Arayn… bulur…! (Who searches…who finds…!)

Spacedaily.com’da 22 Eylül 2021’de yayımlanan bir haberde, 28 Şubat 202’de, Slovenya’ya düşen göktaşının parçalarının bir kısmının bulunduğu duyuruldu…!

By combining observations from several cameras around 100 kilometres apart, the fireball's position can be pinpointed to within 50 metres
Bu göktaşının düşme anı görüntüsü…

Sabah saatinde gerçekleşen bu göktaşı düşme olayı Slovenya’nın yanı sıra İtalya, Hırvatistan, Avusturya ve Macaristan’dan da izlenmiş, birçok güvenlik, otomobil, bisikletçi,… kamerası tarafından da kaydedilmişti…

Bu göktaşı (asteroid parçası) atmosfere girdikten sonra birkaç patlama sesi duyuldu…; bu patlamalar (parçalanmalar) 3.5 saniye kadar süren ışımaya da yol açtı…(Atmosfere giren bir göktaşı, yüksek hızı sebebiyle, sonik patlamalara-şok dalgalarına-yol açar. Ayrıca, gerek ana kütlenin yüksek sıcaklık derecelerinde ısınması ve gerekse (10 milyon+ paskal basınç altında) parçalanma esnasında ortaya çıkan ani sıcaklık yükselmeleri sebebiyle ilave ışımalara sebep olur…; şiddeti sürekli değişen ve sonunda ani olarak sönen bir ışıma süreci…Işıması biten göktaşı, genelde gözden kaybolurken, arkasında, bir süre (birkaç dakika süresince) görünen, bir gaz/toz/su buharı izi (bulutu) bırakır…

Araştırmacılar, Slovnya’y düşen bu göktaşının atmosfere girerken, boyunun bir metre kadar ve 4 ton kadar bir kütlede olduğunu, daha sonra 17 parçaya bölündüğünü (şüphesiz belirlenebilen iri parçaları), bunlardan sadece 720 gram kadarının araziden bulunabildiğini söylüyor… Dört tonun sadece bir kilodan azı…! (Bu, arazide daha bulunacak başka parçaların da var olması demek…!)

Bu sitede de yeter kadar vurgulandığı üzere, göktaşları Güneş Sisteminin ilk ulaşım evresine ışık tutacak bilgiler içeren gök cisimleri…; bu sebeple önemli ve değerliler… (Ülkemizde de, son dönemde bir göktaşı satın alınan bir torba kömür içinden çıkmıştı…!)

Astronomlar, gelişmekte olan araştırma kabiliyeti sayesinde, düşen göktaşlarının izlediği yolu hassas bir şekilde belirleyebilmekte ve araştırma yapılacak arazi parçası makul bir sınır içine sokulabilmekte… Gerçekleştirilen bir ekip çalışmasıyla da, bu göktaşı parçaları, genelde, araştırılan araziden bulunabilmekte…(Şüphesiz, göktaşı parçası bir göle düşmemişse…)

Slovenya’nın şehri Novo Mesto yakınına düşen göktaşı, bilinen Kondürüit (Chondrite) tipinde…

Dr Denis Vida (University of Western Ontario) bu göktaşı için gerçekleştirilen arama çalışmasının sonuçlarını ‘Europlanet Science Congress (EPSC) 2021’ de (sanal ortamda) sundu…

The meteorite, which has been named 'Novo Mesto' after a nearby Slovenian city, was caught on tape in several countries by dashcams and security cameras

Göktaşının bulunan bir parçası. (Kaynak: Denis Vida at al/Newsflash)

Experts were able to recover three of the rock fragments weighing 720 grammes (25.4 oz), which have been sent to laboratories for analysis

Kondrit meteoritler Dünyaya düşen ve bulunan götaşlarının %87’sini oluşturmakta…

Despite being 'ordinary', researchers believe that the rock is linked to the Solar System region where Near-Earth Objects exist, and its examination could reveal new information about our solar system's origins

Yararlanılan Kaynaklar:

https://www.spacedaily.com/reports/Dashcam_detective_work_leads_to_recovery_of_space_rocks_from_fireball_over_Slovenia_999.html

https://www.mirror.co.uk/news/world-news/amazing-moment-lump-fiery-space-25045328

https://imasdk.googleapis.com/js/core/bridge3.481.0_tr.html#goog_1200027640about:blank

Neyse ki, yakından geçti…! (Close pass…!)

Yakın geçiş. (Temsili) (Kaynak: Jarusalem Post; PIXIBAY)

Aaron Reich’in Jarusalem Post’ta 22 Eylül 2021’de yayımlanan haberinde, 68 metre kadar boydaki bir gök taşının 16 Eylül 2021’de, Dünya-Ay mesafesinin yarısı kadar bir mesafeden geçtiği duyuruldu…!

