Yağmurda golf oynanır mı…? (Lightning strikes to golf ball…!)

Olay üç gün önce San Antonio’da (Teksas) meydana geldi…

Bir Golf Kulübünde, elektrikle-yüklü bulutların mevcut olduğu bir (yağmur öncesi) havada golf toplarına vuruş yapan gencin fırlattığı bir topa yıldırım çarptı (düştü)…!

Kendine yıldırım (elektron akışı) çeken bu topun, hava içindeki hareketi esnasında pozitif yükle yüklenmiş olmalı…

Tayvan’da meteor…! (Meteor lights up Taiwan skies…!)

Meteor bu defa Tayvan gecesini aydınlattı…!

7 Temmuz 2021 gece yarısı (12:02) gerçekleşen bu olay, birçok gözlemcinin yanı sıra Lulin Gözlemevi (Lulin Mountain, Nantou, Xinyi Township) tarafından da 50 saniye süreyle, dört ışık patlaması ve takiben sonik patlamalar halinde kaydedildi…

Video shows fireball meteor explode over Taiwan
(Kaynak: Lulin Observatory)

Yararlanılan Kaynak:

https://www.taiwannews.com.tw/en/news/4242322

CANLI…: ‘Tek Taş’ını kendisi mi takacak…? (LIVE…: Branson’s dream may come to reality, today…!)

Branson… başardı…!

……………………..

Virgin Galactic’in ‘Patronu’ Richard Branson’, ilk ‘Uzay (özel) Turisti’ olarak bugün (11 Temmuz 2021, Pazar) uçacak…!

Şüphsiz, Branson, bu uçuş için firmasına para ödemeyecek… Dolayısıyla, bugün gerçekleşmesi beklenen uçuşta onu bir ‘Özel Misafir’ olarak tanımlamak daha uygun olabilir…

Tariq Malik’in space.com’da dün yayımlanan haberinde, bu uçuşla ilgili canlı yayımın TSİ 17:30‘da (14:30 GMT) başlayacağı duyuruldu… Bu tarihi ana tanıklık etmek isteyenlere özellikle hatırlatırız…! Bu uçuş saati, daha önce TSİ 16:00 olarak planlanmıştı…Hava durumu sebebiyle 1.5 saat ertelenmiş oldu…)

Firmanın uzay-uçuşu meydanı ‘Spaceport America’dan (New Mexico) gerçekleştirilecek bu uçuşta, yolcuları taşıyacak Uzay Taksisi (Spaceship Two Unity 22) roket motoru ateşleme yüksekliğine özel taşıyıcı uçak ‘VMS Eve’ ile taşınacak… Bu uçuşun 90 dakika kadar sürmesi bekleniyor… Uzayın sınırına (80+ km kadar) ulaşacak olan araç yere motor çalıştırmadan, süzülerek inecek…

Bu uçuşta, ‘patronun’ yanında, firmanın çalışanlarından Sirisha Bandla, Colin Bennett, Beth Moses (Şef Astronot; daha önce test uçuşuna çıkmıştı) de yer alacak…

Unity 22’ye Pilotlar Dave Mackay ve Michael Masucci kumanda edecek…Bunlar daha önce test uçuşlarında görev almıştı…

Diğer iki Pilot Frederick Sturckow ve Kelly Latimer de Taşıyıcı Uçağı (VMS Eve) uçuracak…

Bugün gerçekleştirilecek uçuş VSS (Virgin Space Ship) Unity’nin 22. (uzaya dördüncü) uçuşu olacak… Bu sebeple numarası: ‘VSS Unity 22’…

Frmanın VSS Enterprise adlı Uzay Taksisi, 2014’teki test uçuşunda, ikinci-Pilotun hatalı bir kumandası sebebiyle havada parçalanmıştı… Bu kazadan sonra, araç tasarımında, benzer olayları önlemek için önemli iyileştirmeler yapıldı…

VMS Eve, SpaceShipTwo’yu 50,000 fit (15 km) yüksekliğe çıkaracak… Daha sonra serbest düşmeye bırakılacak Uzay taksisi roket motorunu ateşleyerek uzayın sınırına yükselecek…

Yolcular, uzayın sınırına ulaşılınca, dört dakikalık bir süre için ‘uçuş/serbest düşme’ hareket yaparak, ‘ağırlıksızmış hissini’ yaşayacaklar… (Gerçekte, her serbest düşmede bu his yaşanır…!)

