2021: Uçak Kazaları bol bir yıl…! (2021: Plenty of Airplane crash…!)

2021, maalesef, uçak kazaları bol bir yıl olarak devam etmekte…; meydana gelen kazaların çoğu küçük uçak kazası olsa da…!

Son bir kaza (San Donato) Milan’da (İtalya) meydana geldi…; hani, dilimize ‘…Milan gibi (futbol) takım’ olarak geçen söylemdeki Milan’da…!

The Sun’da dün yayımlanan bir haberde, PC-12 tipi bir uçağın, kalkıştan nispeten kısa bir süre sonra düşerek bir binaya çarptığı duyuruldu… Meydana gelen bu kazada, uçakta bulunan sekiz kişi hayatını kaybetti…! Bu kazayı daha da öne çıkaran bir husus, oldukça varlıklı bir iş adamının bu kazada ailesiyle birlikte hayatını kaybetmiş olması…Bu kazada, bir başka iş adamı-ailesi de, bir yaşındaki bir çocukla birlikte hayatını kaybetti… Bu kaza, en azından bu yönüyle, bir süre gündemde kalacaktır…

Smoke rising in the moments after the crash
Uçağın çarptığı, inşa halindeki bina. (Kaynak: EPA)

Görgü şahidi ifadesinden, uçağın kontrolu kaybedilmiş bir şekilde düştüğü anlaşılıyor. Uçakta motor arızası yaşanmış olabilir…; takiben de stol…!

(Kazaya yol açan uçuşun simülasyonu.)

Linate hava Alanından öğlen saatlerinde havalanan uçak onbir dakika kadar sonra düştü…

Uçakta mevcut olan Uçuş Veri Kaydedicisi enkazdan bulunarak incelemeye alındı… Umarız, elde edilecek bilgiler, fazla gecikmeden, Kamuoyuyla paylaşılır…

*

7 Mart 2021’de, Fransa’da meydana gelen bir helikopter kazasında, tanınmış bir Fransız iş adamı da hayatını kaybetmişti…

Ancak, aradan geçen aylara rağmen, bu kazanın neden meydana geldiği hususunda Kamuoyuyla bir bilgi paylaşılmadı…!

Bu husus dikkate alındığında, Fransa Yönetiminin, ‘uçak/hava aracı kazalarının önlenmesine katkı hususunda’ sanıldığı kadar duyarlı olmadığını söylemek mümkün…!

Biraz, ‘Ele verir talkımı…’ durumu…!

Yararlanılan kaynak:

https://www.thesun.co.uk/news/16315541/plane-crashes-milan-bursting-flames-family-wiped-out/

Motor Kuş emerse…? (If an engine ingests Birds…?)

Kaza, 3 Ekim 2021 günü, ‘Atlantic City International Airport’ta (New Jersey, ABD) yaşandı…

Neyse ki, Pilotlar kalkıştan vazgeçerek, ‘Yolcuları Acil Tahliye’ teşebbüsünde bulundu…

Yaşanan durumun ‘Acil Olmadığına (!) karar veren Yolcular, uçağı, şahsi eşyalarını aldıktan sonra terketti…!

Yaşanan bu kaza, motorun yeterince büyük bir kuşu yuttuğunda, ne seviyede bir hasara/yangına yol açabileceğine de yeni bir örnek oldu…!

Görmek… ya da görmemek…! (Seeing… or not seeing…!)

Güncelleme:

Uçak Pilotu, kendisine tahsis edilen uçuş profilinin dışına çıkarak, Helikopterle karşılaşacağı bölgeye yaklaşmış… Çarpışmanın ‘müsebbibi’ uçak pilotu olarak görünüyor…!

………………….

Kaza, 1 Ekim 2021 Cuma günü, Chandler Municipal Airport yakınında meydana geldi…

İniş için alçalmakta olan bir Piper PA-28 tipi küçük uçakla, yine, bölgede uçmakta olan, Robinson R22 tipi küçük bir helikopter çarpıştı… Helikopterdeki iki kişi hayatını kaybetti.. Her iki hava aracı da bu hava Meydanındaki Uçuş Okullarına aitti…

Görgü şahitleri bu çarpışmada helikoptern pallerinin uçağın sağ ana iniş takımına (dikmesine) çarparak parçalandığını söylüyor… Dolayısıyla, havada alev alan helikopter yere bir ‘taş gibi’ düşmüş…!

Pilot, Sol Ana İniş Takımı dikmesi kırılan uçağın piste başarılı ibir şekilde indirdi… Bu uçakta bulunan iki kişi yaralanmadan uçağı terketti…

Bu kazanın meydana gelme sebebi, halen incelenmekte… Yine de, bazı tespitleri yapmak mümkün:

*Bu Hava Meydanındaki pistin başında (yanında) helikopterler için de bir iniş-kalkış ve park sahası mevcut…!

