‘Kural-tanımazlığın Resmini’… yapabilir misin Abidin…?
Günün Seçimi:
Ay: Haziran 2023
Canlı…: Virgin Galactic’in ilk Uzay-Turisti Uçuşu…! (Live…: Virgin Galactic’ first Space-Tourist Flight…!)
Bu defa… bir P-40E, Warhawk…! (This time … a P-40E, Warhawk…!)
Bu defa, bir Curtiss Wright ‘P-40E’ Warhawk tipi ‘tarihi’ (vintage) uçak Hamilton Airport (Montana; ABD) yakınında (ABD) düştü… Müzelik bu uçağın yaşlı pilotu hayatını kaybetti… Pilotun, tanınmış bir işadamı olduğu, firmasının ise, kısa bir süre önce, ‘yanıltıcı beyan’ sebebiyle, birkaç yüz milyon dolar ceza ödemek durumunda kaldığı söylendi….
Gelişmiş Ülkelerde yaşayanlar, genelde, ‘tarihi’ uçakları restore ederek korurken, aynı zamanda, bu uçakları uçurarak, havacılık gösterilerini renklendirmekte… Haliyle, uçak restorasyonu pahalı ve herkesin kalkışamayacağı bir ‘hobi’…
Bu uçaklara ne kadar özen gösterilirse gösterilsin, arıza yapma olasılıkları modern uçaklardan yüksek… Çalıştığı sürece, otomobilimizin bile bakımını yaptırmada çok istekli olmayız…; kısaca, ‘insani bir davranış’…!
Bu ‘tarihi’ uçakların-genelde-‘tarihi durumdaki/yaştaki’ pilotlarının da-birçok sebepten-hata yapmaları çok daha olası… Birçoğu, uçtuğu uçakla birlikte, kendi hayatını da sonlandırmakta…!
Motor arızası, bu tip (tarihi) uçaklarda karşılaşılan arızaların başında gelmekte…
Bu kazanın da bir motor arızası sebebiyle meydana geldiği söyleniyor…
Bu defa İzmir’de…! (This time is…in İzmir…!)
Bugünkü kaza… Selçuk’ta (İzmir)…! İçinde iki kişi bulunan küçük bir uçak düştü… Uçakta bulunan bu kişiler hafif yaralı olarak kurtuldu…
Meydana gelen bu kazanın motor-ilişkili olabileceği söyleniyor…
Uçağın pervanesinin durumu/görünüşü de bir motor arızasını düşündürmekte…
*
Yukarıdaki ‘Haber-Video’ya bakılırsa, bu ‘olay’ yerine ‘Çok Sayıda Ekip Sevkedilmiş’…!
‘Çok Sayıda Ekip’… ne demek…? Neden ‘çok sayıda’…? Soran da yok…, cevaplayan da…!
Bir kaza meydana geldiğinde, kaza/olay mahalline öncelikle Güvenlik Ekibi sevkedilir… Aynı anda veya hemen arkasından da Arama-Kurtarma Ekibi … Belki, aynı anda ve takiben Yangın Söndürme ve İlk Yardım Ekibi…
Bunlar ‘Çok Fazla’ olarak nitelenemez…Gerektiği kadardır… Kimse, ‘nasılsa personelimiz boşta deyerek, olay mahalline ‘kontrolsuz bir şekilde’ personel sevkedemez… Sevkederse, kaza/olay mahallinde kargaşaya ve ilave ‘Güvenlik Sorununa’ yol açar…!
Kimse de, ‘kontrol altında sevk edilen Personeli/Ekipler-karmasını’ ‘Çok Fazla’… sözcüğüyle niteleyemez… !
Özellikle TV kanallarında ‘sakız haline getirilen’ bu ifade şekli kontrol altına alınmalı…!
TV sunucuları…, Haberciler…, artık, ‘söyleyeceklerine daha fazla dikkat etmeli’…!
Yaşanan ekonomik güçlüklerin elbette farkındayız… Yine de, ‘Habercilik Kalitesi’ bu kadar düşürülmemeli…!
‘İntihar’…mı? (A suicide attempt…?)
Güncelleme:
…………………………..
25 Haziran 2023’te, San Antonio Havaalanında (Teksas, ABD) bir uçak-yer kazası meydana gelmiş, uçaklara yer hizmeti sağlayan çalışanlardan biri meydana gelen bu kazada hayatını kaybetmişti…
Araştırmacı-pilot Juan Browne, yukarıdaki videosunda, hayatını kaybeden bu yer personelinin, saatini ve cüzdanını yanındaki iş-arkadaşına teslim ederek, park yerine gelmekte olan uçağa doğru yürüdüğünü söylüyor…; bir ‘intihar’ imasında bulunarak… !
