Başka  yıldız  sisteminden  bir ziyaretçi daha mı… ? (Another interstellar visitor…?)

Kuyruklu  yıldız  C/2019 Q4

(Kaynak: Canada-France-Hawaii Teleskopu (Hawaii); 10  Eylül 2019; businessinsider.com.)

Businessinsider.com’da 12 Eylül 2019’da  yayımlanan  bir  haberde, başka  bir  yıldız  sisteminden  geldiği  düşünülen ikinci  bir  gök  cisminin  belirlendiği  duyuruldu.

Dave  Mosher ve  Morgan McFall-Johnsen tarafından  yayımlanan  bu  haberde, bu  gök  cisminin Ekim 2019’da Marsın  yakınından  geçeceğinin  hesaplandığı  söylendi.

‘C/2019 Q4  (Borisov)’  olarak  kaydedilen  bu  gök  cisminin, büyük  olasılıkla, Güneş  sisteminin  dışından  geldiği  düşünülüyor.

Güneş  sisteminin  dışından ilk  gelen  olarak  düşünülen, puro-şekilli   ‘Oumuamua’,   2017’de, Güneşin  yakınından  geçerek, uzayın  derinliklerinde  gözden  kaybolmuştu.

‘2017/1l’  Oumuamua (temsili)

(Kaynak: ESA/Hubble; NASA; ESO; M. Kornmesser)

Bu  yeni  gök  cismini, Kırım’lı  amatör  astronom, Gennady  Borisov, 30  Ağustos  gecesi  keşfetti.  Astronomlar  halen,  bu  gök  cisminin  konumu  ve  hızı  hakkında  veri  toplayarak, izleyeceği  yörüngeyi  hesaplamaya  ve  geldiği  uzay  bölgesini  kestirmeye  çalışmakta.

Astronomlar  bu  gök  cisminin  Güneş  sistemine  yaklaşmakta  olan  bir  kuyruklu  yıldız (adı  üstünde,  kuyruğu  oluşan  bir  gök  cismi)  olduğunu  düşünüyor.

Astronomlar  bu  gök  cisminin halen, saatte 170,000+  kilometre  kadar  bir  hızla  hareket  etmekte  olduğunu  belirledi. Bu  gök  cisminin  Güneş  sisteminin  yörünge  düzlemini  26 Ekim 2019’da  geçeceği  hesaplandı. (Astronomlar, herne  kadar,  bu  gök  cisminin,  halen,  Güneş sisteminin  dışında  olduğunu  söylese  de, bu  düzleme  ulaşmak  için  alacağı  yol  dikkate  alındığında,  bu  gök  cisminin  Güneş  sisteminin  içine  çoktan  girdiğini  kabul  etmek  gerekir. Aksi  doğru  olsaydı, bırakın  bir  amatör  gözlemciyi  ve  amatör-teleskobunu,  Hubble Uzay Teleskobu  bile   bunu  gözleyemezdi. Şüphesiz  bunu,  dış  Güneş  sistemi  cisimlerini  ve  Oort  bulutunu  referans  alarak  söyledik !)

Bu  gök  cisminin  Güneş  sistemi  dışından  geldiği  hususu  iki  şeye  bakılarak  söylenmekte.  Bunlardan  biri  yörüngesinin  şekli (bükeyliği) diğeri  de  yörüngesindeki  hızı. Bu  gök  cismi, önceki  ziyaretçi  Oumuamua  gibi, Güneşin  gravitasyon  etkisiyle, yörüngesi  bir  miktar eğildikten  sonra, Güneş  sistemini, bir  daha  geri  gelmemek  üzere  terkedecek !  Çünkü, yörüngesi,  göründüğü  kadarıyla ‘hiperbolik’, yani,  uçları  birbirinden  sürekli  uzaklaşacak bir  yörünge.

C/2019 Q4’ün  yörüngesi

Astronomlar,  bu  gök cisminin  boyunun 2-16  kilometre kadar  olduğunu  hesapladı.  İşin  üzücü  tarafı,  bu  gök  cisminin,  Dünyanın  300  milyon  kilometreden  (Güneşin  uzaklığının  iki  katından) daha  yakınına  gelemeyecek  olması. Çıplak  gözle  Marsı  bile  zor  görürken, bu  cismi  görme  şansımız  hiç  yok !

Astronomlar, bu  gök  cismini  saran  bir  gaz  bulutunun  varlığını  da  belirledi. Bu  durum  da  onun  bir  kuyruklu  yıldız (buz  ve  donmuş  gaz  da  içeren  bir  kütle)  olduğunun  işareti. Gözlem  açısından  bir  avantaj  olan  bu  durum  onun  teleskoplarla  izlenebilmesini  ve  çevresini  saran  gazın  analiz  edilmesini  nisbeten  kolaylaştıracak.

Oumuamua, Ekim 2017’de, sadece 15  milyon  kilometre  kadar  bir  uzaklıktayken  belirlendiğinde, astronomlar  onun  gelmekte  olduğundan  habersizdi !  Bu  yeni  gök  cismi  yeterince  erken  belirlenmiş  oldu. Astronomlar,  onu  bir  yıl  süreyle,  önce  orta-boy  teleskoplarla,  sonra  da  büyük  boy  teleskoplarla, Ekim 2020’ye  kadar    gözleyebileceklerini  düşünüyor.

Astronomların  öncelikli  görevi, C/2019 Q4’ün  yıldızlararası  ortamdan  geldiğinin  ispatlanması. Bazı  araştırmacılar,  bu  gök  cisminin  yörüngesinde  yeterli  sapma  gerçekleşirse,  Güneş  sistemi  içine  hapsolabileceğini  de  söylüyor !

Güneşe  açısal  olarak  yakın  konumda  olması  sebebiyle, bu  gök  cismini  gündoğumundan  önce,  kısa  bir  süreyle (ve  haliyle,  yeterince  güçlü  bir  teleskopla) gözlemek  mümkün.

Neticede,  uzay  meraklıları  için, nisbeten  sakin  geçen  bu  mevsimde  bir  eğlence  çıkmış  oldu.

Uzay  böyledir.  Ne  zaman  sevindireceği  hiç  belli  olmaz…!

 

Yararlanılan  Kaynaklar:

https://www.businessinsider.com/interstellar-object-possibly-approaching-our-solar-system-2019-9

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.