16’ (temsili) (Kaynak: universetoday.com)

Psyche (Ruh)…, Ana Asteroid Kuşağının ‘göz dikilen/kıymetli’ bir asteroidi… Kıymetli olması tahmin edilen zengin metal içeriği sebebiyle…

Gezegen bilimciler (ve de uzay madencileri) bu asteroidin tamamının kıymetli metallerden oluşmuş olabileceğini düşünmekteydi…Bu sebepledir ki, NASA, bu asteroide bir araç göndermeyi planladı… Gezegen oluşum sürecinde, elementlerin bir gezegen yapısında, yoğunluklarına göre dizildiği biliniyor…; kısaca, ne kadar yoğun-o kadar derinde… Bu durumda, uzayda nisbeten bolca bulunan demir ve nikel gibi ağır elementler gezegenimsinin merkezinde birikerek, çekirdeğini oluşturur…

Haliyle, bir gezegenimsi çarpışması meydana geldiğinde, merkezdeki bu demirce-zengin kütle de parçalanarak, demirce-zengin asteroidleri ve asteroid parçaları olarak uzaya saçılır… Yeryüzünde bugüne kadar bulunan çok büyük kütleli (paslı-demir) meteoritler bu süreçten gelenler… Metalce-yoğun olmaları sebebiyle, varlıklarını toprak altında binlerce yıl sürdürebildiler…

Scott Alan Johnston tarafından, universetoday.com’da 13 Haziran 2021’de yayımlanan bir haberde, bu asteroidin tamamen bir metal kütle olamayabileceği ileri sürüldü…!

‘Asteroid 16 Psyche’nin hacmi hesaplandığında, tamamen metal olması kaydıyla, değerinin 10,000 kuadrillon (10,000, 000 trilyon dolar…!) kadar olabileceği ileri sürüldü…; Dünyanın 1000 yıl süreyle, uzay araştırmalarını finanse edebilecek bir para…!

Arizona Üniversitesinden araştırmacılar, gerçekleştirdikleri bir araştırma sonunda, Psyche’nin sanılandan daka az metal içerdiğini ve daha gözenekli (porous) bir yapıda olabileceğini ileri sürdüler… (Bu haber, Psyche’nin borsa değerinde hızlı bir düşüşe yol açacak…!)

Astronomlar, gerçekleştirdikleri gözlemler sonunda bu asteroidin esas olarak metal bir yapıda olduğunu, içinde ayrıca, düşük demir yoğunluklu piroksen (pyroxene) minerali ile karbonlu-kondrit (charbonaceus chondrite) barındırdığını belirlemişlerdi…

Araştırmacılar, bu gözlem verisini laboratuvar ortamında simüle ederek (mineral karışımlarının kızıl-ötesi ışımasını analiz ederek), bu gök cisminin daha önce ölçülen %94 kadar değil, %85 oranında metal içerdiğini, yapısında ayrıca %7 oranında düşük-demirli piroksen mevcut olduğunu belirlediler… Yapısında mevcut olan Karbonlu-Kondrit oranı ise %10.5 kadar… Bu gök cisminin yapısı daha önce bilinenden daha gözenekli ve yoğunluğu da çok daha düşük…

Araştırma grubu lideri olan David Cantillo, bu bulgularla, bu gök cisminin daha önce, karbonlu-kondrit içeren başka asteroid parçalarıyla birçok defa çarpışma yaşamış olduğunun anlaşıldığını söyledi… Bu karbonlu-kondrit maddesi Psyche’nin gözlenen yüzeyinde toplanmış durumda…

Psyche, AAna Asteroid Kuşağındaki asteroidler içinde büyüklük sıralamasında onaltıncı iken, kütle sıralamasında dokuzuncu…


NASA bu gök cimini göndereceği araçla 2026’da yakından incelemeyi planladı… (Kaynak: NASA/JPL-Caltech/Arizona State Univ./Space Systems Loral/Peter Rubin)

Psyche’ye gönderilecek aracın 2022’de yola çıkarılması ve aracın bu gök cismine 2026’da ulaşması bekleniyor…

Yararlanılan Kaynaklar:

Mikayla Mace Kelley, “Asteroid 16 Psyche Might Not Be What Scientists Expected.” University of Arizona.

David C. Cantillo et al., “Constraining the Regolith Composition of Asteroid (16) Psyche via Laboratory Visible Near-infrared Spectroscopy.” The Planetary Science Journal

Helikopter plaja nasıl inebilir…? (How can a helicopter land on a beach…?

Başlıktaki sorunun cevabı basit: Herhangi bir ‘Tahsisli Sahaya’ (Heliport,…) indiği gibi…!

