Pilot neden düştü…? (Why Pilot falls…?)

Güncelleme:

Aşağıdaki videoda da söylendiği gibi, Kıdemli Pilot, ‘Yardımcı Pilotun uçaktan atladığını’…söylemiş…! Bu ifadesinden, (arka ramp’ı açarak) ‘İniş Takımı Kontrolu yapmasını Yardımcı Pilottan kendisinin istediği’ anlamı çıkarılabilir…!

Yine bu videoda da vurgulandığı gibi…, bu kazanın NTSB tarafından incelenmesi ’18 Ay’ sürebilir… Bu süre zihinlere kazındığı sürece, NTSB Ekibi de bu süreyi rahatça kullanabilir…; neden acele etsin ki…!

……………………………………….

Kaza önceki Pazar günü meydana gelmiş, bir Paraşütçü Taşıma (Skydiving) Uçağının (CASA-212) Yardımcı Pilotu uçuş esnasında uçaktan atlayarak veya düşerek hayatını kaybetmişti…

İlk gelen haberler Yardımcı Pilotun-bir sebeple-uçaktan atladığı yönündeydi…

Bu kazadan önce, Piste iniş kalkış çalışması esnasında Sağ Ana İniş Takımı tekerleği kopan/ayrılan bu uçağın Yardımcı Pilotunun, yaşamış olabileceği bir panik sonucu bu uçaktan atlamış olma olasılığı kuvvet kazanmıştı…

Bu uçağı kullanan Kıdemli Pilotun bu yönde bir beyanının olduğu da Basında söylendi… !

Neyse ki, ulaşılan bilgiler paylaşılınca, bu kazanın üzerindeki sis dağılmaya başladı…!

  • Öncelikle, bu uçuşun yapıldığı bölgede sert bir atmosferik durum söz konusuydu… Hava türbülanslıydı…
  • Bu uçağın yapısal-tasarımı sebebiyle, İniş Takımlarını bu uçağın pencerelerinden görmek mümkün değildi…
  • Ana İniş Takımı Tekerleklerini görebilmenin bir yolu bu uçakta mevcut olan Kuyruk (Yükleme) Rampasını açarak, buradan (öne doğru) bakmaktı…!
  • Mevcut kurallara göre, bu gibi uçağın uçuşta kapılarını açabilmek için, uçakta bulunan personelin tamamının önceden paraşüt takması veya kendini özel aparatla (harness; koşum) uçağa bağlaması gerekmekteydi…
  • Ancak, kokpitteki sandalyesinden kalkacak Yardımcı Pilotta bunlardan herhangi biri yoktu…
  • Burada cevabı henüz bilinemeyen soru: Yardımcı Pilotun yerinden kalkarak, arka rampayı açmaya kalkmasında Kıdemli Pilotun rolü neydi…? Bu İniş Takımına bakma işini Kıdemli Pilot mu istedi…; veya, Yardımcı Pilotu engelleyemedi mi…?
  • Şu ana kadar elde edilen bilgilerden, ‘Yardımcı Pilotun -bir sebeple-uçaktan atlamadığı, Sağ Ana İniş Takımında hasar kontrolu için, arka rampayı açarak, sağ iniş takımına bakmaya çalıştığı’ olasılığı öne çıkıyor…!

Yukarıdaki videoda, Pilot Juan Brown’un açıklaması/yorumu böyle…

9.Gezegene olan ümit… azalıyor…! (Hope for Ninth Planet is decreasing…!)

9. Gezegen (Temsili) (Kaynak: universetoday.com)

9.Gezegen, son yirmi yıldır, bulunması için yoğun araştırmalar yapılan ve uzay meraklılarının bulunmasını sabırsızlıkla beklediği gök cismi…

Bu gök cisminin mevcut olabileceği gökyüzü bölgeleri titizlikle taranmakta… Ancak, varlığı teorik olarak ileri sürülen bu gök cisminin mevcut olabileceği bölgelerin sayısı, bu bölgeler incelendikçe, azalmakta…!

Brian Koberlein, universetoday.com’da 31 Temmuz 2022’de yayımlanan haberinde, bu ‘ümit kırıcı’ durumu hatırlattı…!