*Şüphesiz, bu iki tip hava aracının birbirine tehlikeli bir şekilde yaklaşmaması için kurallar da mevcut…

*Uçuşta çarpışmaları önlemenin en etkili kuralı, Hava Trafik-Pilot konuşmalarını izlemenin yanında, gökyüzünün görünebilen bölgesinin Pilotlar tarafından sürekli olarak gözlenmesi ve bunun daima birinci öncelikli görev olarak yerine getirilmesi…; haliyle de, çarpışmayı önleyici tedbirlerin (yön değiştirme, alçalma, yükselme…) anında alınması…

*Hele, bir eğitim uçuşu ise, Öğrenci Pilot’un bunları bilemeyeceğinin/beklendiği kadar algılayamayacağının da, daima, göz önünde bulundurulması gerekir…!

Neticede, bu gibi kazaların sebebi baştan belli…

Birbirinizi gözetlemeli ve yaklaşmamalıydınız…! Özellikle de, ‘hava sahası ihlali’ yapılması olasılığına karşı…!

Yararlanılan Kaynak:

https://www.12news.com/article/news/local/valley/helicopter-collides-with-airplane-above-chandler-airport-authorities-say/75-44324ee0-caed-4992-9e22-1f8de89ffd28

Sebep: ‘Park Freni’nin unutulması…(Cause: Parking Brake…!)

Farmington’da 2 Eylül 2021’de meydana gelen Citation 560 XL uçak kazasının Ön raporu yayımlandı…

Bu rapordan anlaşıldığına göre, bu kazaya Pilotların kalkıştan önce, Park Frenini devreden çıkarmayı unutmaları sebep oldu…! (Haliyle, Otomobillerdeki gibi, Uçaklarda da Park Freni mevcut… aynı amaçla ve aynı kullanım şekliyle…)

Robertson Field Airport’tan (Plainville, Connecticut, ABD) Dare County Regional Airport’a (Manteo, North Caroline, ABD) gitmek için kalkışa başlayan uçak, kalkıştan hemen sonra, yükselişini sürdüremeden, rotadan saparak, pist yakınında bulunan bir Fabrika Binasına çarpmış, bu kazada, uçakta bulunan (ikisi pilot) dört kişi hayatını kaybetmişti… Çevrede ve Fabrika Binasında bulunan dört kişi de yaralanmıştı…

Bu uçağın kalkışını izleyen görgü şahitleri (whitness) bu uçağın her zaman gözlenenden daha düşük hıza sahip olduğunu söylemişti…

Uçağın sağ motor tarafından bir Yüksek Enerji Hattı Direğine çarptığı gözlendi…; daha sonra da, alçalarak Fabrika Binasına çarptı…

Pistte yapılan incelemede, bu uçağa ait ana tekerlek izlerinin mevcut olduğu da görüldü…

Uçağın pisti terkettiğinde hızı 120 Knots, elevatör açısı da +17 derece kadardı (maksimum değer)… Ancak, uçağın yunuslama (burun) açısı çok düşüktü… Pisti terkedince, uçağın Yunuslama Açısı birden +22 dereceye yükseldi (önceden verilmiş kumanda sebebiyle) …; Stol İkaz Sistemi (Stick Shaker) devreye girdi… Uçak Stol oldu…! Uçağın hızı ise, sadece, 123.75 Knots’a kadar yükselebilmişti…, ki, bu uçağın normal tırmanışı için yetmeyecek kadar düşük bir hızdı…

*

Daha fazla ayrıntıyı öğrenmek isteyenler aşağıdaki Raporu okuyabilir…

*

Neticede…, bu kazanın sebebi, Pilotların Park Freninin devrede olduğunu farketmemiş/unutmuş olmaları… Bu kadar basit…!!! (Muhtemelen, Yardımcı Pilot bu durumdan habersizdi…!) Pilotlar yeterince tecrübeliydi…!

Şüphesiz, bu kazaya yol açan sebeplerin önlenmesi için, FAA (Federal Aviation Administration) uçak tasarımı, eğitimi ve Kontrol Listesi (Check List) Hazırlanma/Kullanımı ilişkili bazı yeni kurallar getirecektir… Ancak, ‘giden gittiğiyle kalacak’…!

Bizler, NTSB (ABD Ulaştırma Kazaları İnceleme Kurulu) sayesinde ve kazanın oluşundan sonra, bir ay bile geçmeden, bu bilgilere ulaşabildik…; kötü mü oldu…?

Ne deyelim;…’Kırık Kolu Yen İçinde Gizlemeyi’ bir ‘marifet’ sayanlar utansın…!

Yararlanılan Kaynaklar:

MARS kaya-tozu Dünyaya nasıl getirilecek…? (How can Martian rock-dust be carried to Earth…?)

NASA’nın Mars Gezgini Perseverance tarafından toplanmakta olan Mars kaya-tozu, Marsa bu yılın sonunda gönderilecek iniş ve yörünge araçlarının yardımıyla, Dünyaya bu videoda gösterildiği şekilde getirilecek…

Marsa Ocak 2026’da gönderilecek iniş ve yörünge araçları, NASA’nın Marstan topladığı numuneleri 2031’de Dünyaya getirecek…; tabi, her şey yolunda giderse…

Bu görev için, Avrupa Uzay Ajansının (ESA) geliştirdiği araçlar kullanılacak…

Başarılı olabilecekler mi…; bekleyip göreceğiz…!