Bu olay Marmariste yaşanmış…, kaydedilmiş…

‘Yasa/Kural/Gelenek-Görenek/Uçuş Emniyeti’… tanımazlığın geldiği son noktayı göstermesi açısından önemli…!

(Böyle bir olay bir şartla hoş görülebilirdi…; eğer, acil bir iniş yapması gerekmişse… Ancak, basındaki haberler bu yönde değil… !)

Çin araçları Marsı renklendirdi…! (Chinese lander and rover shine on Mars…!)

Çin’in bir ay kadar önce Mars yüzeyine indirdiği Tianwen-1 ve Mars Gezgini Zhurong Mars yüzeyinde ışıl ışıl parlamakta…

Marsın Utopia adlı bölgesine indirilen bu araçlar, yine Çin’in Ay yüzeyine indirdiği araçlar gibi, boya ve yüzey koruma tedbirleriyle, Güneş ışığı altında, NASA’nın araçlarından daha dikkat çekici bir güzellikte görünmekte… Çin’li tasarımcıların bu konuda özenli davrandıkları bir gerçek… ABD/NASA iniş araçlarına ABD bayraklarını boya ile uygularken, Çin’in çok daha özenli davrandığı da görülmekte…

Çin Uzay Ajansı CNSA tarafından yayımlanan son videoda, bu araçlarla çekilen araç ve Mars fotoğrafların çok net olduğu görülmekte…

Tianwen-1 ile birlikte Zhurong’u aynı karede görüntüleyebilmek için, Mars Gezgininin yüzeye bir kamera yerleştirdiği (bıraktığı) anlaşılıyor…; bu zahmete dahi girilmiş…!

Bu aracın çektiği görüntüler içinde, Araçları yüzeye indiren parşüt ile, iniş aracının ısı kalkanı (siyah kütle) da görülmekte…

(Günün Seçimi)

‘Aksiyon’lar Evrenin fosilleri…(mi?) (Axions could be the fossil of the Universe…!)


Dört farklı senaryoda Aksiyon oluşumu. Araştırmacılar bunların peşinde…! (Kaynak: spacedaily.com)

Spacedaily.com’da 8 Haziran 2021’de yayımlanan bir haberde, ‘Aksiyom’ların Evrenin fosil kalıntıları olabileceği duyuruldu…!

‘Aksiyon’lar (Axion) parçacık fiziğinde, Evrenin Büyük Patlamayla başladığı anı takibeden saniyeler içinde ortaya çıktığı varsayılan, varlıkları henüz ispatlanamamış, kuramsal parçacıklar…

Araştırmacılar, Evrenin Kozmik Mikrodalga Arkaplan ( Cosmic Microwave Background) araştırmalarında, 14 milyar yıl kadar geriye gidebilmekte…; Evrenin proton, nötron ve elektron oluşturarak, nötr-hidrojen sentezleyebildiği, yeterince soğuduğu bir döneme…

Bu araştırmalara göre, CMB içinde oluşan fotonlar, Büyük Patlamadan 400,000 yıl kadar sonra serbest bırakıldı…; oluştukları ortamdan etrafa/uzaklara saçılabilmeleri mümkün olabildi… Bu dönemden öncesinde nelerin meydana geldiğini bilebilmek, araştırmacılar için fazlasıyla zorlayıcı bir konu…

Kavli Ünivesitesinden (Institute for the Physics and Mathematics of the Universe-Kavli IPMU), Kaliforniya Üniversitesinden (University of California, Berkeley) ve Lawrence Berkeley Ulusal laboratuvarından (Lawrence Berkeley National Laboratory) araştırmacılar, foton-ötesi oluşum sahasını araştırarak, Aksiyon’ların, Evrenin oluşum tarihinde, foton-öncesi dönemde ortaya çıkmış olabileceği sonucuna vardılar… Yazdıkları makalede, CMB’nin yanında (ona izafeten) bir (Cosmic axion Background-CaB) araştırmasının da yapılması gerektiğini söylediler…! Bu araştırmacılara göre, şimdilik kuramsal olsa da, o dönemde Evrende Aksiyon’ların mevcut olabileceğine inanmak için birçok geçerli sebep mevcut…

Aksiyon’lar, Sicim Teorisinin ‘kuantum gravitasyonu’ bağlamında ileri sürdüğü, öngördüğü ve gerektirdiği parçacıklar…Aksiyom’lar, yakın geçmişte, gözlenmeye çalışılan Kara Madde (Dark Matter) için önemli bir aday durumunda… Araştırmacılar, halen, Aksiyon-temelli Kara Madde araştırmaları sürdürmekte…

Bilim insanları, CaB’nin ölçülmesi (varlığının belirlenmesi) durumunda, Aksiyon’un varlığının ispatının yanında, Evrenin yeni bir ‘fosil-maddesi’nin de belirlenmiş olacağını düşünüyor…CaB’nin oluşum sürecinin anlaşılması Evrenin oluşum sürecinin de, biraz daha anlaşılması demek olacak…

Yararlanılan Kaynaklar:

https://www.spacedaily.com/reports/Axions_could_be_the_fossil_of_the_universe_researchers_have_been_waiting_for_999.html

Aurora’yı nasıl bilirsiniz…? (How auroras are created…?)