Şüphesiz, son yirmi yılda, yörüngesi Neptün’ün ötesinde olan pek çok gök cisminin varlığı belirlendi… Ancak, bunların en büyüğü Plüton kadardı… Hani, artık bir gezegen olarak kabul edilmeyen Plüton kadar…! Haliyle, bulunması beklenen 9.Gezegen böyle birşey değil…Bu büyüklükte bulunacak/belirlenecek yeni bir gök cismi uzay meraklılarının beklentisini karşılamaz… 9.Gezegen olarak belirlenebilmesi için, en az Dünya kadar veya çok daha büyük olmalı… (Bir süredir, 9.Gezegenin Dünyanın on katı kadar büyük olacağı hesaplanmakta… Orada ne ‘site’ler yapılırdı…, ne ‘kanallar’ açılırdı…!)

Pek bilimsel-sayılamayacak araştırma ve yorumlar yapanların/ haberler üretenlerin varolduğunu ileri sürdükleri Nemesis de-henüz-ortaya çıkmadı…; pek çıkacağı da yok…!

Koberlein, yakın geçmişte gerçekleştirilen bir araştırmanın, 9.Gezegenin varlığı hususundaki ümitleri biraz daha azalttığını söylüyor…!

Astronomlar, 9.Gezegenin varolabileceğine en büyük kanıt olarak, hatırı sayılır büyüklükte olan ve Neptün-ötesi derin uzayda dolanan gök cisimlerinin yörüngelerinin birbirine göre konumlarındaki acayipliğe dikkati çekti… Bu yörüngeler, sanki, bilinmeyen ve yeterince büyük başka bir gök cisminin gravitasyon etkisiyle ‘saçılmış bir şekilde’ konumlanmıştı…

Bu (olası) gök cisminin kütlesinin beş Dünya kütlesi kadar, yörünge uzaklığının da birkaçyüz ile bin AU kadar olabileceği hesaplandı… Bu (olası) gök cisminin çok sönük olacak olması görünür ışık teleskoplarıyla gözlenmesini-neredeyse-imkansız kılacaktır; ancak, yine çok sönük olacak kızılötesi ışıması teleskoplarıyla belirlenebilirdi… Diğer taraftan bu gök cisminin çok yavaş olacak yörünge hareketi de, belirlenebilmesini zorlaştıracak başka önemli bir husus olacaktı… Yeni araştırma bu hususları göz önünde bulundurdu…

Araştırmacılar, 20-yıl aralı iki dönemde kızılötesi uzay gözlemi yapan IRAS (InfraRed Astronomical Satellite) ve AKARI Teleskobu verisini kullanarak, 500 kadar aday ‘gezegen’ belirlediler… Ancak, bu ‘adaylar’ kızılötesi ışık spektrumunda incelendiğinde tamamının arka planda konumlanan Flux Nebula’nın içindeki veya yakınındaki bulutsular/gaz kümeleri olduğu anlaşıldı…Bunlar görünür ışık dalgaboyunda gözlenemese de, kızılötesi ışık dalgaboyunda, zor da olsa, gözlenebilmekteydi…

Kısaca, 9.Gezegen burada da yoktu…!

Kutup Yıldızı bölgesindeki Flux Nebula (Kaynak: Kush Chandaria, CC BY-SA 4.0; universetoday.com)

Sonuç olarak, 9.Gezegen için uzay meraklılarının ‘Mart’ı beklemeleri gerekecek…, enflasyonun düşmesini beklemek gibi…

Yararlanılan Kaynak:

‘Tuhaf’ bir kaza…! (A ‘strange’ accident…!)

Güncelleme:

Pilotun düşme/atlama sebepleri arasında bir başka olasılık: Uçakta meydana gelen İniş takımı Hasarının seviyesini anlayabilmek için (İniş Takımları Kokpitten görülememekte…), bu Yardımcı-Pilotun, Kaptan Pilotun bilgisi altında, uçağın arka kapısını açarak İniş takımını görme teşebbüsü…!

……………………………………….

