46P/Wirtanen’de ‘2.5 promil’ alkol belirlendi…! (46P/Wirtanen is abnormally high-in-alcohol…!)

46P/Wirtanen

Michelle Starr’ın da 3 Temmuz 2021’de yayımlanan haberinde, kuyruklu yıldız 46P/Wirtanen ‘in gaz küresinde yüksek bir alkol/aldehit oranının belirlendiği duyuruldu…

Kuyruklu yıldızların çekirdeğini saran gaz bulutu (küresi) içinde alkol mevcut olması bilinen bir durum… Ancak, bu kuyruklu yıldızı ilginç kılan husus berındırdığı alkolün daha önce belirlenenlerden çok daha yüksek seviyede olması…!

ABD’deki Johns Hopkins Üniversitesi Uygulamalı Fizik Laboratuvarı’ndan (Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory, ABD) Neil Dello Russo, yaptığı açıklamada, ‘kuyruklu yıldız 46P/Wirtanen, bugüne kadar herhangi bir kuyruklu yıldızda ölçülen en yüksek alkol-aldehit oranlarından birine sahip” dedi.

NASA’nın internet sitesinde yayımlanan bu açıklamada Dello Russo: ‘bu kuyruklu yıldızda belirlenen alkol oranının, bu gök cisminin, Güneş Sisteminin bu cismin oluştuğu erken döneminde Güneş Sisteminin bu (dış) bölgesinde karbon, oksijen ve hidrojen moleküllerinin nasıl dağıldı hakkında önemli bilgiler sağladığını’ söyledi.

Kuyruklu yıldız 46P/Wirtanen, iç Güneş Sistemi’ni nisbeten kısa periyodla, her 5.4 yılda bir ziyaret eden ve periyodik olarak gözlenen bir gök cismi… Dünyaya yakın geçişlerinde çıplak gözle de gözlenebilmekte…

Bu gök cismi, 2018’deki geçişinde, Keck Gözlemevindeki yeni-ekipman NIRSPEC (Yakın Kızıötesi Spektrografı) kullanılarak gaz küresinden (coma) yansıyan ışık verisi toplandı ve kimyasal yapısının anlaşılması için analiz edildi…

Kuyruklu yıldızlar, bolca donmuş bileşikler içerdiklerinden asteroidlerden biraz farklı yapıdaki gök cisimleri…Bu sebeple onlara ‘kirli kartopu’ (dirty snowball) da denmekte…!

Bu ‘kirli kartopları’ Güneşe yaklaşmaya başladığında, bünyelerindeki donmuş gaz buharlaşarak, bu gök cisimlerine gaz küresinden oluşan bir baş ve kuyruklu bir görünüm kazandırır… Güneş rüzgarlarının radyasyon basıncı da oluşan bu kuyruğun Güneşten öte bir yöne doğru yönelmesini sağlar…

NIRSPEC ekipmanıyla bu gök cisminin gaz küresinin kimyasal yapısının kısa bir gözlem süresinde belirlenmesi mümkün oldu… Belirlenen bileşikler içinde asetilen, amonyak, etan,, formaldehit, hidrojen siyanid (kuyrukluyıldıza yeşil rengi veren cyanogen üreten), metanol ve su buharı belirlendi…

Araştırmacılar, NIRSPEC verisinin analizinden ayrıca, bu kuyruklu yıldızın kuyruğundaki gaz sıcaklığının Güneş tarafından oluşturulabilecek sıcaklıktan daha yüksek olduğunu belirlediler…

Araştırmacılar, bu ilave ısınmanın, Güneşin gaz küredeki molekülleri ısıtması sonunda açığa çıkan elektronların diğer moleküllere çarparak, onlara enerji transferi sağlaması sebebiyle oluşmuş olabileceğini söylüyor… Bu gök cisminin gaz küresinin dış bölgesinde diğer bileşiklere kıyasla daha yüksek oranda su molekülünün varlığını belirlediler… Kuyruklu yıldızlar, asteroidlerle birlikte Dünyadaki suyu getiren gök cisimleri olarak bilinmekte… Kuyruklu yıldızlarda yaşam için gerekli başka bileşikler de belirlendi… Bu sebeple, evrende yaşamın yapı taşlarını taşıyan gök cisimlerinden biri olarak bilinmekte…

Yararlanılan Kaynaklar:

https://www.sciencealert.com/visiting-comet-46p-wirtanen-is-abnormally-high-in-alcohol