Richard C. Lewis’in spacedaily.com’da 8 Haziran 2021 tarihinde yayımlanan haberinde, Aurora’ların (Kutup/Kuzey Işıkları) nasıl oluştuğunun belirlendiği duyuruldu…

Iowa Üniverstesindeki fizikçilerin liderlik ettiği bir araştırmada, araştırmacılar, Aurora’nın oluşum mekanizmasını deneysel olarak gösterdiler… Bu araştırmaya göre, Alfven Dalgaları (Alfven Waves) tarafından hızlandırılan elektronlar Aurora’yı oluşturmakta…

Bu görselin boş bir alt özelliği var; dosya ismi: how-auroras.jpg

Dünya çevresinde elektron hızlanması. (Kaynak: Austin Montelius; spacedaily.com)

Aurora Borealis olarak adlandırılan ve Kuzey Yarıkürenin kuzey (Ekvator’dan uzaktaki enlemlerde) bölgelerinde gözlenen Kuzey Işıkları insanları binlerce yıldır heyecanlandırmakta…

Bu tabiat olayının nasıl meydana geldiği hususunda teoriler mevcut olsa da, bu olayların gerçek mekanizması bugüne kadar yeterli bir seviyede doğrulanamamıştı…

Gerçekleştirilen yeni bir araştırmada, en parlak Aurora’ların, geomanyetik fırtınalar esnasında ortaya çıkan güçlü elektromanyetik dalgalar tarafından oluşturulduğu belirlendi…Alfven Dalgaları olarak adlandırılan bu fizik olayı, Dünyaya doğru hızlandırdığı elektronlarla, atmosferde bu ışık gösterisini yaratmakta… Araştırmacılar, Dünyanın Aurora-yaratacak manyetesfor ortamını laboratuvarda yaratarak, Alfen Dalgaları ile elektronları hızlandırarak, Aurora yarattılar…!

Bilim insanlarının ifadesine göre, Güneşin fırlattığı yüksek enerjili parçacıklar, bu bağlamda elektronlar, saatte 45 milyon kilometreye ulaşabilen hızlarla, Dünyanın manyetik alan çizgileri boyunca Dünyanın üst atmosferine dalarlar… Buradaki oksijen ve nitrojen molekülleriyle çarpışan bu parçacıklar, çarpıştığı bu molekülleri ‘tetiklenmiş’ (excited) bir duruma getirirler… Bu tetiklenmiş (enerjilenmiş) moleküller değişik renklerde ışık (Aurora) saçarak normal (enerjili) duruma geçerler…

Uzaya gönderilen araçlarla gerçekleştirilen ölçümlerde, Aurora bölgelerinin üzerinde, Dünyaya doğru ilerleyen ve elektronları hızlandıran Alfven (sörf !) Dalgaları belirlenmişti… Ancak, araçların ölçüm kabiliyetinn sınırlı olması sebebiyle, bu ölçümlerden nihai sonuçlara varılamamıştı…

Fizikçiler, UCLA’daki (Kaliforniya Üniversitesi, Basic Plasma Science Facility) LPD’y (Large Plasma Device) kullanarak, bu konudaki nihai kanıta ulaştılar…

Elektronların bir elektrik alanında oluşan Alfven dalgaları üzerinde sörf yaparak hızlanmalarının teorik sahada Landau Damping (Landau Sönümlemesi) olarak bilinir; bunun ilk olarak, Rus fizikçi Lev Landau tarafından 1946’da ileri sürdü.

Araştırmacılar, birçok nümerik modelleme ve simülasyonla, deney sonuçlarının beklenen Landau Sönümlemesi (mertebesiyle) uyumlu olduğunu da gösterdi…

Buna göre, Alfven Dalgaları elektronları hızlandırarak Aurora oluşumunu sağlamakta… LPD kabininde (chamber) hareket eden elektronların binde birinden daha azının Alfven Dalgalarıyla yaklaşık bir hızlarda hareket edebildiği ölçüldü…

Yararlanılan Kaynaklar:

https://www.spacedaily.com/reports/Physicists_determine_how_auroras_are_created_999.html