Bu kaza 30 Temmuz 2022 günü meydana geldi… Bu uçakla Raeford Hava Meydanından (Hoke County) havalanan Pilotlar (muhtemelen) iniş-kalkış eğitimi yapmaktaydı…

Ruth Bashiskiny’in dailymail.com’da dün yayımlanan haberinde, içinde iki pilotun bulunduğu bu küçük uçak, piste (emniyetsiz) sert bir iniş yaptıktan sonra, tekrar havalandı… Bu sert iniş sebebiyle, uçağın sağ ana tekerleği koparak yere düştü…

Pilot, bu durumu Kuleye bildirip, yakıt azaltma (uçağı hafifletme) amacıyla 3500 fit yükseklikte uçuşunu sürdürüken, uçakta bulunan ikinci-pilot atladı veya uçaktan düştü…; haliyle, paraşütsüz olarak…! 23 yaşındaki bu pilotun cenazesi bölgedeki (Fuquay-Varina, North Carolina) bir evin (ağaçlı) bahçesinde bulundu…

*

Uçaktaki diğer pilot, yaşanan bu (çifte) kazadan sonra uçağı Raleigh-Durham International Airport’a indirmeyi başardı…

The plane was forced to make an emergency landing after losing its right wheel during a previous landing attempt. The unidentified pilot on board is heard asking air traffic control for help in a 40-minute recording

CASA C-212 Aviocar

Bu genç pilot kazaen mi düştü, yoksa uçaktan atladı mı…?

Hafif yaralı olarak hastaneye kaldırılan pilot, ikinci pilotun uçaktan (muhtemelen, üzerinden uçtukları suya) atlama teşebbüsünde bulunduğunu söylemiş…!

*

Bu anda, bu pilotun uçağı neden ve nasıl terkettiği bilinmiyor, ancak, bazı ip uçları mevcut olabilir…:

*Anlaşıldığı kadarıyla, hayatını kaybeden pilotun 23 yaşında olmasına rağmen, Öğretmen Pilot olduğu da söylendi…ki bu bilgi doğru olmayabilir; gerekecek uçuş saati dikkate alındığında…!

*Bu pilotun uçmayı çok seven biri olduğu anlaşılıyor…

*Uçağın piste sert iniş yaptığı (ilk iniş) anda uçağı o kullanıyor olabilir…

*Bu durum da, uçakta meydana gelen İniş Takımı hasarından dolayı kendisini suçlu olarak görmüş ve ‘uçuştan alınacağını’ (işini kaybedeceğini) düşünmüş olabilir…!

*Bu pilotun suya atlama teşebbüsünde bulunduğu ifadesi doğru ise, hayatını kaybeden pilotun ‘sağlıklı karar verme yeteneği’nin de sorgulanması gerekir…!

*

Gerçek sebebi belki yakında öğreniriz…

Yararlanılan Kaynak:

https://www.dailymail.co.uk/news/article-11066471/Pilot-heard-radio-asking-air-traffic-control-help-pilot-23-fell-jumped-small-plane-3-500-feet-went-crash-land-losing-right-wheel.html

Ay’da ‘ayran’yapmak kolay…mı ? (How easy… making ‘buttermilk’ at the Moon…?)

Ay’ın çok yavaş olarak gerçekleşen eksenel ve açısal hareketleri sebebiyle, Dünyaya sabit bir bakışla baktığı görünür…, en azından, öyle algılanır…

Ay’ın bu ‘çok-yavaş’ hareketi, bir simülasyonla hızlandırıldığında oldukça ilginç bir hal alır… Ay, adeta, bir ‘yayık’a döner…; tereyağı ve ayran imalatçıları için bulunamayacak bir ‘bedava hareket ortamı’…!

Space.com’da, Tariq Malik tarafından, dün yayımlanan bir videoda, ayın bir yıl boyunca gerçekleştirdiği bu ‘yayık’ hareketi gösterildi…

Fotoğrafçı Andrew McCarthy tarafından hazırlanan bu video, Ay’ın bir yıl-süreli hareketi fotoğraflanarak oluşturulmuş…

Ay’ın gerçekleştirdiği bu ‘gizli dansı’nı oluşturan ‘kalça sallaması’ (wobble, liberation) yörüngesinin bir çemberden ziyade eliptik olmasından, eksenel dönmesinin de, yörünge düzleminin Dünyanın yörünge düzlemiyle (ecliptic) açı yapmasından ve Dünyanın ekseninin eğik olmasından kaynaklanmakta…

Arizona’da yaşayan McCarthy, Ay’ın dolunay veya dolunaya yakın zamanında ve gökyüzünde en yüksek konumdaki görüntülerini oniki ay süresince fotoğraflamış…; görüntülerde gerekli ölçek-ayarlamalarını da yaparak…

Ay, yörüngesinde dolanırken Dünyaya 363,300 kilometre kadar yaklaşırken (perigee), 384,400 kilometre kadar da uzaklaşmakta (apogee)…

Ay, ayrıca, her yıl, Dünya’dan 3.8 kadar uzaklaşmakta…

Onun için, henüz vakit varken, Ay’a doya doya bakmanızı öneririz…!