‘Ders’…alınmıyor…! (History…repeats…!)
Dün gece, San Antonio Havaalanında-yakın geçmişte yaşanmış-bir kazanın benzeri, tekrar, yaşandı…!
Bu havaalanının bir çalışanı, park yerine henüz ulaştırılan, Boeing 737 tipi bir uçağın motoru tarafından ’emildi’ (ingestion)…! (Bu tip uçakların motorları yere nispeten yakındır…Haliyle, bir insanı içine çekecek kadar da güçlüdür…!)
Havaalanı çalışanlarının, çalışamakta olan uçak motorları tarafından, ’emilme’ olayları son yıllarda birden fazla defa yaşandı…!
Belli ki, havaalanı çalışanları, çalıştıkları ortamda mevcut tehlikeler konusunda yeterince eğitilmiyor/eğitilemiyor…, ya da, bu eğitimler yeterince ‘içselleştirilemiyor’…!
Kişinin kendini koruması, öncelikle, kendi sorumluluğudur…; başkaları ne yaparsa yapsın…; ne derse desin…!
*
Bir tarihte ‘İşyeri Duvarında’ yazılıydı…:
‘Katlanılması en kolay ağrı başkalarının çektiği ağrıdır…’ (Abraham Maslow)
Sivil Havacılık, bu gibi kazaları, ‘Accident’ sözcüğü yerine, ‘Incident’ sözcüğüyle nitelerken/adlandırırken, niyetini, zaten, yıllar önce ortaya koymuştu…!
Yararlanılan Kaynak:
‘Sezar’ın Hakkı’nı da… koruyalım…! (‘Caesar’ Right’… should be protected…!)
Genç bir Bilim İnsanımız (adayımız) çok önemli bir keşifte bulunmuş… Öncelikle, kendisini, öğretmenlerini ve yakınlarını kutlarız…
Bu keşfin konusu ve Bilim Dünyasına (olası) katkısı yukarıdaki Haber-Video’da özetlenmiş…; merak edenler izleyebilir…
Bizim burada dikkati çekmek istediğimiz husus, (her neyse) bu ‘keşfin’ bu genç-Bilim İnsanımız tarafından-tek başına başarılmış-gibi sunulması…!
Öncelikle belirtelim; bu keşfin Harward Üniversitesinde gerçekleştirilmiş olduğu anlaşılıyor…; maalesef, ‘Yerli ve Milli’ denemeyecek bir durum…!
Daha da önemlisi, bu gibi araştırma çalışmalarının-genelde/çoğunlukla-bir ‘Ekip İşi’ olması…!
Bunu nereden biliyoruz…?
Yukarıdaki video’da bu ‘Ekip’ten bahsedilmesi’ unutulmuş gibi göründü…!
Bu durumla-maalesef-zaman zaman, bizim ‘kelli-felli’ (memleketi: fel !) bazı başka Bilim İnsanımızda da karşılaşmaktayız… Bunun örneklerini, ‘Astronomi Dünyamızda’ da görmüştük… (‘Nasılsa yabancılar Türkçe bilmiyor…, İç basınımızı izlemiyor…; nereden haberleri olacak…’ diye düşünüyor olmalılar…!)
Bu gibi buluşların birer ‘Ekip İşi’ olması elbette, yapılan çalışmanın/keşiflerin önemini azaltmaz… Ancak, bu çalışmalara katkıda bulunanları hatırlamak ve hatırlatmak, öncelikle Bilim İnsanlarının (Adaylarının) görevi olmalı…!
Atalarımız: ‘Sezar’ın Hakkı… Sezar’a… demiş…
Biz…, ‘Bizden Önce Buzdolabı Yoktu’… deyemeyiz…!
Sayın Akşener gibi de… konuşamayız…!
Yararlanılan Kaynak:
https://www.researchgate.net/scientific-contributions/S-Furkan-Ozturk-2218175022
‘Herşey’…buharlaşacak…(mı?) (Everything else…, including Black Holes, will evaporate…except Inflation…!)
(Kaynak scientificamerican.com; kyoshino/Getty Images)
Kara Deliklerin, en azından ‘Mikro-Kara Deliklerin’, zamanla parçacık/enerji kaybederek buharlaşacağı ve yok olacağı görüşü (engelli fizikçi) Steven Hawking tarafından ortaya atılmıştı…
Yeni bir iddiaya göre, Fizikçiler, sadece Kara Delikler değil, her şeyin, sonunda ‘buharlaşacağını (evaporate)’ söylüyor…! Adam Mann, scientificamerican.com’da, 22 Haziran 2023’te yayımlanan yazısında bunu duyurdu…
Bu iddiaya göre, yıldızlar, gezegenler, … kısaca, ‘Yurt Dışına çıkarıldığı iddia edilen’ Dolarlar dahil…) ‘her şey’ özel tipte birer radyasyon yayımlayarak/ışıyarak, uzun bir süre sonunda buharlaşarak/parçacık kaybederek yok olacak…!