Bu olayı ilginç kılan husus, astronomların bu gök cismini bu nispeten-yakın geçişinden önce belirleyememiş olmaları…! Bunun sebebi de, bu gök cisminin gözlemcilere göre Güneş tarafından yaklaşmış olması…

NASA-destekli ‘Küçük Gezegen Merkezi’ (Minor Planet Center) tarafından 2021 SG olarak kaydedilen bu gök cismi ( asteroid parçası), ancak, yakın-geçişinden bir gün sonra belirlenebildi…!

‘Güneş yönü’ astronomlar için bir çeşit ‘kör nokta’…!

Güneşin güçlü ışığı bu yönden yaklaşan gök cisimlerini belirlemeyi zorlaştırmakta…Nitekim, 2013’te Chelyabinsk’te (Rusya) yaşanan meteor/meteorit olayı da bu yüzden, önceden belirlenememişti…

7 Eylül 2021’de yaşanan başka bir olayda, astronomlar, Güneş tarafından yaklaşan ve 2021 RS2 olarak kaydedilen, 3.5 metre kadar boydaki, bir başka gök cismini yakın geçişinden birkaç saat önce belirleyebildi… Bu gök cismi Dünyanın 15340 kilometre yakınından geçti…

An asteroid is seen falling to Earth, breaking apart in the atmosphere (illustrative). (credit: Wikimedia Commons)

Atmosfere girişte parçalanan bir göktaşı (Temsili görüntü). (Kaynak: Wikimedia Commons)

Göktaşları, içerdikleri maddeye de bağlı olarak, atmosfere girdiğinde değişik seviyede parçalanır… Kondirit tipinde olanlar kolayca parçalanırken, demir gibi metalce zengin olanlar ise yapısal bütünlüğünü büyük ölçüde korur… Dolayısıyla, yeryüzüne ulaşarak hasara yol açar…

Yeryüzüne ulaşabilen göktaşlarının en yakın örneği, Şubat 2013’te, Rusya’nın Chelyabinsk şehri üzerinde patlayan göktaşıydı…Binalarda hasara ve üç yakın şehirde 1500 kadar kişinin yaralanmasına yol açan bu göktaşının 600 kilogramlık bir parçası düştüğü gölgen çıkarılmıştı… (Halen müzede sergilenmekte.)

Dünya için tehlike yarattığı belirlenen *göktaşlarından en bilineni 9942 Apophis… 340 metre kadar boyda olduğu belirlenen bu gök cisminin bir sonraki yakın geçişinin 13 Nisan 2029’da olacağı biliniyor…Bu geçiş 32000 kilometre mesafeden olacak…

Dünya için tehlike oluşturan *asteroid ve göktaşlarını belirlemek için yeni gözlem kabiliyetleri geliştirilmekte ise de, bu gök cisimlerinin Dünyaya çarpmaya devam edecekleri de bir gerçek…! (*Boyu bir kilometreden küçük olanları asteroid olarak adlandırmamaktayız…!)

Bunların en yakın örneği, Arizona’ya 50 000 yıl önce düşen Barringer göktaşı…

Barringer Krateri

Yararlanılan Kaynak:

https://www.jpost.com/science/747-sized-asteroid-skimmed-by-earth-and-scientists-didnt-see-it-coming-680052

Günün ‘hoşluğu’…! (Today’s sweety…!)

ABD Güney Komutanlığı (US Southern Command), Hava Kuvvetleri Günü kutlamasında bir grafikerin kurbanı olmuş…!

Bu kutlama amacıyla hazırlanan afişte/grafikte Rusya’nın SU-27 uçağının görüntüsü (grafiği) kullanılmış…!

Şüphesiz, bu hatanın meydana gelişinde, başkalarını da sorumluluğu mevcut olmalı…

Çevreye yeterince danışmamanın (ben yaptım oldu…tavrının, ya da, çevreye kulak vermemenin) bir sonucu…!

Haliyle, bu hata fark edilip, bu afiş/grafik kullanımdan hemen kaldırılmış…; yine de, ışık hızıyla iletişen/paylaşan dijital dünya affetmez…

9. Gezegen bulundu …(mu?) (9th Planet found…?)

Hawaii Trubune-Herald’da, Michael Brestovansky tarafından, 20 Eylül 2021’de yayımlanan bir haberde, astronomların 9.Gezegenin mevcut olduğu yeri belirlemiş olabileceği duyuruldu…!

Subaru Teleskobunu kullanan araştırmacılardan astronom Michael Brown ve astrofizikçi Konstantin Batygin, (her ikisi de Kaliforniya Teknoloji Üniversitesinde profesör) uzun yıllar süren bir araştırmadan sonra, bu ‘olası’ gezegenin bulunduğu yeri belirlemiş olabileceklerini düşünüyor…!

Hawaii’deki Maunakea’da bulunan Subaru Teleskobunu kullanan bu araştırmacılar, Neptünün yörüngesinin çok ötesinde dolanan birçok Kuiper Objesinin yörünge hareketlerini inceleyerek, bu gök cisimlerinin yörüngelerinin birbirlerine belirli bir şekilde yaklaşmış (kümelenmiş) olmaları sebebiyle, bunların büyük bir gök cisminin gravitasyon kuvvetinden etkilenmiş olabileceğini uzun zamandır düşünmekteydi…; kısaca, bu dök cisimlerini ‘güden’ bir cisim mevcut olmalıydı…!

Plütonun, 2006’da, ‘Gezegen statüsünü’ kaybetmesinde rolü bulunan Brown, bu olaydan on yıl sonra, 2016’da, bu defa, Neptünün yörüngesinin 20 katı uzaklıkta ve kütlesi Dünyanın kütlesinin on katı kadar olabilecek 9.Gezegenin var olabileceğini ileri sürdü…!

Astronomlar, %95 olasılıkla, gerçekleştirdikleri araştırmalardan ve hesaplamalardan sonra, bu ‘varsayımsal’ gezegenin mevcut olabileceği yeri, kütlesini ve yörünge özelliklerini belirlediklerini söylüyor…

Araştırmacılar, bu (olası) Gezegenin, kütlesi Dünyanın kütlesinin altı katı kadar olan, buzlu-kayalık (icy-rocky core) çekirdekli bir Gaz Devi (Jüpiter, Satürn,…gibi) olduğunu düşünüyor…

Bu araştırma sonuçları ‘The Astronomical Journal’ın gelecek sayısında yayımlanacak…

Brown, bu Gezegenin gözlenmesinin gelecek iki yıl içinde mümkün olabileceğini de söylüyor…!


Bekleyip göreceğiz…

‘Yaratıcılığın Ruhu’…ilk uçuşunu yaptı…! (Spirit of Innovation…maiden flight…!)

Rolls-Royce Firmasının geliştirdiği elektrikli uçak ‘Spirit of Innovation’ ilk uçuşunu (Boscombe Down, İngiltere), 15 Eylül 2021’de, 15 dakikalık bir süre olarak gerçekleştirdi…

400 kW gücünde bir elektrik motoruyla ‘çekiş’ sağlayan bu uçağın, geliştirilmesi tamamlandığında, saatte 480 km (300+ MPH) hıza ulaşabilmesi bekleniyor…

Spirit of St. Louis

Havacılık…ciddi bir iştir…! (Aviation…is a serious business…!)

13 Eylül 2021’de, Cessna R182 tipinde bir ‘küçük uçak’ kazası meydana geldi…

İsrail’in Haifa Havaalanından havalanan bu uçak, Akdeniz’de, Samos Adası yakınında denize düştü…! Uçakta yer alan Pilot ve bir Yolcu hayatını kaybetti…

Uçak/Pilot sayısı arttıkça, küçük uçak kazaları da artmakta… Bu Sitede, bazı ilginç kazaları örnek olarak duyurmaktayız…

Bu kazayı ilginç kılan husus bir iddia… Bu iddiaya göre, bu uçaktaaki yağ kaçağını gören başka Pilotlar, Pilota, bir teknisyene uçağı kontrol ettirmesini önermiş; Pilot da, bu kaçağın Yağ Deposu kapağını unutmuş olması sebebiyle meydana geldiğini söylemişti… Bu Pilot, bir Teknisyenin, uçağın daha ileri seviyede bir kontroldan geçirilmesi önerisini reddetmişti…!

Yine iddiaya göre, yukarıdaki fotoğraf, bu ‘Motorundan/Yağ Deposundan yağ kaçıran’ uçağa aitti…

Havacılık , şakaya gelmeyecek, ciddi bir iştir…; otomobil kullanmaya benzemez…!


 

Yararlanılan Kaynak:

https://fl360aero.com/detail/avoidable-fatal-crash-an-witness-to-the-trial-of-former-isreali-prime-minister-benjamin-netanyahu-was-killed-in-a-cessna-r182-aircraft-crash-due-to-suspected-oil-leak-complacency/697

SpaceX başardı…! (‘Inspiration4’ Crew landed safely…!)

SpaceX’in ilk Uzay Turistleri, yörüngede üç gün dolandıktan sonra, emniyetli bir şekilde geri döndü…; bu sabaha karşı, Florida açıklarında denize indi…!

SpaceX’in tamamı sivil/turist olan dört kişilik yolcusunu taşıyan Crew Dragon aracı ISS’den daha da yüksekte, 575 kilometre yükseklikteki bir yörüngede dolandı…

SpaceX, bu Crew Dragon aracını tekrar kullanacak…

Turistler üç gün süren yolculuklarında paketlenmiş yiyecek yediler…, araçta mevcut olan tuvaleti kullandılar…