 

Yararlanılan Kaynak:

https://www.space.com/full-moon-dance-one-year-video-animation

Çin’in ‘roket-gövdesi’ Malzeya’ya düştü…! (China’ rocket-body landed on Malaysia…!)

Güncelleme:

Roket parçalarının Malezya ile Filipinler arasındaki ‘Sulu Denizine’ düştüğü teyid edildi…

……………………………………..

Çin’in bu hafta sonu atmosfere girerek yanması beklenen roket-gövdesi Hint Okyanusu üzerinde atmosfere girerek, Malzeya’ya düştü…! Roketin atmosferde yanmayıp yere ulaşan parçalarının yerleşim yerine mi, yoksa kırsal kesime mi düştüğü henüz bilinmiyor…

‘Asteroid’i nasıl bilirdiniz…? (How did you know an ‘Asteroid’…?)

Asteroid, uzay ortamında bir araya gelmiş uzay kayaları ve tozları topluluğu…

NASA’nın aracı OSIRIS-REx tarafından 2020’de ziyaret edilen Bennu da onlardan biriydi…

Bennu, Dünyadan 0.9-1.35 AU (150 milyon km) kadar uzakta dolanan bir gök cismine gitti ve dokundu… Bu araç halen dönüş yolculuğunda…

Bilim İnsanları, Asteroidlerin, asteroid parçalarının, Güneş Sisteminin oluşum sürecinde, ortamda mevcut olan kaya ve toz parçalarından oluştuğunu söylüyor… Daha sonraki dönemlerde meydana gelen çarpışma etkileri bir tarafa bırakılırsa, asteroidlerin Güneş Sisteminin en eski/en yaşlı cisimleri olduğunu söylemek mümkün…; kabaca, 4.6 milyar yıl yaşında…

Bennu’yu yörüngesinde dolanarak inceleyen OSIRIS-REx, bu gök cisminin yüzeyine temas ettiğinde, püskürttüğü nitrojen gazıyla havalandırdığı taş parçaları ve tozu üzerindeki-bir çeşit süpürgesiyle-toplamıştı…

Bu gök cismiyle dokuz saniye kadar temas halinde kalan araç, gazlı-iticilerini çalıştırarak yüzeyden ayrıldı ve yörüngesine geri döndü…

NASA uzmanları, inceledikleri veriden, bu aracın numune toplama kolunun bu gök cisminin yüzeyine yarım metre kadar gömüldüğünü belirlediler…Bu derinlik daha önce varsayılandan daha fazla olarak gerçekleşmişti…!

Çekilen video ve fotoğraflardan ve gerçekleştirilen hesaplamalardan, Bennu’nun yüzeyinin beklenenden çok daha gevşek bir yapıda olduğu anlaşıldı…

NASA uzmanları, bu şekildeki bir yüzey yapısıyla, daha önce gerçekleştirdikleri asteroid incelemelerinde de karşılaşmışlar, asteroid yüzeyine ‘kavanoza doldurulmuş (hareket edebilen) fındıklara’ benzetilmişti…!

Gerçi, asteroidleri oluşturan taş parçaları ve tozun oluşturduğu yapı gök cisminin kütlesine/büyüklüğüne göre farklılık gösterir… (Kütleye ve bunun yarattığı kütle-çekimine bağlı olarak, çok büyük asteroidlerde bu gevşek yapı içe çöküp, katılaşarak, Dünya-benzeri bir yapıya dönüşür…Asteroid Vesta bu duruma bir örnektir…

Kısaca, Bennu gibi gevşek-yüzeyli asteroidlere uzay aracının indirilmesi belirli riskleri doğurur…; araç bu gök cisimlerine tamamen gömülmese de, yana yatarak, dengesinin (ve roket nozulu gibi bazı sistemlerinin) bozulmasına /çalışamaz hale gelmesine sebep olabilir…!

Anlaşıldığı kadarıyla, Bennu yüzeyinde dolaşacak astronotların, ayaklarının altından kayacak taş parçaları sebebiyle, diğer tedbirlerin yanı sıra, ‘kar batonu’ da taşımaları gerekirdi…!