Bu aracın ulaşacağı yüksekliğin ‘uzayın sınırı’ olup olmadığı hususu ‘çok açık edilmeyen’ bir tartışma konusu… Neyse, biz fazla kurcalamayalım; ‘Uzay Turistleri’ bunu sorgulamadığı sürece…!

Yararlanılan Kaynak:

https://www.space.com/virgin-galactic-richard-branson-unity-22-launch-explained

(Günün Seçimi)

Denize düşen uçak için yeni bulgular…! (New evidences for Transair/Rhoades Aviation Boeing 737-200 that crashed in sea…!)

2 Temmuz 2021’de denize düşen Transair/Rhoades Aviation Boeing 737-200’ün (Flight 810) deniz altındaki görüntüsü elde edildi…

NTSB’den yapılan açıklamada, bu uçakla aynı gece yakıt ikmali yapılan başka bir uçaktan alınan yakıt numunesinde kirlenme belirlenmediği belirtildi… Şimdilik, yakıt kirliliği, motor arızası sebepleri arasında yer almayacak gibi görünüyor…

Diğer taraftan, enkazın kıyıdan bir km kadar açıkta ve 100 metre kadar derinde olması sebebiyle, ‘Uçuş Ver Kaydedicisi’ (FDR; Kara Kutu değil; Turuncu Kutu !)) araştırmasının biraz zaman alabileceği söyleniyor…

İsveç’te küçük uçak kazası…! (Small skydiving plane accident, Sweden…!)

DHC-2 Turbo Beaver

Güncelleme:

Görgü şahitleri uçağın kalkışının normal şekilde gerçekleşmediğini söylüyor…Uçak yeterince hızlı yükselemeden pistin solundaki araziye düşmüş… Pilot, uçak yeterince hızlanmadan havalanmış ya da, paraşütçüler uçağın arkasında yığılmış olabilir…!

İki yıl önce meydana gelen benzer bir kazada uçağın uygun şekilde yüklenmediği (CG ilişkili dengesizlik) belirlenmiş…

*

Yeni araştırma bulgularını bekleyeceğiz…

‘Milli’ uçak/helikopter kazalarımızın bulgularını yıllardır beklediğimiz gibi…!!!

https://www.theguardian.com/world/2021/jul/09/plane-carrying-skydivers-crashes-in-sweden-killing-nine

https://www.washingtonpost.com/world/9-killed-when-skydiving-plane-crashes-in-sweden/2021/07/09/825016aa-e085-11eb-a27f-8b294930e95b_story.html

…………………………

Orebre’da (İsveç) dün, paraşütçü taşıyan ve DHC-2 Turbo Beaver tipinde olan bir uçak düştü… Uçakta bulunan dokuz kişiden sekizi kazada hayatını kaybetti. Ağır yaralı bir kişi de hastaneye kaldırıldı…

Haber kaynağının bildirdiğine göre, bu uçak, paraşütçü atmak için özel olarak tasarlanmış bir uçaktı…

14 Temmuz 2019’da da, Umea’da (güney İsveç) bir başka Gippsland GA8 tipi ‘Paraşütçü-taşıyan uçak’ kazasında uçakta bulunan dokuz kişi hayatını kaybetmişti…Meydana gelen bu kazanın uçağın ‘stol’ edilmesi (hızının uçabilirlik hızının altına düşmesi) sebebiyle meydana geldiği belirlenmişti…

Gippsland GA8

Orebro, İsveç’in altıncı büyük, turistik bir şehri…; güney İsveç’te, Hjalmaren Gölü kenarında…

Bu kazanın neden meydana geldiği hususunda henüz bilgi yok…Yine de, iki yıl önce meydana gelen başka bir kaza bu kazaya da ışık tutabilir…

‘İsveç Sivil Havacılığı’ yaşanan bu kazalardan yeterince ders çıkarmıyor olabilir mi…?

Yararlanılan Kaynaklar:

https://www.dw.com/en/small-sky-diving-plane-crashes-in-sweden/a-58210798

Hubble’nin sonu (mu ?)(Hubble…trouble, again…!)

Hubble Uzay Teleskobu (HST), 1990’da, Uzay Mekiği Discovery ile yörüngeye taşınmıştı…(Kaynak: NASA/Smithsonian Institution/Lockheed Corporation; space.com)

Meghan Bartels’in space.com’da 8 Temmuz 2021’de yayımlanan haberinde, HST’de yeni ve ciddi bir arızanın yaşandığı duyuruldu…: Hubble’de belirlenen son arıza pek ‘*glitch’ ile geçiştirilebilecek gibi görünmüyor… (*Glitch, bize göre, NASA’nın ve ‘uzay-televolecilerinin’ uzay araçlarında (ve başkalarında) yaşanan arızaları ‘önemsizleştirmeye’ yönelik bir, ‘sıradanlaştırma’ söylemi…)

Hubble Uzay Teleskobu, kendisinden beklenen görevi fazlasıyla başaran bir robot-araç oldu… elbette bir sonu da olacak…

Bu aracın ilk kullanımında belirlenen beklenmedik ‘uzakgörmezlik’ problemi (bir arıza değildi; merceğindeki imalat hatasıydı !), neyse ki, nispeten kısa bir sürede giderilebilmişti… (Bu problem o dönemde ABD basınında ‘Hubble Trouble’ ifadesiyle duyurulmuştu…)

HST, özellikle Uzay Mekikleri döneminde uygulanan bakım ve onarımlarla bugünlere getirilebildi… HST’ye son bakım-onarım 2009’da uygulanmıştı…

Bu son haberde, NASA’nın, her şeye rağmen, HST’ye bir bakım-onarım uygulamayı planladığı söyleniyor…; acele edilmeyerek…

HST’de son belirlenen arıza bilgisayarının Hafıza Modülünde… HST, 13 Haziran 2021’den beri bilimsel çalışma yapamamakta…Bu arıza-bir şekilde-giderilinceye kadar HST’nin tekrar kullanılma şansı yok…

Diğer taraftan, ‘sadece eldeki sınırlı veriye bakarak, bir ekipmanın arızasını teşhis etmek de hiç kolay değil’…; NASA yetkilisi böyle söylemiş…; bu arızanın yerinin tam olarak belirlenebilmesi için, halen, ondan fazla uzmanın çalışmakta olduğunu da vurgulayarak…

Anlaşıldığı kadarıyla, bu arıza arama ekibi: ‘Geç olsun, temiz iş olsun’ prensibi vurgulanarak yönlendirilmiş…!

Arıza Arama Ekibinin belirleyeceği ‘çözüm yönteminin’ ayrıca, bir ‘bağımsız ekip’ tarafından da incelenmesi/onaylanması gerekecekmiş…; uygulanmadan önce… (Merkez Bankası kararlarının alınışındaki yöntem…gibi…)

NASA’nın, HST’yi emekli etmeden önce arızasını gidermeye çalışacağı anlaşılıyor…

En azından, James Webb Teleskobu yörüngeye yerleştirilip başarıyla çalıştırılıncaya kadar…

Yararlanılan Kaynak:

https://www.space.com/hubble-space-telescope-serious-glitch-nasa-investigation

İnişte çarptı…! ( Struck during landing…!)

David Williams’ın ‘edition.cnn.com’ da 6 Temmuz 2021’de yayımlanan haberinde, Kanada’da, Saint-Esprit Hava Şeridine (küçük uçak iniş sahası; Air Strip) inen bir uçağın, burada traktörle ot biçmekte olan bir kadına çarparak, ölümüne sebep olduğu duyuruldu…!

Bu kazaya karışan Pilot Nanchang CJ-6 tipindeki kendi uçağını kullanmaktaydı…

*

Bu kaza incelemesi ne kadar sürede sonuçlanır…, kaza bulguları hakkında bilgimiz olur mu…; bilemeyiz…

Pilotun, Pist kenarında çalışan kadını farkedemese de, kullandığı traktörü farketmesi gerekirdi…! Kaldı ki, ot/çim biçme faaliyeti bu ‘çim-pist’ üzerinde sürekli yapılan bir işti…!

Yararlanılan Kaynak:

https://edition.cnn.com/2021/07/06/americas/canada-fatal-plane-accident-trnd/index.html

AN-26 neden düştü…? (Why AN-26 crashed…?)

An-26 (Kaynak: reuters.com)

Güncelleme-2:

Uçağın, pilotların araziye ikinci iniş denemesinde çarptığı söyleniyor… Uçak, deniz üzerinden alçaktan gelerek, yüksek bir araziye çarpmıştı…! Bu kazanın, görüşün yetersiz olduğu bir ortamda, bir seyrüsefer hatası sebebiyle meydana geldiği…kuvvetli bir olasılık olarak görünmekte…

………………………………………………

Güncelleme-1:

Uçağın, kıyıda ani yükselen araziye (uçurum kenarı) çarptığı belirlendi…

…………………………….

Rusya’ya ait olan ve içinde 28 (?) kişi bulunan bir Antonov-26 (An- 26) 6 Temmuz 2021 günü, Petropavlovsk-Kamchatsky’dan Plana’ya giderken düştü… Uçaktan kurtulan olmadığı bildirildi…

Interfax’ın haberinde bu açağın, kötü hava ve sınırlı görüş şartlarında, iniş yapacağı meydana yaklaşırken denize düştüğü duyuruldu… Palana Belediye Başkanı da hayatını kaybedenler arasında…

An-26, askeri ve sivil tipleriyle, elli yıldan beri, birçok ülkede de kullanılmakta… Bu eski teknoloji ürünü uçaklarla bugüne kadar birçok kaza yaşandı…

Bu kazanın yaşandığı bölgeye yakın bir bölgede (Kamchatka Ormanı) de, 2012’de de, An-28 tipi benzer bir uçakla başka bir kaza yaşanmıştı… Bu kazanın inceleme raporunda her ki pilotun da sarhoş olduğunun belirlendiği ifade edilmişti… !

Edinilen ilk bilgilere göre, bu kazanın, görüş şartlarının yetersiz olmasıyla ilişkili olabileceği sanılıyor…

Yararlanılan Kaynak:

https://www.reuters.com/world/europe/plane-with-29-people-board-goes-missing-russias-far-east-tass-2021-07-06/

(Günün Seçimi)

C-130 neden düştü…? (C-130 crashes in the Philippines…!)

Güncelleme:

Pilotların pisti (iniş noktasını) doğru şekilde tutturmalarına rağmen, uçağın iniş hızının olması gerekenden yüksek olduğu, uçağın Piste çok sert temasından sonra birkaç defa sektiği, ‘pas geçme’ kararından sonra, uçağın uçağın pistten çıktığı; uçuşunu sürdüremediği söyleniyor…!

………………………………………

Filipinler Hava Kuvvetlerine ait olan ve Jolo adasına indirilmeye çalışılan bir C-130 düştü…!

4 Temmuz 2021’de meydana gelen bu kazada, uçakta bulunan 96 kişiden 40+ kadarı ve yerde bulunan üç kişi hayatını kaybetti… Üç pilot ağır şekilde yaralandı… Hayatını kaybeden kişilerin çoğunluğunu askeri okuldan mezun olan ve ilk tayin yerlerine giden genç askerlerin oluşturduğu bildirildi… Yazık oldu ‘komutanlarına güvenmiş’ gençlere…!

Haber kaynaklarının bildirdiğine göre, pilotlar bu kargo uçağını ‘ayrılıkçı silahlı gücün mevcut olduğu’ Jolo adasındaki piste ‘zorlanmış bir iniş’ (assault landing) yöntemiyle indirmeye çalışmaktaydı… Bu iniş tekniğinde, pilotların uçağı normalden daha yüksek bir hızla ve pistin sınırlı bir bölgesine, kondurması, takiben de ani ve güçlü fren yaparak durdurması gerekmekteydi…

Anlaşılan o ki, pilotlar bunu başaramadı…!

Bir hafta önce de, Flipinlerde, Manila’nın kuzeyinde bir S-70 Black Hawk helikopteri gece eğitimi esnasında düşmüş, içindeki altı asker hayatını kaybetmişti…

Bir uçak, böyle bir riskli iniş gerçekleştirecekse, neden bu kadar kişiyle doldurulur…ki, uçak neredeyse tam dolu imiş…?

Filipinlerde de, ne bunu soracak, ne de cevap verme zahmetine girecek birilerinin olduğunu sanmıyoruz…!


Yararlanılan Kaynaklar:

https://www.aljazeera.com/news/2021/7/4/philippine-military-plane-with-more-than-80-onboard-crashes

46P/Wirtanen’de ‘2.5 promil’ alkol belirlendi…! (46P/Wirtanen is abnormally high-in-alcohol…!)

46P/Wirtanen

Michelle Starr’ın da 3 Temmuz 2021’de yayımlanan haberinde, kuyruklu yıldız 46P/Wirtanen ‘in gaz küresinde yüksek bir alkol/aldehit oranının belirlendiği duyuruldu…

Kuyruklu yıldızların çekirdeğini saran gaz bulutu (küresi) içinde alkol mevcut olması bilinen bir durum… Ancak, bu kuyruklu yıldızı ilginç kılan husus berındırdığı alkolün daha önce belirlenenlerden çok daha yüksek seviyede olması…!

ABD’deki Johns Hopkins Üniversitesi Uygulamalı Fizik Laboratuvarı’ndan (Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory, ABD) Neil Dello Russo, yaptığı açıklamada, ‘kuyruklu yıldız 46P/Wirtanen, bugüne kadar herhangi bir kuyruklu yıldızda ölçülen en yüksek alkol-aldehit oranlarından birine sahip” dedi.

NASA’nın internet sitesinde yayımlanan bu açıklamada Dello Russo: ‘bu kuyruklu yıldızda belirlenen alkol oranının, bu gök cisminin, Güneş Sisteminin bu cismin oluştuğu erken döneminde Güneş Sisteminin bu (dış) bölgesinde karbon, oksijen ve hidrojen moleküllerinin nasıl dağıldı hakkında önemli bilgiler sağladığını’ söyledi.

Kuyruklu yıldız 46P/Wirtanen, iç Güneş Sistemi’ni nisbeten kısa periyodla, her 5.4 yılda bir ziyaret eden ve periyodik olarak gözlenen bir gök cismi… Dünyaya yakın geçişlerinde çıplak gözle de gözlenebilmekte…

Bu gök cismi, 2018’deki geçişinde, Keck Gözlemevindeki yeni-ekipman NIRSPEC (Yakın Kızıötesi Spektrografı) kullanılarak gaz küresinden (coma) yansıyan ışık verisi toplandı ve kimyasal yapısının anlaşılması için analiz edildi…

Kuyruklu yıldızlar, bolca donmuş bileşikler içerdiklerinden asteroidlerden biraz farklı yapıdaki gök cisimleri…Bu sebeple onlara ‘kirli kartopu’ (dirty snowball) da denmekte…!

Bu ‘kirli kartopları’ Güneşe yaklaşmaya başladığında, bünyelerindeki donmuş gaz buharlaşarak, bu gök cisimlerine gaz küresinden oluşan bir baş ve kuyruklu bir görünüm kazandırır… Güneş rüzgarlarının radyasyon basıncı da oluşan bu kuyruğun Güneşten öte bir yöne doğru yönelmesini sağlar…

NIRSPEC ekipmanıyla bu gök cisminin gaz küresinin kimyasal yapısının kısa bir gözlem süresinde belirlenmesi mümkün oldu… Belirlenen bileşikler içinde asetilen, amonyak, etan,, formaldehit, hidrojen siyanid (kuyrukluyıldıza yeşil rengi veren cyanogen üreten), metanol ve su buharı belirlendi…

Araştırmacılar, NIRSPEC verisinin analizinden ayrıca, bu kuyruklu yıldızın kuyruğundaki gaz sıcaklığının Güneş tarafından oluşturulabilecek sıcaklıktan daha yüksek olduğunu belirlediler…

Araştırmacılar, bu ilave ısınmanın, Güneşin gaz küredeki molekülleri ısıtması sonunda açığa çıkan elektronların diğer moleküllere çarparak, onlara enerji transferi sağlaması sebebiyle oluşmuş olabileceğini söylüyor… Bu gök cisminin gaz küresinin dış bölgesinde diğer bileşiklere kıyasla daha yüksek oranda su molekülünün varlığını belirlediler… Kuyruklu yıldızlar, asteroidlerle birlikte Dünyadaki suyu getiren gök cisimleri olarak bilinmekte… Kuyruklu yıldızlarda yaşam için gerekli başka bileşikler de belirlendi… Bu sebeple, evrende yaşamın yapı taşlarını taşıyan gök cisimlerinden biri olarak bilinmekte…

Yararlanılan Kaynaklar:

https://www.sciencealert.com/visiting-comet-46p-wirtanen-is-abnormally-high-in-alcohol