Mann (Man Adası değil…!), bu iddianın yeni bir araştırma sonucu olduğunu söylüyor… Bu ‘ışıma-yoluyla kaybolma’ olayının, sadece, Kara Deliklerin yakınındaki ‘aşırı fiziki-koşullu’ ortamda mevcut olduğu söyleniyordu… Bu araştırma sonuçlarına göre, kütlelerden parçacık kaybının/ışımanın/radyasyonun meydana gelebilmesi için, Kara Delik yakınındaki gibi ‘olağanüstü’ koşullar/ortam zorunlu değil…!
Bu konuya, Kara Delikler üzerinden, ‘kafa yoran’ ilk kişi İngiliz (engelli) fizikçi Stephen Hawking oldu…; ‘Kara Deliklere (Olay Ufkuna: Event Horizon) yaklaşan parçacıkların başına ne gelebilir’… diye düşünerek… Meselâ, bu parçacıkların bir kısmı, ‘masadan ani olarak kalkarak’ başka bir yere gidebilir miydi…?
Araştırmacılar, Olay Ufkunu aşacak maddenin/parçacıkların, geri dönüşü olmayan, bir yolda ilerleyerek Kara Deliğin içine sürükleneceğini, hemen dışında olanlardan yeterli enerjiye sahip olanların ise bu ‘kaderden’ kurtulabileceğini söylüyor…! (Keşke…, benzer bir yöntemle, bu ‘enflasyon -ortamından’ da kurtulunabilse…!)
Evrenbilimciler, uzay-boşluğunun, sanıldığı gibi, madde barındırmayan bir vakum/boşluk ortamı olmadığını, parçacıkların ve anti-parçacıkların kaynayan sütte ortaya çıkan hava kabarcıkları gibi, ortaya çıkıp yok olduğunu söylüyor. Hawking, Olay Ufkunun iç tarafında ortaya çıkan bir parçacık (kaçınılmaz olarak) Kara Deliğe doğru yönelirken, bu ‘ufkun’ hemen dışında ortaya çıkan bir anti-parçacığın ise, çok büyük bir gravitasyon kuvvetiyle savrularak, Olay Ufkundan uzaklaşacağını söylüyor. Fiziğin temellerinden olan ‘Enerjinin Korunumu’ prensibi uygulandığında ve Olay Ufkundan uzaklaşan parçacığın pozitif bir enerjiye sahip olacağı düşünüldüğünde, Kara Deliğe yönelen diğer (karşı) parçacığın ise negatif bir enerjiye (negatif kütleye) sahip olması gerekir…!
Bu süreçte, Kara Delik (Olay Ufku) tarafından uzayın derinliklerine doğru fırlatılmış olan parçacıklar ‘Hawking Radyasyonu’ olarak adlandırıldı…
Haliyle, ‘hikaye’ burada bitmemekte…; çok önemli bir sonuç doğurmakta…: Kara Delikler (zamanla) kütle kaybeder (deplete)…; içlerine akan ‘negatif kütleli’ parçacıklar sebebiyle….!
Altı yıl kadar önce, Radboud Üniversitesinden Heino Falcke de bu konuya ‘kafa yordu’…: Hawking Işıması benzeri bir sürecin yaşanabilmesi için, Olay Ufku mutlaka bir gereklilik miydi…? Falcke, bu konuda danıştığı uzmanlardan farklı cevaplar almıştı…; bu sebeple bu konuya olan merakı artmıştı…
Falcke, aynı Üniversiteden kuantum fizikçi Michael Wondrak ve matematikçi Walter van Suijlekom ile bir araştırma grubu oluşturdu…; bu konuyu yeniden ele aldılar…
Bu grup, konuya farklı bir açıdan yaklaşmak için ‘Schwinger Etkisi’ (Schwinger Effect) olarak da adlandırılan konuyla ilgili denklemleri ele alarak işe başladılar… Bu ‘etki’, güçlü bir elektromanyetik ortamda ortaya çıkan elektrik-yüklü (charged) parçacıkların ve anti-parçacıkların birbirinden nasıl ayrılacağını (torn apart) açıklar… Bu bilgi, belki, Olay Ufkunun iki tarafında ortaya çıkan ve çok büyük gravitasyon kuvvetine maruz kalan parçacıklar ile anti-parçacıkların hareket şekline de bir açıklama getirebilirdi…!