Yararlanılan Kaynak:

https://www.nasa.gov/feature/goddard/2022/surprise-again-asteroid-bennu-reveals-its-surface-is-like-a-plastic-ball-pit

Çin roket parçası…düşecek…! ( Chinese space junk will crash this weekend…!)

Long March 5B (Kaynak: CGTN)

Güncelleme:

………………………….

Çin’in, inşa etmekte olduğu Uzay İstasyonunun modüllerinden olan Wentian’ı 24 Temmuz 2022’de fırlatırken kullandığı taşıyıcı roketi ‘Long March 5B’in ana kademesi (core stage) 30 Temmuz 2022’de atmosfere girerek, bazı parçalarının yeryüzüne düşmesi bekleniyor…!

Mike Wall’ın, space.com’da, 28 Temmuz 2022’de yayımlanan haberinde, 25 tonluk bir kütleye sahip olan bu roket bölümünün, +/-16 saatlik bir zaman toleransıyla, 30 Temmuz 2022’de atmosfere girerek yanması bekleniyor… (Özellikle Çin, fırlattığı roketlerin parçalarının atmosfere geri dönüşlerini yeterli bir hassaslıkla, henüz, belirleyemiyor ve yönlendiremiyor…

Atmosfere geri dönen uzay araçlarının/roket parçalarının tamamı, maalesef, atmosferde yanarak yok olamıyor… Bunların yoğun metal (çelik) içeren kısımlarının genelde okyanusa fakat, nadiren de olsa, kara parçalarına düştüğü oldu…

Kara parçasına düşen bu malzeme, bugüne kadar, insanlara doğrudan zarar vermese de (hayvanlara zarar verdiği oldu), hiç olmazsa, yaşanan bir kazada, bir kişi hayatını kaybetti… (Bu Sitede de duyurulduğu üzere, Çin’in fırlattığı bir roketin yeryüzüne dönen ana kademesi kırsalda ot-yangınına yol açarak, bölgede mahsur kalan bir kişinin ölümüne sebep olmuştu…!) Yine, Çin’de yaşanan bir başka olayda, yere düşen bir roket kademesi bölgede bulunan işçi çadırlarının çok yakınına düşerek büyük bir tehlike yaratmıştı…)

Dünyaya düşmesi beklenen bu roket kademesinin insanlara çarpma olasılığı % 0.5 olarak hesaplandı… Bu parçanın karaya düşmesi halinde, bölgede bulunacaklar için görsel bir ‘şölen’ sunabileceği de söyleniyor…

Yine de, bu hafta sonu, yatmadan önce, pencereyi kapatmakta fayda olabilir..!

Yararlanılan Kaynak:

https://www.space.com/chinese-rocket-space-debris-fall-no-panic

‘Beni…bu tekerlekler mahvetti’…! (Curiosity may become… ‘disabled’…!)

NASA’nın Mars Gezginlerinden olan Curiosity (Merak), Mars’a ulaştığından beri ‘tekerlek-problemi’ yaşamaktaydı…

Beklenenden daha sert (ve keskin köşeli) çıkan Mars kayaları, bu aracın ince-cidarlı alüminyum tekerleklerinde zamanla-ilerleyen hasara yol açtı…

Bu hasar o kadar ilerledi ki, Curiosity yakında ‘engelli’ (handicapped) hale gelebilir…!

Gerçi, bu durum NASA uzmanları için yeni değil… Daha önceki dönemin Mars Gezginlerinden olan Spirit de, tekerleklerinin kuma batması sebebiyle, hareketsiz kalarak, görev-yapamaz hale gelmişti…

Sonuç olarak, Curiosity, yakın bir gelecekte, hareketsiz kalmasa da, ‘etkin çalışma (gezme) performansını’ büyük ölçüde kaybedebilir…!

*

NASA uzmanları/mühendisleri uzay aracı tasarımında çok başarılı olurken, zaman zaman da, kendilerinden beklenmeyecek derecede ‘beceriksizlikler’ gösterebildi…; Curiosity’nin tekerlek tasarımı bunlardan biri oldu…

Daha önce, yine Mars’a indirilen Phoenix aracında da bazı tasarım (süzgeç) yetersizlikleri yaşanmıştı…

NASA’nın Mars’la yaptığı ‘Bilek Güreşinde’, şimdilik, Mars önde görünüyor…!

*