Bir Uçak Kazasının ardından…! (After an Airplane accident…!)

(Kaynak: TRT Haber; AA)

Sabaha Gökçen Havalimanında 5 Şubat 2020 tarihinde meydana gelen bir yolcu-uçağı kaza incelemesi tamamlanarak, İnceleme raporunun yayımlandığı bugünkü İç Basında duyuruldu… Meydana gelen bu kazada üç yolcu hayatını kaybetmiş, 180 kişi de yaralanmıştı…

Bu rapora erişebilen TRT Haber’den M.E. Şahin’in hazırladığı ve bu Raporun içeriği hakkında sınırlı bilgi içeren bu haberde dikkatimizi çeken bazı hususlar ve bu hususlara yönelik görüşlerimiz aşağıdadır: (Bu Rapora ulaşılabilmiş olunmasını, gazetecilik açısından, önemli gördüğümüzü belirtelim…)

*Bu sitede birçok defa vurgulandığı gibi, meydana gelen uçak kazalarından bahsederken ‘kaza’ ve ‘kırım’ sözcüklerinin/ifadelerinin yan yana kullanılmasının anlamlı olmadığını tekrar belirtelim. Bu gibi durumlarda ‘kaza’ sözcüğü maksadı anlatmada tek başına yeterli olup, İngilizce ‘crash’ (hasarlanma, parçalanma,…) sözcüğünün karşılığı olarak, ‘kırım’ın kullanılması durumunda da, ayrıca, ‘kaza’ vurgulamasına gerek yoktur… Bu kullanım şekli, Havacılık sahasında, Ana Dilimize ‘uygun olmayan bir şekilde sokulmuş olan’ kullanımlardan sadece biridir…!

*Bu haberde, kazaya uğrayan uçağın ‘Kara Kutusu’nun çözümlendiği de vurgulanmış/belirtilmiş…! Yine, Havacılık Diline hatalı bir şekilde sokulmuş olan ‘Kara Kutu/Kara Kutular’, gerçekte, enkaz mahallinde teşhis/bulunma kolaylığı sağlamak amacıyla, Turuncu Renge boyanmış olan Uçuş Veri kaydedicileridir…Sayısı altmışı aşabilen, bazı Uçuş Verisini dijital olarak kaydeden bu cihazlardan veri alınması (download) nispeten üst seviyeli bir ‘teknik çalışma’ gerektirmekle birlikte, eğer verinin alınması mümkün olabilecekse, bu çalışmanın bir-iki ayı aşmayan bir sürede tamamlanması mümkündür… Dolayısıyla, bu kaynak haberde vurgulanan ‘Kara Kutu çözümlendi’ haberi, bu kazanın üzerinden 24+ ay geçtiği gerçeği gerçeğinden hareketle, bugüne değil, aylar öncesine ait bir haber olabilirdi…!

*Bu rapora göre, bu uçağa, inişinden altı dakika önce bir yıldırım çarpmış…; bu olay Pilotların stresini artırmış…

*Pilotlar uçağı, kendilerine tahsis edilen ’06’ (Kuzey yönüyle 60 derece açı yapan) Pist yerine ‘2-4’ Pistine (Kuzey Yönüyle 240 derece açı yapan, ters yöndeki) Piste indirmiş…!

*Hava Trafik Kontrolu, Pilotlarla (Havaalanı etrafındaki hava durumu ve Pistin durumu hakkında) iletişimini Türkçe yapmış…; bu durum da, başka bir ülke mensubu olan yardımcı Pilotun bu bilgilendirmeyi yeterince anlayamamasına yol açmış…! Bu haberde, bu sebeple, ‘Yardımcı Pilotun, Uçuş Kumandalarına müdahale edememesine yol açtığı’ olarak vurgulanmış…! Kaynak haberde daha fazla detay mevcut olmadığı için, Kaza İnceleme Heyetinin bu bağlamdaki tespitinin ne olduğu hakkında daha öte bir yorum yapma olanağı bulamadık… Bu Rapora ulaşabilseydik, muhtemelen, daha kapsamlı bir görüş açıklayabilirdik…! Yine de şunu söylemek mümkün: Bir Hava Limanında/Çevresinde, Hava Trafik Kontrolları ile Pilotların iletişimde kullanacağı dil’in ‘katı bir (Uluslararası) kurala’ bağlanmış olması gerekir…; bunun aksi düşünülemez… Bu Hava Limanında bu sahada bir belirsizlik veya hatalı uygulama var mıydı…, bu husus ancak, Kaza İnceleme Raporu okunduğunda anlaşılabilir…

*Bu haberde, muhtemelen bilgi eksikliğinden, ‘uçağın kuyruk hızının anormal artışa geçtiği’…şeklinde ‘teknik-olmayan’ ifadeler de yer almış…

*Raporda belirtilen bir başka tespite göre, Kaptan Pilot, Uçağın ‘Otomatik Fren Sistemini’ devre dışı bırakarak, ‘El (Ayak) Kumandasıyla Frenleme yapmayı’ seçmiş/kullanmış…; frenlemeye de-biraz-gecikerek başlamış… (Haliyle, Kaptan Pilotun frenleme performansı beklendiği kadar başarılı olamamış…)

Sivil havacılık Genel Müdürlüğünün bu Havalimanında gerçekleştirdiği denetlemede de ilave bazı aksaklık ve eksiklikler belirlenmiş…

*

Veri İşleme kabiliyetinin oldukça hızlanabildiği bir dönemde bu kazanın incelenmesinin iki yıl almasının-biraz-fazla-olduğunu belirtelim… İlave olarak, her ne kadar, iki-yıllık inceleme süresi ‘Uluslararası Sivil Havacılık Dünyasında Kabul Görmüş’ bir süre ise de, bu süreyi sonuna kadar kullanmanın yeterince haklılık taşıyamayacağını belirtelim…; zihinlerde başka sorulara yol açacaktır…!

Hani, Ay’a gitme planlarının yapıldığı bu dönemde, ‘bir hatırlatalım…’ dedik…!

Yararlanılan Kaynak:

https://www.trthaber.com/haber/gundem/sabiha-gokcendeki-ucak-kazasina-iliskin-kaza-kirim-raporu-tamamlandi-664482.html

%d blogcu bunu beğendi: