Kısa kısa: Bu haftanın olayları… (This weeks events, shortly…)

Sarhoş  Kara  Delik…! ( Crazy  Black  Hole…!)

Kara Delik-yıldız sistemi (Temsili)

(Kaynak: ICRAR, space.com)

Astronomlar  dönme  ekseni  kafa  sallayan  bir  Kara  Delik  belirledi ! Bu  Kara  Deliğin-bir  şekilde-  fışkırdığı  madde  parçacığı  jetleri, ucu  sallanan  bir  bahçe  hortumu  gibi, uzaya  saçılırken  savrulmakta (wobbling).

Araştırmacılar,  bu  durumun, Kara  Deliğin etrafındaki  uzayzamanı (spacetime) bükmesinden  kaynaklandığını  düşünmekte.

V404 Cygni  olarak  adlandırılan  bu  Kara  Delik   8000  ışık  yılı  uzakta  ve  yörüngesinde  yakından  dolanan  bir  yıldızla ikili-oluşturarak,  bu  yıldızdan madde  hortumlamakta !

Bu  keşfi, Miller-Johns  ve  ekibi, 10  radyo  teleskobun  birleştirilmesiyle  oluşturulmuş VLBA (Very  Long Baseline  Array)  sistemiyle  gerçekleştirdi.

https://www.space.com/black-hole-wobbling-jets-warp-spacetime.html

X-37 B  yörüngede 600  günü  aştı ! (X-37 B  orbits  Earth  more  than 600  days.)

X-37 (Temsili)

(Kaynak: United  Alliance/ Boeing; space.com)

ABD  Hava Kuvvetleri  tarafından  kullanılan, yavru  uzay  mekiği  görünümlü  bu  araç,   SpaceX’in  Falcon 9  roketiyle, 7  Eylül 2017’de yörüngeye  taşınmıştı. OTV-5  olarak  da  adlandırılan  bu  araçta    elektronik  parçaların  performans  ölçümü  gibi  bazı  teknoloji  deneylerinin  de  gerçekleştirildiği  biliniyor.

Yaklaşık 9x5x3 metre  boyundaki  bu  araç  Boeing  tarafından  imal  edildi. Roket  üzerinde  fırlatılan  bu  araç  pistlere  bir  planör  gibi (motor  gücü olmadan)  inebilmekte.  Bu  araçlardan OTV-4, 20  Mayıs  2015’te  fırlatıldıktan  sonra, 718  gün  süreyle yörüngede  dolanmıştı.

https://www.space.com/75-x-37b-spaceplane.html

Titan’da  dev  buz  oluşumları… (Titan’s  miles  long  ice  formations…!)

 

(Kaynak: © Caitlin Griffith/UA Lunar & Planetary Laboratory; space.com)

Cassini  aracının  sağladığı  veriyi  analiz  eden  araştırmacılar, Satürnün  en  büyük  uydusu  Titan’ın  yüzeyinde,  6300 kilometre  kadar uzanan  su buzu akıntılarının  varlığını  belirledi.  Cassini  aracı, görevinin  tamamlanmasından  sonra, Eylül 2017’de Satürnün  atmosferine  sokularak sonlandırılmıştı.

Titanın  nitrojen-yoğun  atmosferinden  yüzeyini  görüntülemek zor.

(Kaynak: NASA-JPL, University of  Arizona; space.com)

 

https://www.space.com/titan-saturn-moon-weird-ice-formation.html

https://www.nature.com/articles/s41550-019-0756-5

 

 

Marsta  yer  sarsıntısı  ve  heyelanlar…! ( Landslides on Mars spotted…! )

Marsta  yer  sarsıntısı  ve  heyelanlar…! ( Landslides on Mars spotted…! )

InSight (sismometre  solda.) (Temsili)

“Marsta  yer  sarsıntısı  ve  heyelanlar…! ( Landslides on Mars spotted…! )” okumaya devam et

TESS, Dünya-büyüklüğündeki  ilk  gezegenini  keşfetti…! (TESS  discovers its  first Eath-sized planet…!)

TESS, Dünya-büyüklüğündeki  ilk  gezegenini  keşfetti…! (TESS  discovers its  first  Eath-sized planet…!)

TESS (Temsili)

“TESS, Dünya-büyüklüğündeki  ilk  gezegenini  keşfetti…! (TESS  discovers its  first Eath-sized planet…!)” okumaya devam et

Kısa kısa: Bu haftanın gök olayları… (This week’s space happennings…!)

Temsili  resim

(Kaynak: NASA/SOFIA/L. Proudfit/D.Rutter, space.com)

“Kısa kısa: Bu haftanın gök olayları… (This week’s space happennings…!)” okumaya devam et

Görüntülenen  ilk Kara  Deliğe-biraz-yakından  bakalım…! (A closer looking  at  the  imaged Black Hole…!)

Görüntülenen  ilk  Kara  Delik Gökada 87  merkezi yakınında.

(Kaynak: ESO)

“Görüntülenen  ilk Kara  Deliğe-biraz-yakından  bakalım…! (A closer looking  at  the  imaged Black Hole…!)” okumaya devam et

Kısa  kısa  bu  hafta: İsrail  Ay’a  araç indirebilecek  mi ? Kara  Delik yüzünü  gösterecek mi ?

Beresheet’in  çektiği  fotoğraf: Ay’ın  uzak  yüzünden  Dünya.

(Kaynak: astronomy.com)

Halen  oy  sayımı  devam  eden  seçimin  olağan  heyacanını  bir  tarafa  bırakırsak, 8-14 Nisan (2019)  haftası, uzay meraklıları  için yeterince  heyecanlı  geçecek  gibi  görünüyor.

Bu  haftaya  planlı  iki  sürpriz var:

Bunlardan  ilki, İsrail’in  Ay  yörüngesine  yerleştirmeyi  başardığı  uzay  aracı.

Korey Haynes’in,  astronomy.com’da,  5 Nisan 2019’da  yayımlanan  haberine  göre, ‘Beresheet’  adındaki  bu  aracın, 11  Nisan  Perşembe  günü, Ay’ın  yüzüne  indirilmesi  beklenmekte.

22 Şubat 2019’da yola  çıkarılan  bu  araç, düşük  güçlü  iyon  motoru  kullanması  sebebiyle, Dünyanın  etrafında  yerleştirildiği elips  yörüngesi  kademeli  olarak  büyütülerek, Ay’a  ulaşması  sağlanmıştı.

Aracın Ay’ın Mare Serenitatis  adlı  bölgesine  indirilmesi planlandı.  İniş  bölgesi, Apollo 15  ve  ‘17’nin  iniş  bölgelerinin  180  kilometre  kadar  yakınında.  Sınırlı  bir  bütçeyle  geliştirilen  ve Güneş  radyasyonuna  karşı  özel  korunma  olanağı  mevcut  olmayan  bu  aracın, inişi  başarılı  olursa, Ay  yüzeyinde 2-3  gün  kadar  bir  süreyle  görev  yapması mümkün  olabilecek.

İkinci  önemli  olay,  Kara  Delik  araştırmalarıyla ilgili:

Indipendent.co.uk’de  2  Nisan 2019’da  yayımlanan  bir  haberde, ilk  defa  olarak,  bir  Kara  Deliğin  fotoğrafının  çekilmesinin  başarıldığı ileri  sürüldü.

ESO (European Southern Observatory-Avrupa  Güney  Gözlemevi)  tarafından  yapılan  açıklamada,  bu  konudaki gelişmenin, 10  Nisan 2019’da, Dünya-genelinde  gerçekleştirilecek  basın  toplantılarıyla açıklanacağı söylendi.

Bu  gözlemevinde  bulunan ‘Olay  Ufku  Teleskobu’yla (Event  Horizon  Telescope), bir  Kara  Deliğin  görüntülenebilmesi  için, yaklaşık  on  yıldan  beri  veri  toplanmakta.

Gözlemevinin  hedefindeki  Kara  Delik: Sagittarius A*

Kısaca, Samanyolunun merkezinde  olan   ve  kütlesi 3.5  milyon  Güneş  kütlesi  kadar  olan  Kara  Delik.

Kara  Delikler,  çok  çok büyük  gravitasyon  kuvvetleri  sebebiyle,  ışığın  bile  kaçıp  uzaklaşmasının  mümkün olamayacağı gök  cisimleri.  Bu  sebeple, teorik  olarak, ışıma  yapamadıklarından,  optik (görünür  ışık  veya  diğer  ışımalar yoluyla)  fotoğraflarının  çekilmesinin  mümkün  olamayacağı  düşünülmekte.

Ancak, bu  gök  cisimlerinin  yakınında  varolduğu  düşünülen madde-toplanma  bölgelerinin (disklerin; event  horizon, accretion  disk) maruz  kalacakları  çok çok  yüksek  sıcaklık  sebebiyle  ışıma  yapacağı  düşünülüyor.

Haliyle, ışıma  demek, ‘fotoğraf  çekmek  mümkün  olabilir’  demek.

ESO’nun  vereceği  ‘çok  önemi’  haberin  bu  olması  beklenmekte.

Uzay  meraklıları  10  Nisan akşamı, saat 18:00’de  başlayacak  bu  basın  toplantısını canlı  olarak  izleyebilecek.

 

Yararlanılan Kaynaklar:

http://www.astronomy.com/news/2019/04/now-in-lunar-orbit-israels-beresheet-mission-preps-for-moon-landing

https://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/news/black-hole-photo-announcement-latest-meeting-event-horizon-eso-a8850486.html