Bu araştırmacılar, geliştirdikleri bir matematik-modeliyle, vakum ortamında oluşan parçacık ve anti-parçacık (olasılık) bulutunun (cloud of probability), bir gravitasyon kuvveti etkisi altında, hafifçe şekil değiştireceğini, böylece, gravitasyon-etkisi olmayan bir ortamda, birbirini hemen yok edebilmeleri (annihilate) mümkün olan bu parçacık-çiftlerinin, bu yeni durumda/ortamda bunu başaramayacağını söylüyor…! Bu durumda, bu parçacıklar (muhtemelen bir kısmı) Kara Deliğin Olay Ufkundan kaçabilenler gibi, ışıma yaparak (ışığa, bir fotona dönüşerek) uzaklaşır…!
Meraklısına hemen belirtelim…: Bu araştırmanın Makalesi Physical Review Letters’in 2 Haziran tarihli sayısında yayımlanmış…
Bu araştırmanın özeti…: ‘Gravitasyon Kuvvetinden etkilenen her şey, Hawking radyasyonu-benzeri bir radyasyon (ışıma) yayımlayarak…, sonunda yok olur’..; ‘her fani ölümü tadacaktır…’ sözünde de vurgulandığı gibi… Haliyle, buradaki ‘yok oluş’, ‘Parçacık-fiziği’ dünyasında kalarak… bir ‘yok oluş’…! (Bazı ‘İnanç’larda vurgulanan, ‘ışık olarak/ışığa dönüşerek yıldızların arasına karışma’ inanışının temeli bu ‘Evrensel Gerçeklikle’ de ilişkili olabilir… Belki…, (özellikle ‘TekeTek’ Programına da sıkça çıkan) ‘Milli Evrenbilimcilerimiz/Astronomlarımız’ bu konuyu da araştırabilir…!)
Bu araştırma grubu, gerçekleştirdiği hesaplamalar sonunda, bu ‘ışıyarak-yok oluş-sürecinin trilyonlarca yıl süreceğini hesaplamış…. ‘Sürekli artmakta olan (Milli) Dış Borcumuzu ifade eden sayıdan çok daha büyük bir sayı ile ifade edilen bir süre…!
Bu araştırma grubuna dahil olmayan fizikçi McMaken de, bu araştırmayı özetleyerek, vakum ortamında ortaya çıkan parçacık çiftlerinin, sadece gravitasyon kuvveti etkisiyle, birbirinden koparılabileceğini/birbirinden uzaklaştırılabileceğini söylemiş…
Yine de, bu araştırma bulgularına kuşkuyla bakanlar da mevcut… Bunlardan biri olan Sabine Hossenfelder (Munich Center for Mathematical Philosophy; Almanya), bir Kara Delik olamayan cisimlerin parçacık-anti parçacık çiftlerini ışıyamayacağını söylemiş…; ‘mevcut teknoloji ile bunu sınama/gösterme olanağı (henüz) yok’… demiş…!
Flacke ve ekibi de, Schwinger Etkisi’nin, bu aşamada, henüz teorik olduğunu söylemiş…
Kısaca, haklı da çıkabilirler… haksız da…!
Zaten…, Bilim, ‘yanılmayı göze alabilenlerin’ işi…
‘Yanılmayacağını…’ iddia edenlerin, zaten, ‘Bilim Dünyasında’ yeri yok…
Yararlanılan Kaynak:
https://www.scientificamerican.com/article/this-is-the-way-the-universe-ends-by-evaporating/
Günün Seçimi:
Susmak… kabullenmektir…! (Silence… means acceptance…!)
Hava Aracı geliştirmek… ne kadar (fazla mı) kolay…?
Günün Seçimi:
Kendi İHA’nı kendin yap…! (Make your UAV…yourself…!)
İHA yapma sırası… bu defa Sudi Arabistan’da…!
Gerçi bu Hava Aracı Almanya’nın teknoloji desteği ile yapılmış, ama, olsun…; kim (malzeme/teknoloji) ‘dış-destek’ almıyor ki…!
Bu ürün Almanya’nın Volocopter Firması ile Sudi Arabistanın Sivil Havacılık Otoritesi (GACA) ve Neom’un (Volocopter ile ‘Joint venture’) işbirliği ile test edilmiş…
Dün yayımlanan haberlerde, (eVTOL-electric Vertical Take-Off and Landing) Hava Taksisi olarak tasarlanan/adlandırılan bu aracın uçuş testlerinin başarıyla tamamlandığı söyleniyor.
Volocopter, bu sınıf Hava Aracı geliştirme çalışmalarına 2011’de başlamış… ‘Dün’ başlayıp, ‘Bugün’ uçurmaya hazır olanların bu ‘üstün başarısının’ ‘sırrı’ sorgulanmalı…!
Yararlanılan Kaynak:
Yorum yazabilmek için oturum açmalısınız.